細胞構造・小器官 Эсийн бүтэц ба органелл 112
эс
細胞
cell
the basic structural, functional, and biological unit of all known organisms
бөөм
細胞核
nucleus
Бөөмийн бүрхүүл, бөөмийн шүүс, хроматин, бөөмхөн, зэргээс бүтсэн эсийн бүтцийн нэг чухал хэсэг
цитоплазм
細胞質
cytoplasm
Эсийн бөөмөөс гадагш бүрхүүл хүртэл дотоод хөндийг дүүргэн оршдог эсийн оршихуун, органиодыг байрлуулсан хагас шингэн орчин /эсийн шүүс
эсийн мембран
細胞膜
cell membrane
a biological membrane that separates the interior of all cells from the outside environment
митохондри
ミトコンドリア
mitochondrion
Эсэд ГФА, нуклейн хүчил нийлэгжүүлдэг, эрчим хүчний төв болсон органиод
рибосом
リボソーム
ribosome
Эсэд уураг нийлэгжүүлэх төв болсон органиод
эндоплазмын тор
小胞体
endoplasmic reticulum
Уураг, өөх, тос, нүүрс усыг өөр дээрээ нийлэгжүүлэн эсийн бусад органиод руу тор сувгаараа зөөвөрлөж өгдөг органиод
гольджийн аппарат
ゴルジ装置
Golgi apparatus
① Alternative name for the Golgi complex
лизосом
リソソーム
lysosome
Эсэд гаднаас орж ирсэн шиж тэжээлийн бодисыг боловсруулах үүрэгтэй органиод
вакуоль
液胞
vacuole
a space or vesicle within the cytoplasm of a cell, enclosed by a membrane and typically containing fluid
хлоропласт
葉緑体
chloroplast
Ногоон өнгийн будагч бодис бүхий мөхлөг /навчны эсэнд байдаг/
эсийн хана
細胞壁
cell wall
Ургамлын эсийн гаднах зузаан бүрхүүл.
цитоплазмын тулгуур
細胞骨格
cytoskeleton
a microscopic network of protein filaments and tubules in the cytoplasm of many living cells
уураг
蛋白質; タンパク質
protein
large biomolecules consisting of one or more long chains of amino acid residues
АТФ
ATP; アデノシン三リン酸
ATP; adenosine triphosphate
a complex organic chemical that provides energy to drive many processes in living cells
нуклеосом
ヌクレオソーム
nucleosome
a structural unit of a eukaryotic chromosome
гистон
ヒストン
histone
Нуклеосомын бүтцэд оролцдог уураг
прокариот
原核生物
prokaryote
Жинхэнэ бөөм байхгүй, энгийн бүтэцтэй эс
эукариот
真核生物
eukaryote
Жинхэнэ бөөмт /эс/, амьд биес
интерфаз
間期
interphase
the resting phase between successive mitotic divisions of a cell
профаз
前期
prophase
Эсийн бөөмийн тодорхой өөрчлөлтөөс эхлэн бөөмийн бүрхүүл бүрэн уусах хүртлэх эсийн митоз хуваагдлын анхны шат
метафаз
中期
metaphase
the second stage of cell division, between prophase and anaphase
анафаз
後期
anaphase
Хроматид буюу хромосомууд коньюгацид орж дуусан аажмаар эсийн хоёр туйл руу салах митоз хуваагдлын 3-р шат
телофаз
終期
telophase
Анафазаас интеркинезд шилжих эсийн хуваагдлын завсрын шат бөгөөд шинээр үүсч буй 2 эсийн бөөмийн бүрхүүл бий болж тусгаар 2 эс хэлбэрээр бүрэн олдог.
центриоль
中心体
centriole
a minute cylindrical organelle near the nucleus in animal cells, occurring in pairs and involved in the development of spindle fibers
центромер
セントロメア
centromere
Эсийн митоз, мейоз хуваагдлын үед хромосомыг эсийн туйл руу чиглүүлэгч хромосомын хэсэг /өөрөөр түүнийг хромосомын гурви гэнэ
теломер
テロメア
telomere
a compound structure at the end of a chromosome
рецептор
受容体; レセプター
receptor
an organ or cell able to respond to light, heat, or other external stimulus
лигэнд
リガンド
ligand
a molecule that binds to another (usually larger) molecule
эсийн ялгаран хөгжил
細胞分化
cell differentiation
the process by which a less specialized cell becomes a more specialized cell type
үүдэл эс
幹細胞
stem cell
an undifferentiated cell of a multicellular organism which is capable of giving rise to indefinitely more cells of the same type
пиноцитоз
飲作用
pinocytosis
/уух/ Хоол тэжээлийн зүйл уусмал байдлаар эсийн дотор нэвчин орох үзэгдэл
мембраны потенциал
膜電位
membrane potential
the difference in electric potential between the interior and the exterior of a biological cell
ион суваг
イオンチャネル
ion channel
pore-forming membrane proteins that allow ions to pass through the channel pore
аквапорин
アクアポリン
aquaporin
integral membrane proteins that serve as channels in the transfer of water
пероксисом
ペルキシソーム
peroxisome
a small organelle present in the cytoplasm of many cells, which contains the reducing enzyme catalase and usually some oxidases
цитозоль
サイトゾル
cytosol
Эсийн дотод орчныг дүүргэж байгаа шингэн
микросуваг
微小管
microtubule
microscopic hollow tubes made of alpha and beta tubulin that are part of the cell's cytoskeleton
микрофиламент
微小繊維; マイクロフィラメント
microfilament
protein filaments in the cytoplasm of eukaryotic cells that form part of the cytoskeleton
завсрын филамент
中間径フィラメント
intermediate filament
cytoskeletal components found in the cells of many animal species
центросом
中心体
centrosome
an organelle that is the main place where cell microtubules are organized
сормуус
繊毛
cilia
short microscopic hairlike vibrating structures found in large numbers on the surface of certain cells
шилбүүр
鞭毛
flagella
slender threadlike structures, especially microscopic appendages that enables many protozoa, bacteria, spermatozoa, etc. to swim
хуурмаг хөл
偽足
pseudopodia
temporary protrusions of the surface of an amoeboid cell for movement and feeding
нягт холбоос
密着結合
tight junction
specialized connection of two adjacent animal cell membranes such that the space usually lying between them is absent
десмосом
デスモソーム
desmosome
a structure by which two adjacent cells are attached, formed from protein plaques in the cell membranes linked by filaments
завсарт холбоос
ギャップ結合
gap junction
specialized intercellular connection between a multitude of animal cell-types that directly connect the cytoplasm of two cells
плазмодесм
原形質連絡
plasmodesmata
narrow threads of cytoplasm that pass through the cell walls of adjacent plant cells and allow communication between them
эсийн гадуурх матриц
細胞外マトリックス
extracellular matrix
a three-dimensional network of extracellular macromolecules that provide structural and biochemical support to surrounding cells
интегрин
インテグリン
integrin
proteins that function mechanically, by attaching the cell cytoskeleton to the extracellular matrix, and biochemically, by sensing whether adhesion has occurred
фибронектин
フィブロネクチン
fibronectin
a high-molecular weight glycoprotein of the extracellular matrix that binds to membrane-spanning receptor proteins called integrins
коллаген
コラーゲン
collagen
Арьсны холбогч эдийн уураг
протеогликан
プロテオグリカン
proteoglycan
proteins that are heavily glycosylated and occur in the extracellular matrix
дохио дамжуулалт
シグナル伝達
signal transduction
the process by which a chemical or physical signal is transmitted through a cell as a series of molecular events
