コンテンツへスキップ
科学・技術 医学 解剖学

人体解剖用語集

頭部から骨格、筋肉、内臓、循環器、神経・脳、感覚器、生殖器まで、人体の部位を表すモンゴル語を日英対訳付きで体系的にまとめた用語集です。

頭部・顔・首 Толгой, нүүр ба хүзүү 20 骨・骨格 Яс ба араг яс 71 筋肉 Булчингууд 45 心臓・循環器 Зүрх ба цусны эргэлт 26 内臓(呼吸器・消化器) Дотор эрхтэн 38 腺・内分泌 Булчирхай ба дотоод шүүрэл 13 神経系・脳 Мэдрэлийн систем ба тархи 54 感覚器(目・耳・鼻) Мэдрэхүйн эрхтэн (нүд, чих, хамар) 68 泌尿・生殖器 Шээс бэлгийн ба нөхөн үржихүйн тогтолцоо 24 その他 Бусад 59

頭部・顔・首 Толгой, нүүр ба хүзүү 20

骨・骨格 Яс ба араг яс 71

21

шанаа

cheekbone

22

аман хүзүү

atlas

First cervical vertebra

23

хатан хүзүү

axis

Second cervical vertebra

24

ахар хүзүү

third cervical vertebra

25

буулга хүзүү

fourth cervical vertebra

26

дөш хүзүү

fifth cervical vertebra

27

мохоо хүзүү

sixth cervical vertebra

28

мөгөөрс

cartilage

29

хамрын таславч мөгөөрс

septal cartilage

30

гавал

skull

31

хохимой

cranium

32

дух

frontal bone

33

зулайн яс

parietal bone

34

зулайн цоорхой

fontanelle

35

дагзны яс

occipital bone

36

чамархайн яс

temporal bone

37

хацрын яс

zygomatic bone

38

дээд эрүү

maxilla

39

доод эрүү

mandible

40

сээр нуруу

vertebral column

41

нугалм

vertebra

42

мөгөөрсөн эд

cartilage tissue

43

хүзүү

cervical vertebrae

44

сээр

thoracic vertebrae

45

бүсэлх

lumbar vertebrae

46

аарцаг

pelvis

47

сүүж

hip bone

48

сүүжний тогоо

acetabulum

49

харцага

lumbar vertebra

50

ууц

sacrum

51

ташаа яс

ilium

52

суудал яс

ischium

53

умдаг

pubis

54

ахар сүүл

coccyx

55

өвчүү

sternum

56

өвчүүний бүдэрхий

sternoclavicular joint

57

өвчүүний хуруу

costal cartilage

58

аймхай мөгөөрс

xiphoid process

59

цээжний хэнхэрцэг

thoracic cage

60

дал

scapula

61

далны хамар

spine of scapula

62

маяа

acromion

63

эгэм

clavicle

64

бугалганы яс

humerus

Also known as атгаал чөмөг

65

бугалганы толгой

head of humerus

66

бугалганы дотор ёрвон

medial epicondyle of humerus

67

тохой

elbow joint

68

тохойны сэртэн

olecranon

69

шуу

forearm bone

70

богтос

ulna

71

цацраг

radius

72

бугуй

carpal bone

73

алга яс

metacarpal bone

74

хуруу

phalanx

75

их эргүүлэг

greater trochanter

76

дунд чөмөг

femur

77

булуу

femoral head

78

дунд чөмөгний хүзүү

femoral neck

79

дунд чөмөгний гадна ёрвон

lateral condyle of femur

80

дунд чөмөгний дотно ёрвон

medial condyle of femur

81

өвдөгний үе

knee joint

82

тойг

patella

83

шилбэ

lower leg bone

84

шаант

tibia

85

нарийн шилбэ

fibula

Also known as тахилзуур

86

хянга

head of fibula

87

тавхай

foot bone

88

шагай

talus

89

өсгий

calcaneus

90

өлмий

phalanges of foot

91

хөлийн боом

instep

筋肉 Булчингууд 45

92

булчин

muscle

93

хэвлийн гадна ташуу булчин

external oblique muscle

94

бугалга шууны булчин

brachioradialis muscle

95

ойртуулагч урт булчин

adductor longus muscle

96

гуяны шулуун булчин

rectus femoris muscle

97

тахилзуурын урт булчин

peroneus longus muscle

98

шаантны урд булчин

tibialis anterior muscle

99

бугалганы хоёр толгойт булчин

biceps brachii muscle

100

хэвлийн шулуун булчин

rectus abdominis muscle

101

бугалганы өмнөд булчин

brachialis muscle

102

алга сарвуу нугалагч булчин

palmaris longus muscle

103

давирах булчин

sartorius muscle

