構造地質学・テクトニクス Бүтэц геологи, тектоник 61
акрецийн шаантаг
付加体
accretionary wedge
ан цавын нягт
亀裂密度
fracture density
антиклинал
背斜
anticline
антиклинал/ гүдэн
背斜；上向き褶曲
upfold /anticlinal
антиформ
アンチフォーム
antiform
атираа
褶曲
fold
атираат
褶曲
fold
бамбай
楯状地
shield
бамбай(щит)
楯状地
shield
бүсийн суналт
帯の走向
strike of zone
газрын тектоник хөдөлгөөн
プレートテクトニクス
plate tectonics
гол хагарал
主断層
master fault
гүвдэл
地塁
horst
давхар гүдгэр
レンズ状
lenticular
далайн царцдас
海洋地殻
oceanic crust
дэл судал
岩脈
dyke / dike
дэлхийн царцдас
地殻
crust
дүүжин тааз
上盤
hanging wall
зааглал
接触部
contact
зальбанд
断層粘土
gouge
зөрөг хагарлын бүс
剪断帯
shear zone
идэвхтэй хагарлын бүс
活断層(かつだんそう)
active fault zone
литосфер
岩石圏
lithosphere
мантийн давхарга
マントル層 (mantle zone)
mantle zone
мөргөлдөх, зөрчилдөх
衝突
collision
мөргөлдөөн, зөрчилдөөн
衝突
collision
нумрах
引きずり褶曲
drag fold
нүх, сүв
割目
gape, crack, fissure
огших хагарал
逆断層
reversed fault
ороген
造山運動
orogeny
оройн хэсэг
頂部
apex
платформ
プラットフォーム
platform
суналд хөндлөн
走向方向に直交して
across the strike
суналтай
走向；傾向
strike, trend
тасалдсан, тасалдалтай
断続的な
intermitted
тасрал
断裂；不連続
disjunction
тектоник структур
テクトニック構造
tectonic structure
тектоник хавтан
プレート
tectonic plate
тектоник өөрчлөлт
地殻変動(ちかくへんどう)
tectonic change; crustal movement
том хагарал (үндсэн)
断層
fault
томоохон вулкан-плутон бүс
巨大火成岩岩石区
large igneous province (LIP)
тохрол
衝上；ナップ；重なり
overlap, nappe, thrust
тэвш/мульда
トラフ；盆地
trough
ул чулуулаг
下盤
footwall
ул үүсэл
造山運動
orogeny
унал
傾斜
dip
унал, хазайлт
傾斜
dip
уналд хөндлөн
傾斜方向に直交して
across the dip
формаци
テレーン；地体
terrane
хавтангийн /плит/ тектоник
プレートテクトニクス
plate tectonics
хагарал
破断
break
хагарал ан цав
裂罅
fissure
ховдол
地溝
graben
хотойлт
下方湾曲；沈降褶曲
downwarp
хэрчигдэл
剪断作用
shearing
хөндлөн шилжилт, гулсалт
ずれ；オフセット
offset
цаваг, зальбанд
脈縁；セルベージ
selvage
шилжилтийн /тэлж буй/ царцдас
大陸地殻延長部
extended continental crust
шургалт, субдукт
沈み込み
subduction
шургах (доогуур)
プランジ；沈降角
plunge
эвдрэл
転位；変位；断層変位
dislocations
地球物理学 Геофизик 28
агаарын соронзон хэмжигч
航空磁力計
aerial magnetometer
агаарын тандалт
空中探査
airborne survey
албадмал туйлшрал /өдөөгдлийн арга
強制分極法
induced polarization metod
алфаметр
アルファメーター
alphameter
аэро соронзон тандалт
空中磁気探査
aeromagnetic survey
босоо электрон тандалт
垂直電気探査
vertical electro sounding
газар хөдлөлтийн голомт
震源地(しんげんち)
earthquake epicenter
газар хөдлөлтийн дараах чичирхийлэл
余震(よしん)
aftershock
газар хөдлөлтийн идэвхтэй бүс
地震多発地帯(じしんたはつちたい)