хоёрдогч элч
セカンドメッセンジャー
second messenger
molecules that relay signals received at receptors on the cell surface — such as the arrival of protein hormones, growth factors, etc. — to target molecules in the cytosol and/or nucleus
уураг киназа
プロテインキナーゼ
protein kinase
a kinase enzyme that modifies other proteins by chemically adding phosphate groups to them
уураг фосфатаза
プロテインホスファターゼ
protein phosphatase
an enzyme that removes a phosphate group from the phosphorylated amino acid residue of its substrate protein
G-уураг
Gタンパク質
G-protein
a family of proteins that act as molecular switches inside cells, and are involved in transmitting signals from a variety of stimuli outside a cell to its interior
цикл-АМФ
環状AMP; サイクリックAMP
cyclic AMP
a second messenger important in many biological processes
аутофаги
自食作用; オートファジー
autophagy
the natural, regulated mechanism of the cell that disassembles unnecessary or dysfunctional components
некроз
壊死
necrosis
the death of most or all of the cells in an organ or tissue due to disease, injury, or failure of the blood supply
эсийн хөгшрөлт
細胞老化
cell senescence
a phenomenon characterized by the cessation of cell division
эсийн олшрол
細胞増殖
cell proliferation
the process that results in an increase of the number of cells, and is defined by the balance between cell divisions and cell loss through cell death or differentiation
эсийн шилжилт хөдөлгөөн
細胞移動; 細胞遊走
cell migration
a central process in the development and maintenance of multicellular organisms
эсийн туйлшрал
細胞の極性
cell polarity
asymmetry in cell shape, protein distributions and any cell function
химотаксис
趨化性; 化学タクシス
chemotaxis
movement of a motile cell or organism, or part of one, in a direction corresponding to a gradient of increasing or decreasing concentration of a particular substance
эндосом
エンドサイトーシス小胞; エンドソーム
endosome
a membrane-bound compartment inside eukaryotic cells
фагосом
ファゴソーム
phagosome
a vesicle formed around a particle engulfed by a phagocyte via phagocytosis
аутофагосом
オートファゴソーム
autophagosome
a spherical structure with double layer membranes that is the key organelle in autophagy
тонопласт
液胞膜; トノプラスト
tonoplast
the cytoplasmic membrane surrounding a vacuole, separating the vacuolar contents from the cell's cytoplasm
бөөмийн бүрхүүл
核膜
nuclear envelope
Кариолемм үгийг харна уу.
бөөмийн сүв
核膜孔
nuclear pore
a protein-lined channel in the nuclear envelope that regulates the transportation of molecules between the nucleus and the cytoplasm
бөөмхөн
核小体
nucleolus
Уураг, РНХ-ийн цогц бүхий бөөмийн бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд мембрангүй. Бөөмхөнд р-РНХ нийлэгжиж хуримтлагддаг. Хуваагдалд ороогүй эсийн бөөмд үзэгдэнэ.
бөөмийн шүүс
核質
nucleoplasm
a type of protoplasm, and is enveloped by the nuclear envelope
хроматид
染色分体
chromatid
each of the two threadlike strands into which a chromosome divides longitudinally during cell division
кариотип
核型
karyotype
the number and visual appearance of the chromosomes in the cell nuclei of an organism or species
бөөм /эсийн/
(細胞)核
nucleus
① The control center of a cell containing genetic information
плазмын мембран
細胞膜
plasma membrane
① The semipermeable membrane surrounding the cytoplasm of a cell
гөлгөр ЭТ
滑面小胞体
smooth endoplasmic reticulum
① ЭТ = эндоплазмын тор (endoplasmic reticulum) ⮚ Type of ER without ribosomes
барзгар ЭТ
粗面小胞体
rough endoplasmic reticulum
① ЭТ = эндоплазмын тор (endoplasmic reticulum) ⮚ Type of ER with ribosomes attached
микровилл
マイクロフィラメント
microvillus
① Microscopic cellular membrane protrusions that increase the surface area
гольджийн комплекс
ゴルジ体
Golgi apparatus
Италийн эрдэмтэн Гольдж анх эсээс шүүсэн. Шим тэжээлийн бодисыг бусад органиодод тарааж өгдөг органиод
везикул /цэврүү/
ゴルジ小胞
vesicle
① Small membrane-bound transport structure within a cell
централь
中心体
centrosome
① Structure that organizes the microtubules of the cell
вакуоль /хоосовч/
液胞
vacuole
① Membrane-bound fluid-filled space within a cell
эсийн үндсэн сийвэн
細胞質基質
cytosol
① The liquid component of cytoplasm excluding organelles
Грегор Мендель
グレゴール・メンデル
Gregor Mendel
① Austrian monk and scientist who discovered the basic principles of heredity
дискрет процесс
離散的プロセス
discrete process
① A process occurring in distinct, separate stages
гинжин бүтэц
直鎖型構造
chain structure
① Linear arrangement of molecules in a polymer
хамжаа зарчим
未特定
complementarity principle
① [TEMP-CAT] Principle of base pairing in DNA (A-T, G-C)
байгалийн шалгарал
自然淘汰
natural selection
① The process whereby organisms better adapted to their environment survive and reproduce more successfully
эрлийзжүүлэлт
交配
hybridization
① The process of breeding plants or animals of different varieties to create a hybrid
Жэймс Ватсон
ジェームズ・ワトソン
James Watson
① American molecular biologist who co-discovered the structure of DNA
Франсис Крик
フランシス・クリック
Francis Crick
① British molecular biologist who co-discovered the structure of DNA
Рентген кристаллографчлал
未特定
X-ray crystallography
① [TEMP-CAT] Technique used to determine the atomic and molecular structure of a crystal
дупликац
重複
duplication
① The replication of part of a chromosome
Менделийн хуулиуд
メンデルの法則
Mendel's laws
① Principles of inheritance formulated by Gregor Mendel
гомозигот
ホモ接合体
homozygous
① Having identical alleles for a single trait
гетерозигот
ヘテロ接合体
heterozygote
Бие үр удамдаа шинж тэмдгийн салалт үзүүлдэг биес буюу янз бүрийн гамет төрүүлдэг эрлийз бодгалиуд
фенотип
表現型
phenotype
Тухайн бие махбодийн гадаад, дотоод бүх тэмдгийн нийлбэр
Менделийн нэгдүгээр хууль
メンデルの第一法則
Mendel's first law
① Law of segregation - states that each inherited trait is defined by a gene pair that separates during reproduction
аденин (А)
アデニン
adenine
① Nitrogenous base found in DNA and RNA
тимин (Т)
チミン
thymine
① Nitrogenous base found in DNA
гуанин (Г)
グアニン
guanine
① Nitrogenous base found in DNA and RNA
цитозин (Ц)
シトシン
cytosine
① Nitrogenous base found in DNA and RNA
рибоз
リボース
ribose
① Five-carbon sugar that is a component of RNA
фосфат
リン酸
phosphate
① Phosphorus-containing group in nucleotides
урацил
ウラシル
uracil
① Nitrogenous base found in RNA but not in DNA
эукариот эс /бөөм бүхий эс/
真核細胞
eukaryotic cell
① Cell with a true nucleus and membrane-bound organelles
прокариот эс /бөөмгүй эс/
原核細胞
prokaryotic cell