104

эрээн булчин

gastrocnemius muscle

105

эрээн булчин татах

leg cramps

106

шаахай булчин

soleus muscle

107

хуруу нугалагч урт булчин

extensor digitorum longus muscle

108

нүдний цагариг булчин

orbicularis oculi muscle

109

зажлуур булчин

masseter muscle

110

том хөх махны булчин

pectoralis major muscle

111

хонин сүүл булчин

deltoid muscle

112

духны булчин

frontalis muscle

113

өвчүү эгэм хөхлөг ургацгийн булчин

sternocleidomastoid muscle

114

трапец булчин

trapezius muscle

115

тохойн булчин

anconeus muscle

116

хуруу тэнийлэгч ерөнхий булчин

extensor digitorum muscle

117

бугуй богтос тэнийлгэгч арын булчин

extensor carpi ulnaris muscle

118

ойртуулагч их булчин

adductor magnus muscle

119

гадна өргөн булчин

vastus lateralis muscle

120

тахилзуурын богино булчин

peroneus brevis muscle

121

далбаа булчин

latissimus dorsi muscle

122

бугалганы гурван толгойт булчин

triceps brachii muscle

123

өгзөгний том булчин

gluteus maximus muscle

124

бугуйн шууны өмнөд нугалагч булчин

flexor carpi ulnaris muscle

125

хасны шөрмөслөг булчин

semitendinosus muscle

126

гуяны хоёр толгойт булчин

biceps femoris muscle

127

хасны булчин

gracilis muscle

128

дагзны булчин

occipitalis muscle

129

дал өргөгч булчин

splenius capitis muscle

130

том бөөрөнхий булчин

teres major muscle

131

бага бөөрөнхий булчин

teres minor muscle

132

толгойн жолоо булчин

semispinalis capitis muscle

133

далны сэртэнгийн доорх булчин

infraspinatus muscle

134

хөндлөн судалт булчин

striated muscle

135

нүүрний булчин

facial muscle

136

хошногоны булчин

anal sphincter muscle

心臓・循環器 Зүрх ба цусны эргэлт 26

137

гүрээний судас

carotid artery

138

зүрх

heart

Цусны эргэлтийн эрхтний тогтолцооны гол эрхтэн. Ховдол, тосгуур болон судасуудаас тогтоно.

139

үүдэн вен

portal vein

140

баруун тосгуур

right atrium

141

зүүн тосгуур

left atrium

142

дээд хөндий вен

superior vena cava

143

гол судас

aorta

Also known as аорт

144

уушигны артери

pulmonary artery

145

уушигний венүүд

pulmonary veins

146

митраль

mitral valve

Also known as зүүн 2 хавтаст хавхлага

147

аортын тал саран хавхлага

aortic valve

148

зүүн ховдол

left ventricle

149

баруун ховдол

right ventricle

150

доод хөндий вен

inferior vena cava

151

баруун 3-н хавтаст хавхлага

tricuspid valve

152

уушигны тал саран хавхлага

pulmonary valve

153

цусны их эргэлт

arterial circulation

154

цусны бага эргэлт

venous circulation

155

артерийн судас

artery

Зүрхнээс гарч байгаа тараагуур судас. Энэ судсаар хүчилтөрөгчөөр баялаг цус урсана. Тараагуур судасны хана хүчтэй даралт даахаар бат бөх, уян хатан байдаг. Лугшина.

156

венийн судас

vein

Also known as хураагуур судас

157

зүрхний титэм судас

coronary artery

158

үнхэлцэг

pericardium

159

ийлдэс

serum

Also known as шар ус

160

цусны сийвэн

plasma

161

систолийн даралт

systolic pressure

Also known as дээд даралт

162

диастолийн даралт

diastolic pressure

Also known as доод даралт

内臓(呼吸器・消化器) Дотор эрхтэн 38

163

чацархай

mesentery

164

дотор эрхтэн

internal organs

165

уушги

lung

Хуурай газрын сээр нуруутан амьтдын амьсгалын эрхтэн. Агаарын нөхцөлд амьсгалахад зохицжээ.