seismically active zone; earthquake-prone zone
гамма
ガンマ
gamma
геотерм
地熱の
geothermal
геофизик
地球物理学
geophysics
геофизикийн тандалт
物理探査
geophysical survey
дэвсгэр
バックグラウンド値
background
мега газар хөдлөлт
巨大地震(きょだいじしん)
megaquake; massive earthquake
мэдрэгдэм хүчтэй газар хөдлөлт
微震(びしん)
perceptible earthquake; slight tremor
сейсмограф
地震計
seismograph
соронзон тандалт
磁気探査
magnetic survey
соронзон хэмжигч
フラックスゲート磁力計
fluxgate magnetometer
соронзон чанар
磁化率
magnetic susceptibility
уналын зүү
傾斜磁針
dip needle
хүчтэй газар хөдлөлт
大地震(だいじしん)
major earthquake; strong earthquake
хөрсний хурдатгал бичигч
地震用加速度センサー(じしんようかそくどせんさー)
seismic accelerometer
цахилгаан соронзон тандалт
電磁探査
em survey
цезийн соронзон хэмжүүр
セシウム磁力計
cesium magnetometer
шатлуур соронзон тандалт
磁気勾配探査
magnetic gradient survey
шугам таталт
測線伐開
line cutting
өдөөгдөх туйлшрал
誘導分極
induced polarization
地質調査・地質図 Геологийн судалгаа, зураглал 23
брунтон луужин
ブラントンコンパス
brunton compass
газарзүйн солбицол
地理座標
geographical coordination
гарш
露頭
exposive, outcrop
геологийн зураглал
地質調査
geological survey
геологийн судалгаа
地質評価
geological evaluation
зүсэлтийн зузаан
見掛け厚；交差厚
intersectional thickness
зүсэх
露出する；露頭する
crop out
изогипс
《露》 等高線(とうこうせん)
contour line (cartography)
илэрц
露頭
outcrop
их хэмжээний дээж
バルク試料
bulk sample
маршрутын судалгаа
踏査；予察調査
reconnaissance visit
номенклатур
平板；図郭名
plane table/nomenclature
суваг
トレンチ；溝
trench
сувгийн дээж
チャンネル試料
channel sample
тайлал
デシファライト
desipherite
физик газарзүйн зураг
自然地理地図
physical-geographical map
хавтгайн зураглал
平面測量図化
planimetric mapping
хадан гарш
岩石露頭
rock outcrop
хайгуул
探鉱
exploration
хайгуулын талбай
探査用地
exploration field
хил хязгаарыг
画定；境界設定
delineating
үйрмэгээс дээж авах
チップ試料
chip sample
үнэмлэхүй өндөр
絶対高度；標高
absolute altitude/ height/
層序学 Давхрага зүй 14
археологийн стратиграфи
考古層序学
archaeological stratigraphy
давхаргадас, формаци
累層；岩層群
suite
давхаргазүй
層序学
stratigraphy
давхрага зүй
層序学
stratigraphy
комплекс
累層
complex
литостратиграфи
岩相層序学
lithostratigraphy
магнетостратиграфи
磁気層序学
magnetostratigraphy
рифейн систем
震旦系
sinian system
стратиграфийн зарчим
層序学の原理
principles of stratigraphy
суурийн чулуулаг
基盤岩
basement rock
түрхэц
被覆；覆い
cover
формац
層
formation
чулуулгын давхарга
岩盤層
base rock layer
үл нийцлэг Байрлал
不整合関係
non-conformity disposition
堆積学 Тунамал судлал 14
бул чулуу
巨礫、大石
boulder
далайн ёроолын гүн усны хурдас
深海堆積層(しんかいたいせきそう)
deep-sea sediment layer
мөлгөр чулуу
礫石
pebble