① Cell without a true nucleus or membrane-bound organelles
хувьсал /эволюци/
進化
evolution
① Process of change in the heritable characteristics of biological populations
Дарвины хувьсалын сургааль
ダーウィンの進化論
Darwin's theory of evolution
① Scientific theory proposed by Charles Darwin explaining the mechanism of evolution
遺伝・分子生物学 Удамшил ба молекул 30
днх
デオキシリボ核酸
DNA
Дезоксирибонуклейн хүчил. Аденин, гуанин, цитозин, тимин хэмээх азотлог суурь дезоксирибоз хэмээх нүүрс ус, фосфорын хүчлийн үлдэгдэл агуулсан эсийн бөөм ба митохондри, пластидад байх органик хүчил, эсийн удамшлын мэдээлэл агуулагч юм
РНХ
RNA; リボ核酸
RNA; ribonucleic acid
a nucleic acid present in all living cells
хромосом
染色体
chromosome
Бие махбодын бүх шинж тэмдгийг тодорхойлогч генүүдийг агуулсан эсийн бөөм дэх савханцар бие /удамшлын материал
ген
遺伝子
gene
Хромосомд байрлаж байгаа удамшлын мэдээллийг дамжуулагч, тодорхой шинж тэмдэг нөхцөлдүүлдэг үйл ажиллагааны нэгж
фермент
酵素
enzyme
Нийлмэл бодисыг богино хугацаанд задлах чадвартай, өвөрмөц бүтэцтэй
хроматин
クロマチン
chromatin
Бөөмийн хуваагдлын үед материал хромосом үүсгэгч
экспресси
発現; 遺伝子発現
expression; gene expression
the process by which information from a gene is used in the synthesis of a functional gene product
геномын ДНХ
ゲノムDNA
genomic DNA
the DNA found in the chromosomes within the nucleus of a cell
удамзүй судлал /генетик/
遺伝学
genetics
① Scientific study of genes and heredity
удамшил
遺伝
heredity
Биеийн бүтэц, үйл ажиллагааны онцлог байдлыг өвгөөс үр төлд дамжуулан хадгалах бүх амьд биесийн нийтлэг шинж чанарыг хэлнэ.
Дезоксирибонуклейн хүчил /ДНХ/
デオキシリボ核酸
deoxyribonucleic acid
① DNA, the genetic material in humans and almost all organisms
нуклеотид
ヌクレオチド
nucleotide
Нуклейн хүчлийн мономер азотлог суурь, нүүрс ус, фосфорын хүчлээс бүтнэ/
хос хэлхээ бүхий спираль /хос-мушгиа загвар/
二重らせん構造
double helix
① The structure of DNA resembling a twisted ladder
генетик код
遺伝暗号
genetic code
Уургийн амин хүчил бүрд тохирох ДНХ-ийн азотлиг сууриудын дараалсан гурвал
мэдээллийн РНХ
伝令RNA
messenger RNA
① mRNA, carries genetic information from DNA to ribosomes
тээврийн/ зөөврийн РНХ
転移RNA
transfer RNA
① tRNA, carries amino acids to ribosomes during protein synthesis
рибосомын РНХ
リボソームRNA
ribosomal RNA
① rRNA, forms part of the structure of ribosomes
дискрет /бүхэл/ удамшил
分離的遺伝
discrete inheritance
① Inheritance pattern where traits are inherited in distinct units
аллель
対立遺伝子
allele
① Alternative forms of a gene that arise by mutation
генотип
遺伝子型
genotype
тухайн бие махбодийн бүх генүүдийн нийлбэр /заримдаа зөвхөн судалж буй нэг, хоёр аллель генийн нийлбэрийг хэлнэ
давамгайлагч
優性遺伝子
dominant
① Allele that masks the effect of a recessive allele
рецессив
劣性遺伝子
recessive
① Allele whose effect is masked by a dominant allele
генийн сан /геном/
ゲノム
genome
① The complete set of genes or genetic material in an organism
Рибонуклейн хүчил /РНХ/
リボ核酸
ribonucleic acid
① RNA, involved in protein synthesis and other cellular processes
нуклейн хүчил
核酸
nucleic acid
Бөөмийн хүчил
азотлог суурь
塩基
nitrogenous base
① Chemical structures that form part of nucleic acids
РНХ полимераз
RNAポリメラーゼ
RNA polymerase
① Enzyme that synthesizes RNA from a DNA template
мутац
突然変異
mutation
① Change in the DNA sequence of an organism
хромосомын мутац
染色体突然変異
chromosomal mutation
① Alteration in chromosome structure or number
хүний геном төсөл
ヒトゲノム計画
Human Genome Project
① International scientific research project to determine the base pairs in human DNA
細胞のプロセス Эсийн үйл явц 18
митоз
有糸分裂
mitosis
Эсийн хромосом онцгой их өөрчлөлт орж профаз, метафаз, анафаз, телофаз гэсэн үе шатуудыг дамжин биеийн эс үүсэх шууд бус хуваагдал
мейоз
減数分裂
meiosis
Бэлгийн эсийн хуваагдлын хэлбэр.
бодисын солилцоо
代謝
metabolism
Амьд биед энгийн бодисоос нийлмэл бодисууд бий болох эсэргээр нийлмэл бодис энгийн нэгдлүүд болж задрах үйл явц.
диффузи
拡散
diffusion
the spreading of something more widely
осмос
浸透
osmosis
a process by which molecules of a solvent tend to pass through a semipermeable membrane
идэвхтэй зөөвөрлөлт
能動輸送
active transport
the movement of ions or molecules across a cell membrane into a region of higher concentration, assisted by enzymes and requiring energy
идэвхгүй зөөвөрлөлт
受動輸送
passive transport
a movement of ions and other atomic or molecular substances across cell membranes without need of energy input
эндоцитоз
エンドサイトーシス
endocytosis
Эсэд бодис нэвтрэх
экзоцитоз
エクソサイトーシス
exocytosis
a process by which the contents of a cell vacuole are released to the exterior through fusion of the vacuole membrane with the cell membrane
апоптоз
アポトーシス
apoptosis
the death of cells which occurs as a normal and controlled part of an organism's growth or development
эсийн мөчлөг
細胞周期
cell cycle
the series of events that take place in a cell leading to its division and duplication of its DNA
цитокинез
細胞質分裂
cytokinesis
Цитоплазмын хуваагдал
эсийн дохиолол
細胞シグナル伝達
cell signaling
part of a complex system of communication that governs basic cellular activities
транскрипци
転写
transcription
Тухайн генд хадгалагдсан уургийн бүтцийн тухай /хуулбарлах мэдээлэл РНХ-д шилжин хуулбарлагдах процесс
трансляци
翻訳
translation
Генээс РНХ-д хуулбарлагдсан мэдээлэл, рибосомд нийлэгжиж буй уургийн шүвтэн хүчлийн дэс дараалалд шилжин биелэх процесс
фагоцитоз
食作用
phagocytosis
/залгих/ Эсийн дотор хоол тэжээлийн жижиг хэсгүүд нэвчин орох үзэгдэл
эргэх /хөрвөх транскрипц/
未特定
reverse transcription
① [TEMP-CAT] Process of making DNA from an RNA template
уургийн нийлэгжилт
タンパク質合成
protein synthesis
① Process by which cells build proteins
その他 Бусад 236
‘нөхөн гүйцээсэн’ нуклеотидууд
塩基の相補性
complementary nucleotides
① Nucleotides that form base pairs in DNA (A-T, G-C)
m- phx
メッセンジャーRNA
messenger RNA
Мэдээллийн РНХ
аберраци
染色体異常
chromosomal aberration
Хромосомын мутаци, хромосомын гэмтэл, хромосомын бүтцэд гарах өөрчлөлт
автолиз
自己融解
autolysis
Эсийн болон бие махбодын байгууламжийн хэсэг нь физиологийн үйл ажиллагааны явцад өөрөө аяндаа алга болох үйл явц
автополиплоид
同質倍数体
autopolyploid
Хоёр ба түүнээс дээш дахин нэмэгдэж буй хромосом нь нэгэн зүйлд хамрагдахыг хэлнэ
авторепликаци
自己複製
self-replication
Амьд биеийн нөхөн төлжилт, нөхөн үйлдвэрлэл
агглютинаци
凝集反応
agglutination
Цус бүлэгнэхийг дэмждэг наалдуулагч бодис
агглютиноген
凝集原
agglutinogen
Цусны улаан эсэд байдаг.