166

элэг

liver

167

бөөр

kidney

Сээр нуруутны ялгаруулах хос эрхтэн.

168

бөөрний тэвш

renal pelvis

169

бөөрний хутгуур

renal pyramid

170

дэлүү

spleen

Latin: lien

171

төвөнх

larynx

172

цагаан хоолой

trachea

Also known as мөгөөрсөн хоолой

173

дууны хөвч

vocal cord

174

багалзуур

pharynx

175

улаан хоолой

esophagus

Also known as залгиур хоолой

176

хүүхэн хэл

uvula

177

ходоод

stomach

178

ходоодны салст бүрхүүл

gastric mucosa

179

ходоодны хүчил

gastric acid

180

хос гэдэс

duodenum

Also known as 12 нугалаа гэдэс

181

нарийн гэдэс

small intestine

182

өлөн гэдэс

jejunum

183

цутгалан гэдэс

ileum

184

мухар гэдэс

cecum

185

аппендикс

appendix

Also known as өтөн унжлага, мухар олгой

186

бүдүүн гэдэс

large intestine

187

өгсөх бүдүүн гэдэс

ascending colon

188

хөндлөн бүдүүн гэдэс

transverse colon

189

уруудах бүдүүн гэдэс

descending colon

190

s хэлбэрийн бүдүүн гэдэс

sigmoid colon

191

шулуун гэдэс

rectum

192

хошного

anus

193

давсаг

bladder

194

цөс

gallbladder

195

цөсний суваг

bile duct

196

нойр булчирхай

pancreas

197

өрц

diaphragm

198

цээжний гялтан

pleura

199

сэмж

peritoneum

200

бөөрний дээд булчирхай

adrenal gland

腺・内分泌 Булчирхай ба дотоод шүүрэл 13

神経系・脳 Мэдрэлийн систем ба тархи 54

214

мэдрэлийн судал

nerve

215

нугасны ус

cerebrospinal fluid

216

нугас

spinal cord

Latin: medulla spinalis

217

нурууны суваг

vertebral canal

Latin: canalis vertebralis

218

тархи-нугасны шингэн

cerebrospinal fluid

219

төвийн суваг

central canal

Latin: canalis centralis

220

бор бодис

gray matter

Latin: substantia grisea

221

цагаан бодис

white matter

Latin: substantia alba

222

тархи

brain

Төв мэдрэлийн тогтолцооны хамгийн чухал эрхтэн

223

баруун тал бөмбөлөг

right hemisphere

224

зүүн тал бөмбөлөг

left hemisphere

225

их тархи

cerebrum

Also known as telencephalon

226

завсрын тархи

diencephalon

Таламус, гипоталамус гэсэн хоёр хэсэгээс тогтоно. Арьс болон мэдрэхүйн эрхтэнүүдээс ирэх сэрэлийг их тархины гадар руу дамжуулна.Дотоод эрхтнүүдийн үйл ажиллагааг тохируулна.

227

бага тархи

cerebellum

Уртавтар тархины дээд талд, тархиний тал бөмбөлгийн ар доод талд байрлана.хоёр тал бөмбөлгөөс тогтоно. Биеийн тэнцвэр хөдөлгөөний үйлийг зохицуулна.

228

дунд тархи

midbrain

Гүүрээс дээш байрлана. Хараа болон сонсголын сэрлээр үүсэх хөдөлгөөний рефлексийн ажиллагаанд оролцоно. Булчингийн чангарлыг зохицуулна.

229

арын тархи

rhombencephalon

230

жинхэнэ арын тархи

metencephalon

231

тархины багана

brain stem

232

тархины гүүр

pons

233

уртавтар тархи

medulla oblongata

нугасны үргэлжлэл, нь бөөм>>үүсгэн байрлана. Рефлексийн болон сэрэл дамжуулах үүрэгтэй.