салхин гаралтай элс/сэвсүүл
風成の
eolion
сэвсгэр хурдас
未固結堆積物
loose sediment
тунадасжилт
沈殿・堆積
sedimentation
тунамал хурдас
堆積層（たいせきそう）
sedimentary layer
фац
堆積相
facies
хагшаас
1.堆積土(たいせきど); 2.洪水などで漂流・堆積した植物
alluvial deposit; flood debris
хайргархаг
礫質の
gravally
хурдас
地層(ちそう)、積層(せきそう)
sediment; sedimentary deposit
үеллэг, давхраалаг
層理
bedding
үелэл
層理
bedding
үелэл
ラミナ；薄層理
lamination
地質作用 Геологийн үйл явц 16
акрэци (өсөх, нэмэгдэх)
付加作用；集積
accretion
бялхах
急増；噴出
surge
газар цөмрөх
土地が陥没(かんぼつ)する
land subsidence; ground sinkhole
газрын ан цав
地割(じわ)れ
ground fissure; surface crack
гидротермал
熱水性の
hydrothermal
гидротермик
熱水性
hydrothermal
гүний
初生的
hypogene
идэгдэл
侵食
abrasion
метаморф зааглал
接触変成作用
contact metamorphism
метаморфизм
変成作用
metamorphism
нэвтрэлт
貫入；貫入岩体
intrusion
органик боловсруулалт
有機物熟成
organic maturation
түрэх
貫入する
intrude
хөрсний гулгалт
地滑り(じすべり)
landslide
эпигенези
後成的
epigenetic
ялгарал
発散；噴気
exhalation/ emanation
風化・レゴリス・地表プロセス Өгөршил, гадаргын процесс 17
автохтон делюви
自生崖錐
autochthonous talus
байрандаа /deluvia хөдөлсөн/
残積土；エルビウム
eluvia
геологийн элэгдэл
地質侵食
geological erosion
дайрганцар
岩屑
rock debris
делювийн
崖錐
talus
зэв (төмрийн зэв гэх мэт)
サビ
rust; corrosion
латерит
ラテライト
laterite
нэвчих
流出・浸透
spill and seepage
усны эвдлэх хүч
水の侵食力
erosive force of water
хурдас чулуулаг (сэвсгэр хурдас)
転石；浮遊物
float
хэмхдэс
崖錐堆積物；崩積土
colluviums
эвдрэх, задрах
崩壊；減衰
decay
элэгдэл (хорогдлын) бүс
削剥帯
denudation zone
элэгдэлт
侵食
erosion
үйрмэг
砕岩
fragmented rock
үлдэгдэл
残留の；残留物
residual
өгөршилт
風化作用
weathering
地質学的方法・用語 Геологийн арга зүй, нэр томьёо 31
Гутенбергийн зааг
グーテンベルク不連続面
Gutenberg discontinuity
Лехманий зааг
レーマン不連続面
Lehmann discontinuity
Мохийн зааг
モホロビチッチ不連続面
Mohorovičić discontinuity
астеносфери
アセノスフェア
asthenosphere
баганан бүтэц
柱状
columnar
бөөгнөрөл
クラスター；集合体
cluster
гадаад цөм
外核
outer core
гадна гадарга
地殻；外皮
crust
гарал
成因；生成起源
genesis
геологи
地質学
geology
геоэкологи
地生態学(ちせいたいがく)
geoecology
гүн ангал
深い裂け目；峡谷
chasm
доод манти
下部マントル
lower mantle
дотоод цөм
内核
inner core
дэлхийн манти
マントル
mantle
дэлхийн царцдас
地殻
earth crust
дээд манти
上部マントル
upper mantle
зуувин
楕円体
ellipsoid
литосфери
岩石圏、リソスフェア
lithosphere
манти
マントル
mantle
мезосфери
メソスフェア
mesosphere
ноосфер
精神圏
noosphere
тунамал
堆積性の
sedimentary
хатуу давхарга
地殻
crust
хил зааг
接触部；境界
contact
хоолой, суваг
導管；通路
conduit
хучаас
マントル；被覆層
mantle
шилжилтийн царцдас
大陸地殻延長部
transitional crust
ын эвшилтэй
…と共伴して
in association of . . . .