акросон
先体
acrosome
Акросома. Эр бэлгийн эсийн толгойн хэсэг
акроцентр
端部動原体型染色体
acrocentric chromosome
Центромер нь хромосомын аль нэг үзүүрт байрласан савханцар хромосом
алециталь
無卵黄性の
alecithal
Өндгөн эсэндээ шар уураггүй бие
аллель ген
対立遺伝子
allele
Тодорхой шинж тэмдгийн хувилбаруудыг нөхцөлдүүлж, гомологи хромосомын ижил локуст байрладаг хос ген
аллополиплоид
異質倍数体
allopolyploid
2 өөр зүйлийн хромосом нийлэх үзэгдэл
амитоз
無糸分裂
amitosis
Эсийн шууд хуваагдал
анаэроб амьсгал
嫌気呼吸
anaerobic respiration
Амьд биес хүчилтөрөгчгүй, эсвэл хүчилтөрөгч маш дутмаг нөхцөлд чөлөөт хүчилтөрөгчийн оролцоогүй амьсгалах үйл ажиллагаа
анеуплойд
異数体
aneuploid
Эс, эд болон бие махбодын хромосомын бүрдэл нэг юм уу хэд хэдэн хромосомоор нэмэгдэх юм уу дутагдах үзэгдэл
антиген
抗原
antigen
Эсрэг төрөгч. Хүн, амьтны биед орж ирсэн харийн биес.
антикодон
アンチコドン
anticodon
3-РНХ-ийн орой дээр байрлах мРНХ-ийн кодоны эсрэг кодоныг хэлнэ.
антител
抗体
antibody
Эсрэг бие. Амьд биед орсон гадны харь биесийг устган, уг биеийг өвчлөлөөс хамгаалдаг өвөрмөц уураг.
анхдагч лизосом
一次リソソーム
primary lysosome
Гольджийн аппаратаас дөнгөж үүссэн лизосом.
анхдагч овоцит
一次卵母細胞
primary oocyte
Овогонид бодисын солилцооны анаболизмын процесс эрчимтэй явагдан өсөж томорсон эсийг хэлнэ.
аутолизис
自己融解
autolysis
Лизосомын ферментүүд эсэн эсээ задлан хөнөөх.
аутолизосом
オートリソソーム
autolysosome
Хөгширсөн лизосом задарч, өөрийгөө шинэчлэх үзэгдэл.
аутосинтез
自己合成
autosynthesis
Өөрийгөө нийлэгжүүлэх үйл ажиллагаа.
аутосом хромосом
常染色体
autosome
Эр, эм биеийн аль алинд байдаг хромосом буюу биеийн хромосом
ахроматин
無染色質
achromatin
Эсийн төв болон хромосомыг холбосон үл будагдагч, нарийн утаслаг уургийн бодис.
ацинус эс
腺房細胞
acinar cell
Нойр булчирхайнаас ялгардаг, хоол боловсруулах фермент агуулсан эс.
базофил буюу шигүү мөхлөгт эс
好塩基球または肥満細胞
basophil or mast cell
Эсийн цитоплазмд том мөхлөгүүд орших ба цочруулын үйлчлэлээр задрахад үрэвслийг үүсгэх болон дархлааны урвалыг хянах үйлчлэлтэй эс
бивалент
二価染色体
bivalent
Мейозын диплонемээс метафаз-1 хүртэл уртынхаа дагуу зэрэгцэн коньюгацид орж буй гомологи хос хромосом
биеийн эсийн мутаци
体細胞突然変異
somatic mutation
Биеийн эсийн хромосомын бүтэц болон тоонд гарах өөрчлөлт. Энэ нь тухайн эсээс хөгжин бүрэлдэж буй эрхтэнд өөрчлөлт оруулах ба удамшихгүй онцлогтой.
бичил гуурс
微小管
microtubule
Бичил савханцар. Тубулин уургаас тогтох, 25 нанометр голчтой шулуун урт хөндий бортгонцор. Эсийн шилбүүр, сормуус, эсийн төвийн бүрэлдэхүүнд оролцоно.
бичил орчин
微小環境
microenvironment
Localised environmental conditions
бичил утас
マイクロフィラメント
microfilament
Уургийн олон мянган молекул үзүүрээрээ холбогдсон нарийн бүтэц.
бластодерм
胚盤葉
blastoderm
Бластулын гадаргууг хэлнэ.
бластомер
割球
blastomere
Үр тогтсон өндгөн эс буюу зигот хуваагдаж, үүсэх анхны 2 эс.
бластопор
原口
blastopore
Амьтны хоёр давхраат хөврөлийн гадаад орчинтой харьцах сүв.
бластоцель
胞胚腔
blastocoel
Бластулын доторх хөндий.
бластул
胞胚
blastula
Нэг давхраат үр хөврөл.
бэлгийн хромосом
性染色体
sex chromosome
Эр, эм хүйсийг ялгаж өгдөг хромосом
бүл ген
ポリジーン
polygenes
Нэг шинж тэмдэг бүрдүүлэхэд оролцож байгаа генүүд.
бөөмийн шингэн
核質
nucleoplasm
Кариоплазм үгийг харна уу.
вакоуль
液胞
vacuole
/хоос/ эсийн шүүс бүхий хөндий,эрдэс давс болон бусад шим нэгдлийг уусмал байдлаар агуулсан ургамалын эсийн эрхтэнцэр.
вектор
ベクター
vector
Нэг эсээс нөгөө эсд дамжих чадвартай богино хэмжээтэй ДНХийн молекул / Бактерийн эрлийз ДНХ /
гадаад давхраа
外胚葉
ectoderm
Гаструлын гадна хана.