234

харааны товгор

hypothalamus

235

өнчин тархи

pituitary gland

Latin: hypophysis cerebri

236

голын сагитталь гүн ховил

longitudinal cerebral fissure

237

эвэрлэг бие

corpus callosum

238

хөндлөн ховил

transverse cerebral fissure

239

духны хэсэг

frontal lobe

Latin: lobus frontalis

240

зулайн хэсэг

parietal lobe

Latin: lobus parietalis

241

чамархайн хэсэг

temporal lobe

Latin: lobus temporalis

242

дагзны хэсэг

occipital lobe

Latin: lobus occipitalis

243

арал

insula

Latin: insula

244

төв ховил

central sulcus

Latin: sulcus centralis

245

хажуугийн ховил

lateral sulcus

Also known as сильвиевийн ховил

246

үнэрийн тархи

rhinencephalon

247

хажуугийн ховдол

lateral ventricle

Latin: ventriculus lateralis

248

тархины бор гадар

cerebral cortex

Latin: cortex

249

шинэ тархи

neoencephalon

250

цув нөмрөг

pallium

251

суурийн зангилаа

basal ganglia

252

далайн морь

hippocampus

253

верникын төв

Wernicke's area

254

тархины бүрхүүл

meninges

255

хатуу бүрхүүл

dura mater

256

хөөсөн бүрхүүл

arachnoid mater

257

судаст хальс

pia mater

Also known as зөөлөн хальс

258

ургал мэдрэл

autonomic nerve

Also known as вегетатив

259

аксон

axon

Мэдрэлийн эсийн хамгаийн урт, салаалдаггүй ганц сэртэн

260

эсийн бие

cell body

Latin: soma

261

дентрит

dendrite

262

аксоны үзүүр

axon terminal

263

перикарион

perikaryon

264

миелинэн бүрхэвч

myelin sheath

265

олигодентритод

oligodendrocyte

266

захын мэдрэл

peripheral nerve

267

шванны эс

Schwann cell

感覚器(目・耳・鼻) Мэдрэхүйн эрхтэн (нүд, чих, хамар) 68

268

ухархай

eye socket

269

хамрын нармай

back of nose

270

хамрын дайвар хөндий

paranasal sinuses

271

нулимсны булчирхай

lacrimal gland

272

нүдний алим

eyeball

273

хүүхэн хараа

pupil

274

солонгон бүрхэвч

iris

275

эвэрлэг бүрхэвч

cornea

276

салст бүрхэвч

conjunctiva

277

цилар булчин

ciliary zonule

Latin: zonula ciliaris

278

нүдний микро бүс

zonules

279

нүдний болор

lens

280

шилэнцэр

vitreous body

281

торлог бүрхэвч

retina

282

лонхонцор

rod cell

283

савханцар

cone cell

284

харааны мэдрэл

optic nerve

285

фокус

focus

286

нүдний цагаан хальс

sclera

287

торлог бүрхэвчний судас

retinal blood vessels

288

нүдний мэдрэлийн төв

optic nerve head

289

нүдний мэдрэлийн аяга

optic nerve cup

290

шар толбо

macula

291

нулимсны зам

tear duct

292

нулимсны хүүдий

lacrimal sac

293

нулимсны сүв

lacrimal punctum

294

гадна чих

external ear

295

чихний дэлбэн

auricle

Also known as омог

296

чихний гэдэс

earlobe

297

чихний цэцэг

tragus

298

чихний суваг

external auditory canal

299

дунд чих

middle ear

300

хэнгэрэг

eardrum

301

алх

malleus

302

дөш

incus

303

дөрөө

stapes

304

сонсголын суваг

eustachian tube

305

дотор чих

inner ear

306

чихний дун

cochlea

307

жижиг үслэг эсүүд

hair cells

308

гурван хагас цагираг

semicircular canals

309

сонсголын мэдрэлийн эсүүд

auditory nerve cells

310

чихний хулхи

earwax

311

гадна хамар

external nose

312

хамрын нүх

nostril

Latin: narus nasi

313

хамрын яс

nasal bone

314

хамрын уг

root of nose

Latin: radix nasi

315

хамрын хянга

bridge of nose