эх газрын царцдас
大陸地殻
continental crust
үргэлжлэл
延長；連続
continuation
地球化学 Геохими 175
азотот исэл (NO)
一酸化窒素
nitrogen monoxide (no)
азотын давхар исэл
二酸化窒素
nitrogen dioxide
азотын дан исэл
一酸化窒素 (NO)
nitric oxide (NO)
азотын исэл
窒素酸化物
nitrogen oxide
азотын исэл (N2O)
二酸化窒素
nitrogen oxide (n2o)
азотын хүчиллэг исэл (N2O3)
無水亜硝酸
dinitrogen trioxide (n2o3)
азотын хүчлийн давс
硝酸塩
nitrate
аллюви
沖積層
alluvium
аллювийн хурдас
沖積層
alluvial deposit
аммони
アンモニア
ammonia
асга
崖錐；岩屑斜面；がれ場
talus; scree; scree slope
бөөрөг
砂丘
dome-shaped dune
гажгийн утга
異常値
anomalous value
галт уулын тогоо
クレーター
volcanic crater
галт уулын өрх
火口
volcanic vent
гексафторт хүхэр
六フッ化硫黄 (SF6)
sulphur hexafluoride (SF6)
геохими
地球化学
geochemistry
голын эх
源流
river source
гуу
窪地
depression, hollow
гэрлийн шинжилгээ
分光分析
spectral analyses
гүн ангал
深い谷
deep gorge
даваа
峠
mountain pass
дайрга
岩石河；岩塊流
stone river; block stream
дов
丘
hill
довцог
小丘；小高い丘
hillock; knoll; rise
доод оксид
亜酸化物
suboxide
дундлаг
中間の
intermediate
дутуу исэл
第一酸化物、初級酸化物
protoxide
дэв дэвсэг
台地
plateau
дэгдэмхий бодис
揮発分
volatile content
дэл
山稜の尖った峰；岩稜
pointed ridge peak; rocky crest
дэнж
段丘、高台
terrace; raised level ground; glacis
жалга
峡谷；深い谷；渓谷；ガリー
ravine; gully; gulch; gorge
жирхэн төмрийн үүсэл
縞状鉄鉱層
banded iron formation
задрал
解離
dissociation
зэсийн исэл (CuO)
酸化銅
copper oxide (cuo)
зөөлөн ус
軟水
soft water
ион солилцоо
イオン交換
ion exchange
их хэмжээний сульфид
塊状硫化鉱
massive sulphide
кадми
カドミウム
cadmium
лаг шавар
シルト
silt
лёсс
黄土
loess
манх
砂丘
sand dune
мафит, хар бараан
苦鉄質鉱物；マフィック
mafite
мөргөцөг
岩峰
crag, rocky peak
мөстлөгийн үндсэн шаварлаг чулуу
基底氷礫土
basal till
наанги
粘土
clay
нитрат
硝酸塩
nitrate
нитрит
亜硝酸塩 (nitrite)
nitrite
ноёлог
峰々
mountain peaks
ноён оргил
最高峰
highest peak
нэвчилт/ нэвчих
拡散
diffusion
озон
オゾン
ozone
олон төрлийн металл агуулсан хүдэр
複合鉱石
complex ore
оршдос
鉱脈
lode
порфирийн зэс
斑岩銅
porphyry copper
пробирийн шинжилгээ
乾式試金；火試金
fire assay
садарга
扇状地
alluvial fan
садраа
三角州
delta
сайрга
礫石
pebble
сарнил
分散ハロー；散逸域
aurelia
сарнилын хүрээ
分散ハロー
dispersional aureole
сондуул
湿原塚
mound in marsh
судаг
懸崖
cliff
татам
氾濫原
floodplain
товцог
小丘
knoll
толгой
小山
hillock
тоос
塵
dust
тритий
三重水素、トリチウム (tritium)
tritium
туршилт, шинжилгээ
品位分析
assay
туршилтын фут
品位分析
assay
төмрийн исэл (Fe2O3)
酸化鉄
iron oxide (fe2o3)
төмөрлөг оройвч
鉄帽
gossan
төмөртэй
鉄質
ferrous
усан хүчлийн уусгал
王水分解
aqua regalia digestion
устөрөгчийн хэт исэл (H2O2)
過酸化水素
hydrogen peroxide (h2o2)
уулын агуй
洞窟
cave
уулын ам
谷口
mountain pass entrance
уулын ар
北斜面
northern slope
уулын атираа
褶曲
mountain fold
уулын бие
山体
mountain mass
уулын бэл
山腹
mountain foot/slope
уулын бүслүүр
山岳地帯
mountain belt
уулын бөгтөө
山窪
mountain hollow
уулын гэзэг
山裾
mountain backside
уулын даваа
峠
mountain pass
уулын дэнж
山台地
mountain terrace