гамет
配偶子
gamete
Боловсорсон бэлгийн эс
гаметогенез
配偶子形成
gametogenesis
Эр, эм бэлгийн эс үүсэж, өсөж, ялгаран хөгжих үйл явц
гаплоид хромосом
半数体染色体
haploid chromosome
и тооны буюу хос бус тооны хромосом бөгөөд зөвхөн бэлгийн эсийн хромосом
гастроцель
原腸腔
gastrocoel
Гаструлын дотоод хөндий
гаструл
原腸胚
gastrula
2-3 давхраат хөврөл
гаструляци
原腸形成
gastrulation
Гаструлын шат. Бластулаас хоёр, гурван давхраат хөврөл үүсэх үе шат
ген клонинг
遺伝子クローニング
gene cloning
Ген шилжүүлэн суулгах үйл ажиллагаа
генератив эс
生殖細胞
generative cell
Үржлийн эс. Цэцэгт ургамлын гаплойд бүрдэлтэй бэлгийн эс
генетик зураглал
遺伝地図
genetic map
тухайн зүйлийн хромосом бүрт агуулагдаж буй генүүд, тэдний цэс дараалал хоорондын зайг илэрхийлсэн зураглал
генийн давтамж
遺伝子頻度
gene frequency
Популяцийн генийн сангийн нэгэн локус дахь бүх аллелийн дотор аливаа аллелийн эзлэх хувь хэмжээ
генийн интогресс
遺伝子浸透
gene introgression
Өөр өөр төрөлд багтах зүйлийн популяциудын хооронд явагдах генийн солилцоог хэлнэ
генийн мутаци
遺伝子突然変異
gene mutation
Тодорхой нэг генийн бүтэц үйл ажиллагаанд гарсан өөрчлөлт
геном
ゲノム
genome
Хромосомын гаплойд бүрдэл. Диплойд зүйлийн гаметад нэг геном, биеийн эсэд хоёр геном тус тус байдаг.
гетерохроматин
ヘテロクロマチン
heterochromatin
Эсийн хуваагдлын завсарт, өөрөөр хэлбэл интерфазад нягтарсан хэвээр хоцордог хромосомын хэсэг
гибридом эс
ハイブリドーマ細胞
hybridoma cell
Плазм эс ба хавдрын эсийг нийлүүлэн гаргаж авсан эс, олон тооны эсрэг биеийг үүсгэдэг, хуваагдаж үржих чадвартай эс
гиперморфи мутаци
過剰形質突然変異
hypermorphic mutation
шинж тэмдэг хэвийн нормоос хэт хүчтэй хөгжсөн байдал
гипертоник
高張性の
hypertonic
Эсийн шүүсэн дэх концентраци их байвал гипертоник уусмал гэнэ.
гипотоник
低張性の
hypotonic
Эсийн шүүсэн дэх концентраци гаднах орчноос бага байх үеийн уусмал
гомозигот бие
ホモ接合体
homozygote
шинж тэмдгийн салалт үзүүлдэггүй, шинж тэмдгээ цэврээр нь хадгалдаг бие бөгөөд тэдгээр нь зөвхөн нэг төрлийн гамет төрүүлнэ.
гомологи хромосом
相同染色体
homologous chromosome
Хос хромосом
гоносом
性染色体
gonosome
Балгийн хромосом ХХ ба ХУ
делеци
欠失
deletion
Хромосомын аль нэг хэсэг тасрах үзэгдэл
деплазмолиз
原形質復帰
deplasmolysis
Эс алдсан усаа эргүүлэн авч хэвийн байдалд орох үзэгдэл
диакинез
移動期
diakinesis
Мейозын профаз 1- ийн сүүлийн шат. Хромосом эрчлэгдэн бүдүүрч тод будагддаг.
диплоид хромосом
二倍体染色体
diploid chromosome
2 и тооны хромосом буюу биеийн эсийн хромосомын бүрдэл
диплонем
複糸期
diplotene
Коньюгацид орсон гомологи хос хромосомын хооронд хиазм үүсээд байгаа мейозын профаз 1-ийн шат. Хиазмын завсрын хэсэгт гомологи хромосомууд салж эхэлдэг
днх лигаза
DNAリガーゼ
DNA ligase
Оказакийн хэрчмийг залгаж оёно.
днх полимераза
DNAポリメラーゼ
DNA polymerase
ДНХ-ийн 5-3 руу тасралтгүй ажилладаг тул энэ гинжний нийлэгжил түрүүлж явагддаг бөгөөд түрүүлэгч гинж, 2 дахь гинж 3-5 руу нөгөө гинжнээс хоцорч явдаг учраас хоцрогч гинж гэнэ.
днх-ийн код
DNAコード
DNA code
Аливаа мэдээллийг дамжуулахад хэрэглэх таних тэмдгийн иж бүрдэл
днх-ийн кодон буюу триплет
DNAコドン（トリプレット）
DNA codon / triplet
гурвал/ Шүвтэн хүчил тус бүрийг таних төлөөлөл бүхий нуклеотидын гурвалыг хэлнэ.
днх-ийн редупликаци
DNA複製
DNA replication
ДНХ-ийн молекул, хоёрчлогдон нийлэгжих процесс
доминант шинж
優性形質
dominant trait
сонгосон эвцэлдүүлгийн 1 үед дангаараа илрэх ноёлогч шинж
дотоод давхраа
内胚葉
endoderm
Гаструлын дотор хана.
дупликаци
重複
duplication
Гомологи хромосом солилцох үед аль нэгнийх нь тодорхой хэсэг хоёрчлогдох үзэгдэл
дээр дээрээсээ давхралдсан
鱗片状重複
overlapping scale structure
Layered arrangement of fiber scales
жижигрэх хуваагдал
卵割
cleavage
Үр тогтсон өндгөн эс олон дахин хуваагдах үйл явц.
зигонем
接合糸期
zygotene
Гомологи хромосомууд уртынхаа дагуу зэрэгцэн коньюгацид орж эхлэх мейозын профаз І-ийн үе
зигот
接合子
zygote
Гаплойд тооны хромосомын бүрдэл бүхий бэлгийн эсүүд нийлж үүсгэсэн үр тогтсон өндгөн эс
зрнх
転移RNA
transfer RNA
Зөөврийн РНХ
зухроматин
ユークロマチン
euchromatin
Тухайн бие махбодийн гол гол шаардлагатай генүүдийг агуулсан хромосомын хэсэг. Эсийн хуваагдлын завсрын шатанд эухроматинал хромомертэй утсанцарын эрчлээ нь задарсан байна
изолециталь
等黄卵性の
isolecithal
өндгөн эсэндээ шар уураг багатай бөгөөд тэр нь жигд тархсан бие
иммиграци
陥入移動
ingression
Эсүүд нь шилжин давхарлах замаар гаструп үүсэх
иммуноглобулин
免疫グロブリン
immunoglobulin
Эсрэг биеийг үүсгэж, хамгаалах үүрэгтэй
имплантаци
着床
implantation
Умай нь нимгэн хөвсгөр ханатай бөгөөд үр хөврөлийг хүлээн авахад бэлэн болсон байх ба үр хөврөл нь түүнд шигдэн бэхлэгдэнэ.
