コンテンツへスキップ

天文・宇宙用語集

恒星や惑星、太陽系の天体から、地球の基準点・惑星運動、銀河・星雲・宇宙論、日食・月食、そしてモンゴル民間の星名まで、天文分野のモンゴル語用語を日英対訳付きで分類しました。

天文学一般 Одон орны ерөнхий ойлголт 189

1

15-ны сар

15th moon

2

Адаг чуулган /Андромеда, Цэрэг тэргүүлэгч/

Andromeda constellation

3

Адаг чуулган /Андромеда, Цэрэг тэргүүлэгч/ галактик

Andromeda galaxy

4

Алтан Мөнгөн Шаргал /Бага долоон бурхан/

Ursa Minor

5

Алтан гадас

Polaris

6

Алтан нум сум

Golden bow and arrow (unknown)

7

Ангараг

Mars

8

Араг од

Rib-shaped star (unknown)

9

Арслангийн орд

Leo

10

Бага нохой

Canis Minor

11

Бархасбадийн дагуул

moons of Jupiter

12

Бархасбадь

Jupiter

13

Бор, шарга хоёр морь

Two-toned horses (unknown)

14

Буд

Mercury

15

Гал, усан од

Fire-water stars (unknown)

16

Гар од /лагсар/

Hand star (unknown)

17

Гараг хиртэлт

planetary occultation

18

Геркулес

Hercules

19

Гилбэр дөрөв

Four lights (unknown)

20

Гурвалжин

Triangulum

21

Гурван марал

Orion's Belt

22

Гурван охин

Three maidens (unknown)

23

Гутенбергийн зааг

Gutenberg discontinuity

24

Далайн ван

Neptune

25

Далайн хав

Delphinus

26

Долоон бурхан /Долоон өвгөн/

Big Dipper

27

Дотоод халхавч

Leo Minor

28

Дэлхий

Earth

29

Дэлхийн ван /ес дэх гариг/

Pluto

30

Жинлүүрийн орд

Libra

31

Жиргэлэх гэрэл

Alkaid

32

Зaлгидаг эмгэн

Devouring hag (unknown)

33

Загасын орд

Pisces

34

Лехманий зааг

Lehmann discontinuity

35

Макемаке

Makemake

36

Марaлын гялаан

Betelgeuse

37

Марал

Orion

38

Маралын мананцар

Orion Nebula

39

Матрын орд

Capricorn

40

Мичид

Pleiades

41

Монгол номын дөрвөн цэг /ромбо од/

Great Square of Pegasus

42

Морин од

Horse star (unknown)

43

Мохийн зааг

Mohorovičić discontinuity

44

Мэлхийн орд

Cancer

45

Нар

Sun

46

Нарны аймаг

solar system

47

Номын гялаан

Star of wisdom (unknown)

48

Нумын орд

Sagittarius

49

Нэхэгч эхнэр /Хэдрэг од/

Vega

50

Нэхэх арга

Mizar

51

Огторгуйн чоно /Том нохой/

Canis Major

52

Оортын үүл

Oort cloud

53

Охины орд

Virgo

54

Санчир

Saturn

55

Сар

Moon

56

Сугар

Venus

57

Том баавгай /Их долоон бурхан/

Ursa Major

58

Тэнгэрийн бэрээ

Alioth

59

Тэнгэрийн ван

Uranus

60

Тэнгэрийн заадас /Тэнгэрийн оёодол, Сүүн зам/

Milky Way

61

Тэнгэрийн олом /Хун/

Cygnus

62

Тэнгэрийн оломын гялаан /Денеб/

Deneb

63

Тэнгэрийн оргилго

Dubhe

64

Тэнгэрийн хас

Merak

65

Тэнгэрийн шил

Phecda

66

Тэнгэрийн эрх

Megrez

67

Хамтатгахын орд /Ихрийн орд/

Gemini

68

Харон

Charon

69

Хаумеа

Haumea

70

Хилэнцийн орд

Scorpio

71

Хонины орд

Aries

72

Хумхын орд

Aquarius

73

Хүн таван од

Cassiopeia

74

Хөхдэй мэргэн /Сириус/

Sirius

75

Церера

Ceres

76

Цэста

Jyeṣṭhā (Scorpius σ star)