уулын дөл
緩斜面
gentle slope
уулын жим
山道
mountain trail
уулын зав
谷底
mountain bottom
уулын зоо
尾根
ridge
уулын зураа
枝尾根
spur ridge
уулын налуу
斜面
slope
уулын нахид
キレット
col (kiretto)
уулын нахиу
キレット
col (kiretto)
уулын нуга
山中草地
mountain meadow
уулын нураа
崩壊地
landslide
уулын нуруу
山脈
mountain range
уулын нөмөр
風下斜面
sheltered slope
уулын оноо
岩溝
rock groove
уулын онь
岩溝
rock cleft
уулын оргил
山頂
mountain summit
уулын суга
山の窪み
mountain hollow
уулын таг
平頂山
flat mountain top
уулын толгой
山頂
mountain top
уулын тохой
山の曲がり角
mountain bend
уулын хажуу
山の斜面
mountain flank
уулын хамар
尾根
spur, ridge
уулын хаяа
山麓
mountain foot
уулын хормой
山麓
mountain base
уулын хошуу
山先端
mountain tip
уулын хэвгий
斜面
incline
уулын хэц
尾根急斜面
steep ridge slope
уулын хянга
稜線
ridge line
уулын хяр
稜線
ridge line
уулын хөл
山腰
mountain side
уулын хөмсөг
吊尾根
hanging ridge
уулын хөмхий
山窪
mountain recess
уулын хөтөл
鞍部
mountain saddle
уулын цүнхээл
山窪み
mountain hollow
уулын шил
鞍部
col, saddle
уулын энгэр
南斜面
sunny slope
уулын эх
源頭
head of valley
уулын үрчлээ
褶曲
mountain fold
уулын өвдөг
肩
mountain shoulder
уулын өвөр
南斜面
southern slope
ухаа
丘陵
ridge, upland
фосфорын исэл (P2O5)
リン酸
phosphorus oxide (p2o5)
фосфорын хүчил (метафосфорын хүчил -HPO3, ортофосфорын хүчил -H3PO4 )
リン酸
phosphoric acid
фосфорын эргэлт
リン循環
phosphorus cycle
хавцал
峡谷
canyon, gorge
хавцгай
崖岩
rock cliff
хадан хясаа
断崖絶壁
precipice
хайрга
砂利
gravel
хамгийн бага орд
小規模鉱床
minimal deposit
хатуу ус
硬水
hard water
хлорид (хлорын нэгдлүүд)
塩化物
chloride
хлорт кали (KCl)
塩化カリウム
potassium chloride (kcl)
хлорт устөрөгч
塩化水素 (hydrogen chloride)
hydrogen chloride
холимог агуулгатай хүдэр
鉱染鉱
disseminated ore
хоосон чулуулаг
脈石
gangue
хураангуй шинжилгээ
概括分析
synopsis analyze
хуруу шилний
試験管分析；試験分析
prob assay
хуурай садарга
乾燥扇状地
dry alluvial fan
хэт исэл
過酸化物
peroxide
хэт нүүслэг
超炭素質の
ultra-carboniferous
хяр дамжих
稜線をたどる
to traverse ridge
хүдрийн биет
鉱体
ore body
хүдрийн их бие
鉱体
orebody
хүдрийн хэмжээ
富鉱部
oreshoot
хүрэм
ガレ場
scree slope
хүхрийн давхар исэл
二酸化硫黄 (sulfur dioxide)
sulfur dioxide
хүхрийн исэл (SO3)
三酸化硫黄、無水硫酸
sulfur oxide (so3)
хүхэрлэг исэл(SO2)
二酸化硫黄
sulfur dioxide (so2)
хүхэрт устөрөгч
硫化水素 (H2S)
hydrogen sulphide (H2S)
хүхэрт устөрөгч (H2S)
硫化水素
hydrogen sulfide (h2s)
хүчиллэг магма
酸性マグマ
acid magma
хөдлөл
転石
float
хөмөг
窪地
depression
хөнгөн цагааны исэл (Al2O3)
アルミナ
aluminium oxide (al2o3)
хөндий
平野
valley, plain
хөрс
土壌
soil
хөрс, ургамлын үе
A層
A horizon
цав толгод
割れ丘
eroded hill
цахиурлаг
珪質の
siliceous
цахиурын исэл
シリカ；二酸化ケイ素
silicon dioxide
шавар
泥；ぬかるみ
mud; mire
шороо
土
earth
шохойлог
石灰質の
calcareous
штуфан /ширхэгийн дээж
塊状試料採取
lump sampling
элсэнцэр
砂質土
sandy soil
эпитермал орд
浅熱水性鉱床
epithermal deposit
эрратик
迷子石
erratic
ээвэр нөмөр
風下
leeward side
ян сарьдаг
峰
mountain peak