инвагинаци
陥入
invagination
Хотойлтын замаар гаструл үүсэх
инверс
逆位
inversion
Хромосомын дунд хэсэг тасарч 180 градус эргэж байрандаа орох үзэгдэл
индукцит мутаци
誘発突然変異
induced mutation
Зориудаар үүссэн мутаци
инициаци
開始
initiation
Транскрипцийн процесс эхлэх үе шат
интеграл уураг
膜内在性タンパク質
integral protein
Плазман мембраны бүтцэд өөх тосны молекулыг уургийн молекул нэвт сүлбэж байвал
интеркинез
中間期
interkinesis
Эсийн хуваагдал дуусаж, дараачийн хуваагдал эхлэх хоорондын шат
интрон
イントロン
intron
Үл кодлогч хэсэг
кариогами
核融合
karyogamy
Бөөм нийлэх процесс
кариокинез
核分裂
karyokinesis
Бөөмийн хуваагдал
кариоплазм
核質
karyoplasm
Бөөмийн шүүс буюу шингэн
кинетохор
動原体
kinetochore
Эсийн хуваагдлын ээрүүл хэлбэрт биеийн утаслагт бэхлэгддэг хромосом дээрх уураглаг байгууламж бөгөөд хромосом салахад чухал үүрэгтэй.
клонингийн арга
クローニング法
cloning method
Амьд биеийг хувилах арга / Долли нэртэй хонийг гарган авсан /
кодоминант
共優性
codominance
Аллель генүүд гетерозигот биеийн фенотипэд хоёулаа нөлөө үзүүлэхийг хэлнэ.
кодон
コドン
codon
Нэг амин хүчлийн тухай мэдээллийг болон уургийн нийлэгжлийг эхлэх ба дуусгах дохиог нууцлан хадгалдаг.
комплементар зарчим
相補性の原理
complementarity principle
Хамжаа сууриуд холбогдох /А-Т, Г-Ц/
комплементарь генүүд
補足遺伝子
complementary genes
Хоёр доминант ген тус тусдаа нөхцөлдүүлэхгүй шинж тэмдгийг хамтдаа байхдаа тодорхойлох үзэгдэл
крист
クリステ
crista
Мёситохондрийн дотоод мембраны нугачаа
кроссинговер
交差
crossing over
Коньюгацийн үед гомолог хос хромосомууд ижил хэсгээ солилцох үзэгдэл
лимфоцит
リンパ球
lymphocyte
Дархлааны үүрэгтэй цусны цагаан эсийн төрөл, дотроо Т болон В лимфоцит гэсэн 2 үндсэн төрөлтэй
липтонем
細糸期
leptotene
Урт нарийхан утсанцар хэлбэрт хромосом бүхий мейозын профаз 1-ийн шат
локус
遺伝子座
locus
Тухайн ген байрласан хромосомын хэсэг
лонхонцор эс
桿体細胞
rod cell
Нүдэнд байрладаг бүдэг гэрэл мэдрэгч лонх хэлбэртэй эс
макрофаг
マクロファージ
macrophage
Эдэд байрлах дархлааны үүрэгтэй залгиур эс
маркер ген
マーカー遺伝子
marker gene
Вектор молекулд агуулагдах содон шинж мтэмдэг бүхий ген
менделийн 1 хууль
メンデルの第一法則
Mendel's first law
Сонгосон эвцэлдүүлгийн 1 үед аль нэг шинж тэмдэг давамгайлах үзэгдэл /Давамгайллын хууль/
менделийн 2 хууль
メンデルの第二法則
Mendel's second law
Рецессив /нуугдмал шинж тэмдэг нь эрлийзийн 1 үед огт алга болохгүй нуугдмал байдалд байх бөгөөд эрлийзийн 2 үед тодорхой тооны харьцаагаар 3:1 илрэн гардаг /шинж тэмдэг салах хууль/
менделийн 3 хууль
メンデルの第三法則
Mendel's third law
Эвцэлдүүлгийн үед хос шинж тэмдэгүүд бие биенээсээ хамааралгүй чөлөөтэй хорших үзэгдлийг буюу аллель биш генүүд бие биенээсээ хамааралгүй удамших хууль гэнэ.
метафаза
中期
metaphase
Хромосом хамгийн тод ажиглагддаг эсийн митоз хуваагдлын шат. Энэ үед хромосомууд экватор дагуу байрлуулсан байна.
метацентр хромосом
中部動原体型染色体
metacentric chromosome
Хос мөрт хромосом
миофибрилл
筋原線維
myofibril
Булчингийн ширхэгийн дотор агуулагдах ашигч утаслаг уураг.
молекул биологи
分子生物学
molecular biology
Аливаа бие махбодын бүтэц, тэдгээрт явагдаж буй үйл ажиллагааг молекулын түвшинд судалдаг.
моногибрид солбицуулга
一遺伝子雑種交配
monohybrid cross
Зөвхөн нэг шинжээрээ ялгаатай 2 биеийг эвцэлдүүлэн нийлүүлэх арга
моноклонал эсрэг бие
モノクローナル抗体
monoclonal antibody
Гибридом эсээс үүсдэг, ижил төрлийн, маш олон тооны эсрэг биеүд
мононуклеар залгиур эс
単核食細胞
mononuclear phagocyte
Залгиур эсүүд эмгэг төрөгчийг залгиж устгадаг ба харьцангуй удаан амьдардаг.
моносом
モノソミー
monosomy
Аль нэг хромосом нь хос бус ганц биеийг хэлнэ. Ийм бие нь хромосомын диплоид бүрдлээс 1 хромосомоор дутуу буюу 2н-1 бие
морганы хууль
モーガンの法則
Morgan's law
Нэг хромосомд байрласан генүүд хамтдаа удамших үзэгдэл. Үүнийг холбогдон /хам/ удамших үзэгдэл гэнэ.
мутаген
変異原
mutagen
Мутаци үүсгэгч хүчин зүйл
мутаци хувьсал
突然変異
mutation
Амьд биесийн генотипийг буюу удамшлын материаллаг үндэс болсон ген, хромосомыг хөндөж, хувиргадаг хувьслыг хэлнэ.
нарийн бүтэц
微細構造
fine structure
Detailed internal organization
нейрогли
神経膠細胞
neuroglia
Мэдрэлийн туслах үүрэгтэй эсүүд, түшиг тулгуур, тэжээл, хамгаалалтын үүрэг гүйцэтгэнэ.
нейрон
ニューロン
neuron
Мэдрэлийн эс, мэдээлэлийг хүлээн авах, дамжуулах, хадгалах үүрэгтэй.
нейтрофил
好中球
neutrophil
Мөхлөгт цагаан эсийн төрөл, залгиур эс
неоморфи мутаци
新形質突然変異
neomorphic mutation
Шинж тэмдэг жирийн бус байдлаар хөгжиж тэр нь ямар нэг хэмжээгээр амьдрах чадварт нөлөөлөхийг хэлнэ.
ноос, үсний уг
毛根
hair root
Base attachment point of fiber to follicle
нуклисом
ヌリソミー
nullisomy
Аль нэг хос хромосом нд байхгүй бие махбодь. Иймд нуллисом хэлбэр нь 2n-2 тооны хромосомтой байна.
овогенез
卵形成
oogenesis
Эм бэлгийн эс үүсэх үйл явц
овоцит
卵母細胞
oocyte
Эм бэлгийн эс буюу өндгөн эс
оказакийн хэрчим
岡崎フラグメント
Okazaki fragment
ДНХ хоёрчлогдоход үүсэх хэсэг хэсэг тасархайнуудыг хэлнэ.