Also known as хамрын нуруу

316

хамрын үзүүр

tip of nose

Latin: apex nasi

317

хамрын угалз

ala of nose

Latin: alae nasi

318

хамрын хөндий

nasal cavity

Latin: cavitas nasi

319

жинхэнэ хөндий

internal naris

320

үүдэвч

vestibule of nose

Latin: vestibulum nasi

321

дугуйвтар ирмэгээр

limen of nose

Latin: limen nasi

322

таславч

nasal septum

323

хамрын хажуугийн мөгөөрсүүд

lateral nasal cartilages

324

хамрын угалзны том мөгөөрсүүд

greater alar cartilages

325

хамрын угалзны жижиг мөгөөрсүүд

lesser alar cartilages

326

дээд самалдаг

upper turbinate

327

доод самалдаг

lower turbinate

328

дунд самалдаг

middle turbinate

329

үнэрлэхүйн бүс

olfactory region

330

духны хөндий

frontal sinus

331

элхэгийн хөндий

ethmoid sinus

332

хажуугийн хөндий

maxillary sinus

333

нулимсны суваг

nasolacrimal duct

334

нус

nasal mucus

335

хамрын үс

nasal hair

泌尿・生殖器 Шээс бэлгийн ба нөхөн үржихүйн тогтолцоо 24

336

бэлгийн булчирхай

gonad

337

түрүү булчирхай

prostate gland

338

эр бэлэг эрхтэн

male reproductive organ

339

шодой

penis

340

тээрхий

glans penis

341

хуухнаг

scrotum

Also known as хуйхнаг

342

төмсөг

testis

Эр бэлгийн эс боловсордог үржлийн эрхтэн.

343

үрийн тахир сувганцар

seminiferous tubule

344

төмсөгний дайвар

epididymis

345

үрийн суваг

vas deferens

346

үрийн цэврүү

seminal vesicle

347

фруктоз

fructose

348

үр дамжуулах цорго

ejaculatory duct

349

сертолийн эс

Sertoli cell

350

сперматогони

spermatogonium

Эр бэлгийн эс үүсвэр эс

351

спермийн эсүүд

sperm cells

352

лейдигийн эс

Leydig cell

353

завсрын эс

interstitial cell

354

тестостерон

testosterone

Эр бэлгийн булчирхай болох төмсгөнд бий болдог даавар

355

куперийн булчирхай

Cowper's gland

356

сүвний булчирхай

bulbourethral gland

357

шээсний суваг

urethra

358

шээсний сүв

urethral opening

359

цавь

groin

その他 Бусад 59

360

аддуктор

adductor muscle

Мөчдийг биеийн гол тэнхлэг рүү ойртох хөдөлгөөнийг нөхцөлдүүлэгч булчин

361

аденогипофиз

adenohypophysis

Өнчин тархины өмнөд хэсэг

362

альвеол

alveolus

Уушгины цулцан.

363

амтлах эрхтэн

gustatory organ

Хэл, зөөлөн тагнай, залгиур хоолойн салст бүрхэвчинд байх амтлах булцуунуудаас тогтоно.

364

анатоми

anatomy

Хүн, амьтныны бие эрхтнүүдийн бүтэц, байрлал, хэлбэрийг судална.

365

аорт

aorta

Гол судас. Цусны эргэлтийн битүү системтэй амьд биесийн хамгийн том төвийн судас.

366

араг яс

skeleton

Биеийн тулгуур болох хэлхээ яс бөгөөд,толгойн их биеийн, мөчдийн яснаас тус тус тогтоно.

367

артериол

arteriole

Артериас салбарлан нарийссан жижиг тараагуур судас. Энэ нь цааш хялгасан судас болон үргэлжилнэ.

368

афферент

afferent

Зах хязгаарын мэдрэлийн тогтолцооны төв рүү тэмүүлэх мэдрэлийн ширхэг.

369

бамбайн дэргэдэх булчирхай

parathyroid gland

Сэрээ булчирхай. Бамбай булчирхайн дэргэд байрладаг, цусны кальцийн хэмжээг хянадаг дотоод шүүрлийн шаргал өнгөтэй хос булчирхай.

370

болор

crystalline lens

Кристал линз. Нүдний хүүхэн харааны ард байрласан хоёр тал нь гүдгэр тунгалаг бие. Гэрлийн цацрагийг торлог давхраанд нэвтрүүлж, холын болон ойрын хараанд зохицуулан хэлбэрээ өөрчилж гэрлийн хугарлыг тохируулдаг.