77

Эвэрт морь

Pegasus

78

Эрида

Eris

79

Ятга

Lyra

80

агаар мандал

atmosphere

81

альбед

albedo

82

астеносфери

asthenosphere

83

астрономийн нэгж

astronomical unit

84

бага гараг, жижиг гараг

asteroid

85

билгийн сар

synodic month

86

битүүн

new moon

87

бүтэн сүүдэр

umbra

88

бүтэн хиртэлт

total eclipse

89

бөөрөнцөг тэнгэрийн загвар

armillary sphere

90

гадаад цөм

outer core

91

галактик

galaxy

92

гараг

planet

93

гариг хоорондын зай

interplanetary distance

94

гаригийн систем

planetary system

95

голдож

meridian

96

гоожуур цаг

clepsydra

97

дагуул

satellite

98

доод манти

lower mantle

99

дотоод цөм

inner core

100

дуран авай

telescope

101

дэлхийн царцдас

earth crust

102

дээд манти

upper mantle

103

дөхөм хэмжүүр

observation instrument

104

ертөнц

universe

105

задгай сансар

outer space

106

ионосфери

ionosphere

107

их тэсрэлт

Big Bang

108

литосфери

lithosphere

109

манти

mantle

110

мезосфери

mesosphere

111

мезосфери /дунд мандал/

middle atmosphere

112

молир (метеор)

meteor

113

мөчит хувин

clepsydra vessel

114

нар буцах өдөр

summer solstice

115

нар хиртэлт

solar eclipse

116

нарны толбо

sunspot

117

нарны цагариган хиртэлт

annular solar eclipse

118

нейтрон од

neutron star

119

од

star

120

од мичид

stars

121

од эрхэс

celestial bodies

122

одны орд

constellation

123

одны сар

sidereal month

124

одой гараг

dwarf planet

125

одон орны нэгж /астрономийн нэгж/

astronomical unit

126

одон орон судлал

astronomy

127

одот тэнгэрийн зураг

star chart

128

параллакс

parallax

129

сансрын биет

celestial body

130

сансрын тоосонцор

cosmic dust

131

сансрын хог хаягдал

space debris

132

сар хиртэлт

lunar eclipse

133

сарны /галт уулын/ өрх

crater

134

сарны бүтэн хиртэлт

total lunar eclipse

135

сарны гадаргуу

lunar surface

136

сарны тогоо

lunar craters

137

сарны фаз

lunar phases

138

сарны цаад тал

far side of the Moon

139

солир (bетеороид)

meteoroid

140

солирын бороо

meteor stream

141

солирын урсгал

meteor shower

142

стратосфери /давхраат мандал/

stratosphere

143

супер сар

supermoon

144

сүүлт од

comet

145

тал сар

half moon

146

тандан судалгааны хиймэл дагуул

observation satellite

147

термосфери /илчит мандал/

thermosphere

148

тойрог замд орох

to enter orbit

149

тойрог замд оруулах

to put into orbit

150

толир (метеорит)

meteorite

151

тропосфери /орчих мандал/

troposphere

152

туйлын туяа

aurora

153

тэнгэрийн үзэгдэл

astronomical phenomenon

154

тэргэл сар

full moon

155

улаан аварга

red giant

156

улаан нүдэн гараг

Mars (also known as Angarag)

157

усан цаг

water clock

158

хавирган сар

crescent moon

159

хавтангийн /плит/ тектоник

plate tectonics

160

хагас /тал/ хиртэлт

partial eclipse

161

хагас сүүдэр

penumbra

162

хар матери

dark matter

163

хар нүх

black hole

164

хараа багана

gnomon

165

хараа шугам

alidade

166

харанхуй матери

dark matter

167

хиймэл дагуул

artificial satellite

168

хийн гараг

gas giant

169

холимог хиртэлт

hybrid eclipse

170

хоёр гараг давхцах

planetary alignment

171

хэлтгий сар

half moon

172

хэт шинэ од

supernova

173

хүрээт хиртэлт

annular eclipse

174

хөрстэй гараг

terrestrial planet

175

цаг мөчийн хэмжүүр

time-measuring instrument

176

цагаан одой

white dwarf

177

цусан сар

blood moon

178

шинэ сар

new moon

179

эвхмэл бөөрөнцөг тэнгэрийн загвар

folding armillary sphere

180

экватор

equator

181

экзосфери (гадаад мандал)

exosphere

182

эклиптик

ecliptic

183

Үдшийн гялаан

Evening Star

184

Үхрийн орд

Taurus

185

Үхэр

Hyades

186

Үүрийн цолмон

Morning Star

187

Өмнөд хаалгын гялаан /Альфа Центаврус/

Alpha Centauri

188

Өмнөт хаалга

Centaurus

189

өвлийн туйл

winter solstice

天体・種類 Тэнгэрийн биет ба төрөл 1

地球の基準点・惑星運動 Дэлхийн лавлах цэг ба гаргийн хөдөлгөөн 13

銀河・星雲・宇宙論 Галактик, мананцар ба сансар судлал 2

太陽系 Нарны аймаг 5

恒星と星の一生 Од ба оддын амьдралын мөчлөг 4

モンゴル民間の星名 Монгол ардын одны нэрс 19

食・月相・天文現象 Хиртэлт, сарны байдал ба тэнгэрийн үзэгдэл 7