оператор
オペレーター
operator
Бүтцийн генүүдийн ажиллуулах эсэхийг шийддэг хэсэг
оперон
オペロン
operon
Нэг үүрэг гүйцэтгэх генийн хэд хэдэн бүлэг.
органойд
細胞小器官
organelle
Эсэд тодорхой үүрэг гүйцэтгэдэг эртэнцэр
оршихуун
細胞封入体
cell inclusion
Эсийн сийвэн дэх тогтвортой бүтэц бүхий шим бодисын молекулууд
пахинем
太糸期
pachytene
Гомологи хромосомууд коньюгацид орж зэрэгцэн байрлах мейозын профаз ІІ-ын шат. Энэ үед хромомер тод харагдана.
пелликул
ペリクル
pellicle
Эсийн хэлбэр, дүрсийг хадгалагч бүрхүүл
плазмид
プラスミド
plasmid
Өөрөө болон эзэн бактерийн хамт үржих чадвартай хромосом бус ДНХ-ийн цагираг хэлбэрт молекул
плазмолиз
原形質分離
plasmolysis
Эс усаа алдахад плазм мембран хананаасаа хөндийрөх
плазмт бүрхүүл /мембран /
細胞膜
plasma membrane
Хэлбэр, дүрсээ хадгалж чаддаггүй бүрхүүл
пластид
色素体
plastid
Янз бүрийн өнгөт пасонг агуулсан ургамалын эсийн эрхтэнцэр
плейтроп
多面発現
pleiotropy
Нэг генд хэд хэдэн шинж тэмдэг нөхцөлдүүлэх генийн үйлчлэлийн хэлбэр
полимер генүүд
ポリジーン
polymeric genes
Нэг шинж тэмдгийн илрэлд нэг чиглэлээр нөлөө үзүүлэгч генүүд
полимеразын гинжин урвал (пгу)
ポリメラーゼ連鎖反応
polymerase chain reaction
ДНХ, РНХ-ийн молекулын тодорхой хэсгийг олшруулан авах молекул биологийн урвал
полимержих гинжин урвалын арга / psr/
ポリメラーゼ連鎖反応法
polymerase chain reaction method
ДНХ-ийн молекулыг хуруу шилэнд хоёрчлох арга
полиплиодын үзэгдэл
倍数性
polyploidy
Хромосомын тоо олшрох үзэгдэл
полирибосом
ポリリボソーム
polyribosome
Бүлэг /олон/ рибосом
праймер
プライマー
primer
ДНХ болон РНХ молекулын өвөрмөц хэсэгтэй комплементар, ойролцоогоор 15-40 нуклеотид бүхий олигонуклеотид
промотор
プロモーター
promoter
Генийн бүлэг тус бүрийн эхэнд байх полимераза фермент холбогдох тусгай зайг хэлнэ. Энэ нь трансприцийн эхлүүлэгч хэсэг юм.
протоплазм
原形質
protoplasm
Эсийн бүрхүүл доторх бүх хэсэг /Бөөм, цитоплазм хамтдаа
процессинг
RNAプロセシング
RNA processing
Интронууд салах
резус фактор
Rh因子
Rh factor
Хүний цусны улаан эсэд агуулагдах антиген эсрэг төрөгч /. Резус хүчин зүйл байгаа эсэхээс нь хамааруулж хүмүүсийг резус эерэг / нийт хүмүүсийн 85%/, резус сөрөг / нийт хүмүүсийн 15% гэж ангилдаг.
рекомбинант
組換え体
recombinant
Хромосомын шинэ хослол бүхий биес
рекомбинант плазмид
組換えプラスミド
recombinant plasmid
Өөр зүйлийн генийг шилжүүлэн суулгасан цагариг хэлбэрийн ДНХ
репликаци
複製
replication
ДНХ-ийн нэг молекулаас анхныхтай нь ижил өөр нэг молекул үүсэх үйл ажиллагаа
рецессив шинж
劣性形質
recessive trait
Сонгосон эвцэлдүүлгийн 2 үед илэрч гардаг шинж тэмдэг /нуугдмал шинж
рнх праймаз
RNAプライマーゼ
RNA primase
РНХ өдөгч үүснэ. РНХ өдөөгч бүрийн байранд ДНХ-ийн тасархай үүснэ. Үүнийг Оказакийн хэрчим гэнэ.
секвенсинг
シーケンシング
sequencing
ДНХ, РНХ молекул дахь нуклеотидын дараалал, уураг түүний амин хүчлийн дарааллыг тогтоох
секвенцийн арга
配列決定法
sequencing method
ДНХ-ийн нуклеотидын дэс дарааллыг тогтоох арга
синапс
シナプス
synapse
Мэдрэлийн эсүүдийн холбогдсон уулзвар
сингами
接合
syngamy
Хүйс зиготынн төвшинд тодорхойлогдох хэлбэр. Энэ нь зөвхөн зиготын генотипээс хамаарна.
синокарион
融合核
synkaryon
2 бөөм нийлэх үзэгдэл
сомат
体細胞
somatic cell
Биеийн эс
соматик мутаци
体細胞突然変異
somatic mutation
Биеийн эсэнд гарсан мутаци
сормуус шилбүүр
繊毛と鞭毛
cilia and flagella
Эсийн хөдөлгөөнийг хангах үүрэгтэй эсийн органоид.
сперм
精子
sperm
Эр бэлгийн эс.
сперматогенез
精子形成
spermatogenesis
Эр бэлгийн эс үүсэх үйл явц
сперматогони
精原細胞
spermatogonium
Эр бэлгийн эс үүсвэр эс
сперматозиод
精子
spermatozoon
Эр бэлгийн эс.
сплайсинг
スプライシング
splicing
Экзонууд холбогдох хэсэг
спонтан мутаци
自然突然変異
spontaneous mutation
Тухайн биеийн өөрийнх нь физиологи биохимийн өөрчлөлтөөс болж аяндаа үүсэх мутаци
телолециталь
端黄卵性の
telolecithal
Өндгөн эсэндээ шар уураг багатай бөгөөд тэр нь жигд тархсан бие
терминатор
ターミネーター
terminator
Траскрипци төгсгөх ДНХ-ийн молекулын тодорхой цэг
терминаци
終結
termination
Уургийн нийлэгжлийн / транскрипцийн төгсгөл
тилакойд
チラコイド
thylakoid
Хлоропластын гран хооронд байрлах ба түүний мембран дээр гэрэлтэй үеийн дроцесс болох гэрлийн энерги, химийн энергид хувиран шилжих үйл явагдана.
транзици
転移型置換
transition
Пурины суурь пуринаар, пиримидиний суурь пиримидинээр солигдох үзэгдэл
трансверси
転換型置換
transversion
Пурины суурь пиримидинээр, пиримидин нь пуринаар солигдох үзэгдэл
трансдукци
形質導入
transduction
Бактериофагийн мэдээлэл бактерит очих үзэгдэл тусламжтайгаар генетик
транслокаци
転座
translocation
Гомологи бус хромосомууд аль нэг хэсгээрээ солилцох үзэгдэл
трансформаци
形質転換
transformation
Нянгийн нэг буюу бүлэг ген нөгөө бактерит шилжих үзэгдэл
триплет
トリプレット
triplet
Тодорхой амин хүчлийг тодорхойлогч ДНХ болон МРНХ-ийн молекул дахь зэрэгцээ гурван нуклеотидийн дараалал.