371

бронхи

bronchus

мөгөөрсөн хоолой хоёр салаалж үүсгэсэн гуурсан хоолой бөгөөд уушги тус бүрт агаарыг дамжуулна

372

бронхиол

bronchiole

бронхийн хоолой олон салаалж үүсгэсэн нарийн гуурсан хоолойнууд

373

булчингийн эд

muscle tissue

Бүтэц, гарал үүслээрээ өөр өөр, агшиж сунах чадвартай эсүүдээс бүтнэ. Хөндлөн, судалт, гөлгөр, зүрхний гэсэн гурван төрөлд хуваагдана. Амьд бие махбодын болон биеийн хэсгүүдийн хөдөлгөөнийг хариуцна.

374

бөөрний судас

ureter

Бөөр, давсагийг холбогч судас.

375

гипофиз

pituitary gland

Тархинд байрладаг, өсөлтийн даавар ялгаруулдаг дотоод шүүрлийн булчирхай.

376

гистологи

histology

Эд судлал

377

гонад

gonad

Бэлгийн булчирхай

378

гүүр

pons

Мэдрэлийн тогтолцооний дээд ба доод хэсгийг холбон сэрэл дамжуулна. Мэдрэлийн ширхгүүдийг агуулна.

379

дендрит

dendrite

Нейроны богино салаалсан сэртэнгүүд олон байна. Сэрлийг хүлээн авч нейроны их бие рүү дамжуулах үүрэгтэй.

380

дентин

dentin

Шүдний паалангийн дотор талд байрлах халуун, хүйтэн, өвдөлтийг мэдрэх үүрэг бүхий бүрхүүл

381

диафиз

diaphysis

Хөндийт ясны их бие

382

дотоод арга тулгуур

endoskeleton

Биеийн дотор талд байрлах сээр нуруу, хэлхээ яс зэрэг зэрэг тулгуурын үүрэгтэй бүтэц.

383

дотоод шүүрлийн булчирхай / эндокрин /

endocrine gland

Дааврууд ялгарч тусгай булчирхайд боловсорч улмаар эдийн шингэн болон цусанд шууд ялгарна.

384

ефрон

nephron

Бөөрний бүтэц, үйл ажиллагааны нэгж

385

жишил анатомын баталгаа

comparative anatomical evidence

Эртний болон орчин үеийн амьд биес удам төрлийн холбоотой болохыг эд, эрхтний бүтцийн төсөөтэй байдлаар баталдаг.

386

захын мэдрэлийн тогтолцоо

peripheral nervous system

Бүх мэдэрлүүд, мэдрэлийн зангилаа, мэдрэлийн төгсгөлүүдээс тогтоно.

387

их биеийн бөөр

mesonephros

Усны сээр нуруутан амьтадын ялгаруулах эрхтэн.

388

лангергансын арал

islet of Langerhans

Нойр булчирхайн дотоод шүүрлийн хэсгээс даавар ялгаруулдаг.

389

медицин

medicine

Common medical term borrowed from Russian

390

мезодерма

mesoderm

Үр хөврөлийн завсрын давхраа

391

морул

morula

Зигот умайн гуурсаар умай руу өнхрөх явцдаа жижигрэх хуваагдалд орж эхлэхийг хэлнэ.

392

нейрул

neurula

Мэдрэлийн гуурс үүсч байгаа үр хөврөл

393

остеологи

osteology

Яс судлал

394

паалан

enamel

Шүдний оройн хэсгийн гадна талаар хучин шүдний дотор талыг хамгаалах бүрхүүл

395

пуркинье ширхэг

Purkinje fiber

Импульс дамжилтанд оролцдог тусгай зүрхний булчингийн ширхэг

396

синусын (синоатриал) зангилаа

sinoatrial node

Баруун тосгуурын дээд хананд байрлах зүрхний булчингийн ширхэг. Зүрхний хэмнэлийг тохируулагч

397

тараагуур судас (артери)

artery

Цусыг зүрхэний ховдлоос бүх биеээр тараах судас.