триплойд
三倍体
triploid
Эндоспермийн хромосом-3п
тромбоцит
血小板
thrombocyte
Цусны ялтас
усны нян, бичил биетэн
水中微生物
aquatic microorganisms
Microbes in aquatic environments
фагмид
ファージミド
phagemid
Фагийн репликацийг эхлүүлнэ.
фагоцит
食細胞
phagocyte
Өвчин үүсгэгчийг залгиж буй цагаан эс.
хайрс
スケール
scale
Overlapping surface structures on wool fibers
хайрсны хэлбэр
鱗片パターン
scale pattern
Arrangement pattern of fiber surface scales
хайрсны өндөр
鱗片高
scale height
Vertical dimension of fiber surface scales
хиазм
キアズマ
chiasma
Коньюгацид орж буй хромосомууд гомологи хэсгээ солилцож чагт үүсгэх хэлбэр
хромопласт
有色体
chromoplast
Улаан, шаргал, шар гэх мэт өнгийн пластид /цэцэг үр жимсний эсэнд байна
хромосомын коньюгаци
染色体接合
chromosome conjugation
Гомологи хромосомууд уртаашаа ойртон нягтарч наалдан нийлэх үзэгдэл
хромосомын мутаци
染色体突然変異
chromosomal mutation
Хромосомын бүтэц буюу тооны өөрчлөлтөөс шалтгаалан гарах мутаци
хэлхээтэй ген
連鎖遺伝子
linked gene
Нэг хромосомд байрлах генүүдээр тодорхойлогддог шинж тэмдгүүд үр төлдөө хамтдаа удамших генүүдийг нэг хэлхээний ген гэнэ.
хөврөл
胚
embryo
Үр тогтсон эсээс митоз хуваагдлаар үүсэх бүлэг эс буюу үр тогтосны үр дунд ургамалын эрхтэний эх үүсвэрийг хадгалсан үрийн хэсэг.
хөндийн гол
髄質
medulla
Central core of animal hair fiber
хөнөөгч ген
致死遺伝子
lethal gene
Тухайн бие махбодийг үхүүлэх үйлчилгээтэй ген
цайвар давхрага
皮質
cortex
Middle layer of wool fiber structure
центроиль
中心小体
centriole
/эсийн төв/ эсийн хуваагдлын үед чухал үүрэгтэй органиод
центролециталь
心黄卵性の
centrolecithal
Шар уураг нь эсийн төвдөө байрласан
цитологи
細胞学
cytology
Цитос-эс, Логос-судлал, гэсэн үгнээс гаралтай. Эс судлал гэсэн үг
цитоскелет
細胞骨格
cytoskeleton
Эсийн төв, бичил гуурс, бичил утаснаас бүрдсэн эсийн тулгуур утаслагийг хэлнэ.
цитоэкологи
細胞生態学
cytoecology
Амьд эсийн орчиндоо зохицох чанарыг судлах
чаргафф-ын дүрэм
シャルガフの規則
Chargaff's rule
A=T; Г Ц; (А+Г) (T+Ц)=1
шизогони
多分裂
schizogony
Нэг эс олон дахин хуваагдах
ширхэгтэй хөндлан огтлол
繊維断面
fiber cross-section
Cross-sectional shape and structure of fiber
экзодерма
外胚葉
ectoderm
Үр хөврөлийн гадаад давхраа
экзон
エクソン
exon
Генийн кодлогч хэсэг
эктоцитоз
エキソサイトーシス
exocytosis
Эсээс бодис ялгарах
элонгаци
伸長
elongation
м-РНХ-ийн гинжний уртсалт. Өөрөөр хэлбэл транскрипцийн процессийн үргэлжлэх үе шат / уургийн нийлэгжил уртсах/
эмбриогенез
胚発生
embryogenesis
Үр хөврөлийн хөгжил /эхийн хэвлийд
эмбриологи
発生学
embryology
Үр хөврөл судлал
эндодерм
内胚葉
endoderm
Биеийн дотоод давхараа.
эозинофил
好酸球
eosinophil
Энэ нь том хэмжээний шимэгч бөгөөд цусны шимэгч хорхойтой холбогдож өөрийн мөхлөг дэх суурилаг уургаа түүний орчимд ялгаруулах замаар устгах чадвартай.
эпиболи
被包
epiboly
Хуучин давхарлах замаар гаструл үүсэх
эпистаз
上位性
epistasis
Нэг доминант ген нөгөө доминант гений үйлчлэлийг хаагдуулан давамгайлах аллель бус генүүдийн хоорондын харилцан үйлчлэлийн хэлбэр
эритроцит
赤血球
erythrocyte
Цусны улаан эс
эсийн амьсгал
細胞呼吸
cellular respiration
Нэг эстний амьсгал. Тэд усанд ууссан хүчилитөрөгчийг дотогшоо, харин эсд бий болсон нүүрсхүчлийн хийг эсийн бүрхүүлээрээ дамжуулан гадагшлуулна.
эсийн генетик
細胞遺伝学
cytogenetics
Эсийн хромосом, генийн өөрчлөлтийг судлах арга
эсийн дотор хоололт
細胞内消化
intracellular digestion
Эсийнхээ сийвэн дотор хоол тэжээлээ оруулж задлан боловсруулах аргаар хооллох хэлбэр.
эсийн төв
中心体
centrosome
Амьтны эсэд байдаг өөрийгөө хоёрчлох чадвартай бортгон хэлбэртэй эсийн эрхтэнцэр.
эсийн төрөлжилт
細胞分化
cell differentiation
Эсүүдэд бүтэц, үүргийн ялгаа гарах үйл явц
эсийн ханаар ялгарах
細胞膜を介した排出
excretion through the cell membrane
Эгэл биетнүүд илүүдэл болгон үлдэгдэл бодисоо биеэс гадагш ялгаруулах арга.
эсийн хөдөлгөөний органиод
細胞運動器官
cell motility organelle
1 эст амьтдын сормуус, шилбүүр, хуурамч хөл зэргийг хэлнэ.
эсрэгбие (antibody)
抗体
antibody
В лимфоцитоос ялгарч, өвөрмөц эсрэгтөрөгчтэй холбогдох чадвар бүхий иммуноглобулин уураг
эсрэгтөрөгч (антиген)
抗原
antigen
Дархлааны эсийн хүлээн авуурт холбогдож дархлааны хариу үйлдлийг өдөөх чадвартай бодис
эст бүтэц
細胞構造
cellular structure
Амьд биеийн бүтэц, үйл ажиллагааны нэгж.
ялгаруулах вакуоль
収縮胞
contractile vacuole
Нэг эстэн амьтны ялгаруулах үүрэг гүйцэтгэдэг органойд
үр тогтолт-
受精
fertilization
Эр бэлгийн эс эм бэлгийн эстэй нэгдэн зигот үүсэх үйл явц.
үр хөврөлийн шат
胚期
embryonic stage
Үр хөврөлийн гурван давхраанаас эрхтнүүд үүсч хөгжих үе шат.
өндгөн эс
卵細胞
ovum
Эм бэлгийн эс.