398

тархины тал бөмбөлөг

cerebral hemisphere

Тархины хамгийн том хэсэг, гадар нь ховил, атриатай бөгөөд гүйцэтгэх үүргээрээ 4 хэсэгт хуваагдана. Хүний сэтгэхүй ухамсарт үйлийг хариуцна.

399

тосгуур

atrium

Зүрхний дээд хэсэг ба хураагуур судсаар ирсэн цусыг хурааж байгаад ховдол руу шилжүүлнэ.

400

трахей

trachea

Шавьжний амьсгалын эрхтэн. Салаалсан нарийн гуурсаар тогтоно.

401

тунгалаг (лимф)

lymph

Сээр нуруутан амьтдын тунгалагийн системийг бүрэлдүүлэгч өнгөгүй шингэн

402

тэнцвэрийн эрхтэн

vestibular organ

Дотор чихэнд байрлах үүдэвч, хагас дугуй гурван суваг, хоёр жижиг уутнаас бүтнэ. Биеийн болон түүний орон зайн тэнцвэртйг хадгалах үүрэгтэй.

403

ховдол

ventricle

Зүрхний доод хэсэг буюу түүний агшилтаас цус тараагуур судсаар цааш дамжин бүх биеэр тарна.

404

холбогч эд

connective tissue

Бүтэц үүргээрээ өөр өөр боловч нэг гаралтай эсүүдээс бүтнэ. Эс хоорондын бодис нь хүчтэй хөгжсөн байна. Түшиг тулгуур, тэжээл, биеийн бүх хэсэгүүдийг холбох үүрэгтэй.

405

хураагуур судас (вен)

vein

Цусыг биеийн бүх хэсэгээс хураан зүрхний тосгуурт нийлүүлэх судас.

406

хучуур эд

epithelial tissue

Эсууд нь өөр хоорондоо наалдсан, эс хоорондын бодис багатай эд. Арьсны өнгөн давхраа, дотоод эрхтнүүдийн салст бүрхүүлийг хучна. Булчирхайг үүсгэнэ. Хамгаалах үүрэгтэй эд.

407

хялгасан судас

capillary

Тараагуур, хураагуур судсуудыг хооронд нь холбон бүх эд эрхтэнээр тархах хялгас мэт нарийн судаснууд.

408

хүлээн авуур

receptor

Цочролыг хүлээн авах мэдрэлийн эс. Зарим тохиолдолд бүлэг эс, мэдрэлийн эсийн ширхэгүүд, төгсгөлүүд байна. Сэрлийг хүлээн авч задлан шинжилж тодорхой сэрэхүйг үүсгэнэ

409

цус

blood

Өнгөггүй шингэн болон цусны эсүүдээс тогтох ба хүчилтөлөгчийг бүх биеэр түгээх, биеийг өвчин үүсгэгч нян, вирусээс хамгаалах зэрэг олон үүрэгтэй.

410

шээсний сув

urethra

Давсагт хуримтлагдсан шээсийг гадагшлуулна.

411

эд

tissue

Гарал, үүсэл, бүтэц, гүйцэтгэх үүргээрээ ижил бүлэг эсүүдийн нэгдэл.

412

эпидермис

epidermis

Эрхтэн, биеийн гадаргууг хучих үүрэгтэй, хоорондоо нягт наалдсан эсүүд буюу эд.

413

эрхтний тогтолцоо

organ system

Нэг гарал үүсэлтэй, ерөнхий зохион байгуулалттай, тодорхой үйл ажиллагааг хамтран гүйцэтгэдэг бүлэг эрхтнүүд.

414

эрхтэн

organ

Амьдралын үйл ажиллагаанд тодорхой үүрэг гүйцэтгэдэг төрөл бүрийн бүлэг эдүүдийн нэгдэл.

415

эфипиз

epiphysis

Хөндийт ясны мөгөөрсөн эдээр борхэгдсэн хоёр үзүүр.

416

эфферент

efferent

Төвөөс зугатах мэдрэлийн ширхэг

417

үе холбоос

joint

Араг яснуудын хоорондоо холбогдох өвөрмөц бүтэц бүхий хэсэг 826.

418

өндгөвч

ovary

Эм бэлгийн эс боловсордог үржлийн эрхтэн.