コンテンツへスキップ

数学用語集

数学(基礎・数と算術・代数・解析・確率統計)に関するモンゴル語用語を日本語・英語とともに分類して一覧表示しています。幾何学は別ページで扱います。

基礎・論理・集合 Үндэс, логик ба олонлог 100

1

аксиом

axiom

Geometry infographic seed (advanced)

2

багц

set

set theory

3

багцын гишүүн

set element

4

багцын диаграмм

Venn diagram

5

багцын холбоо

union

A ∪ B

6

баталгаа

proof

7

баталгаажсан томъёо

validated formula

proven mathematically

8

батламж

proposition

9

битүү багц

closed set

contains boundary

10

болон

and

conjunction

11

буулгалт

mapping

12

гишүүнчлэл

membership

13

гогцоо

loop (graph)

edge from vertex to itself

14

граф онол

graph theory

nodes and edges

15

графын зэрэг

degree (graph)

number of edges

16

гүйцээлт олонлог

complement

17

диграф

directed graph

graph theory

18

дэд багц

subset

19

дэд олонлог

subset

20

дүгнэлт гаргах

draw conclusion

in proof or analysis

21

дүгнэх арга

method of conclusion

deductive, inductive

22

дүгнэх нөхцөл

conclusion condition

if-then logic

23

еквивалент багц

equivalent sets

same cardinality

24

елемент

element

∈ A

25

зураглал

mapping

f: A → B

26

зураглалын төрөл

type of mapping

one-to-one, onto

27

зөөлөн цагаан /кадми/

cadmium

Element 48

28

индукцийн алхам

inductive step

29

индукцийн арга /нэгжээс ерөнхий/

inductive method; induction

30

индукцийн баталгаа

proof by induction

used in sequences

31

интервал

interval

[a,b]

32

интервалын урт

interval length

b − a

33

интервалын хэмжээ

interval width

b − a

34

ирмэг

edge (graph)

connection in graph

35

картезиан үржвэр

Cartesian product

A × B

36

категорийн онол

category theory

37

катет

leg

38

комплемент

complement

Aᶜ

39

логик алдааг олох

identify logical error

debugging

40

логик баталгаа

logical proof

used in propositional logic

41

логик бүтэц

logical structure

if-then, and, or

42

логик гаргалгаа

logical inference; reasoning

43

логик гогцоо

logic loop

repeating structure

44

логик оператор

logical operator

AND, OR, NOT

45

логик операторууд

logical operators

AND, OR, NOT

46

логик утгууд

truth values

True, False

47

логик үндэслэл

logical basis

used in deduction

48

математик индукц

mathematical induction

proof method

49

математик логик

mathematical logic

logic rules, reasoning

50

математик ухаан

mathematical reasoning

logical deduction

51

мэдэгдэл

proposition

logic

52

нефть

petroleum

53

нэгдэл

union

54

нээлттэй багц

open set

no boundary

55

нээлттэй интервал

open interval

(a, b)

56

нягт багц

dense set

e.g., ℚ in ℝ

57

обьект

object

abstract or geometric

58

огтлолцол

intersection

A ∩ B

59

олонлог

set

60

олонлогийн гишүүн

element

61

олонлогийн онол

set theory

62

орой

vertex (graph)

point in graph

63

пирамид

pyramid

64

программчлалын логик

programming logic

if-else, loops

65

реляц

relation

set of ordered pairs

66

символын хэрэглээ

use of symbols

∀, ∃, ∈

67

суурийн тал

base face

68

суурь

base

69

теорем

theorem

70

тийм биш

not

negation in logic

71

тэгш хэм

symmetry

72

төсөөтэй

similar

73

уусгагч

solvent

Chemical agent for dissolving other substances

74

формацийн онол

formal theory

axioms + inference rules

75

хаалттай интервал

closed interval

[a, b]

76

хамгийн богино зам

shortest path

graph traversal

77

харьцуулга

correlation

Statistical relationship

78

холимог интервал

half-open interval

(a, b] or [a, b)

79

хоосон багц

empty set

80

хоосон олонлог

empty set

81

хувилцын коэффициент

coefficient of variation

Statistical dispersion measure

82

худал

FALSE

logic value

83

хууль ёсны утга

valid value

satisfies condition

84

хэн ч биш

tautology

always true

85

хэрэв … бол

if...then

86

цахиур

silica

Element 14

87

цацраг

ray

88

цианид

cyanide

89

цуглуулга

collection

unordered data

90

шаардлага

condition

91

шалгуур нөхцөл

criterion condition

92

шинж тэмдэгт томъёо

predicate formula

∀, ∃ notation

93

шинж чанар

property

94

эквивалент

equivalent

95

эсвэл

or

disjunction

96

эсрэг утга

negation word

¬P

97

эсрэгцэл

contradiction

always false

98

үгүйсгэл

negation

¬

99

үнэн

TRUE

logic value

100

үр дагавар

conclusion

数と算術 Тоо ба арифметик 139

101

N-дүгээр зэргийн тооллын систем

base-N numeral system

102

factorial

factorial

n!

103

адил тэнцүү

equivalent

104

адил утгатай

equal value

105

анхны тоо

prime number

divisible by 1 and itself

106

аравтын бутархай

decimal

Kullmann & Tserenpil

107

аравтын бутархай тоо

decimal fraction; decimal number

108

аравтын бутархайн цэг

decimal point

109

аравтын тооллын систем

decimal system

110

арван зургаатын тооллын систем

hexadecimal system

111

арифметик

arithmetic

112

арифметикийн дөрвөн үйлдэл

arithmetic operations

113

бага

less than

114

бага буюу тэнцүү

less than or equal to

115

багцын тоо

cardinality

|A|

116

баталгаа бичих

write proof

logical argument

117

бодит тоо

real number

118

бодлого бодох

calculate

119

бутархай

fraction

a/b

120

бутархай тоо

fraction

121

бутархайн аравны хэсэг

first decimal place

122

бутархайн хүртвэр

numerator

123

буурах дарааллаар

in descending order

124

бэхлэгдсэн цэгтэй тоо

fixed-point number

125

бүхэл ба бутархай

whole and fraction

126

бүхэл бус тоо

decimal number

127

бүхэл гишүүн

integer term

term without fraction

128

бүхэл тоо

integer

129

давхардсан тоо

cumulative total; extended count

130

дараалсан тоо

ordinal number

131

дижитал логик

digital logic

binary operations

132

доош бүхэлчлэх

rounding down

133

дугаарын сүүлийн орон

last digit of a number

134

дурын тоо

arbitrary number

no fixed value

135

дээш бүхэлчлэх

rounding up

136

ерөнхий хуваагдагч

greatest common divisor

GCD

137

ерөнхий үржвэр

least common multiple

LCM

138

жирийн хуваалт

regular division

equal intervals

139

зохиомол тоо

composite number

140

зэрэгт дэвшүүлэх

raising to a power

141

зөв хуваах

regular partition

equal parts

142

иррационал тоо

irrational number

π, √2

143

их

greater than

144

их буюу тэнцүү

greater than or equal to

145

ихэр анхны тоонууд

twin primes

146

кардинал тоо

cardinal number

147

квадрат зэрэг

square

148

квадрат язгуур

square root

149

куб зэрэг

cube

150

куб язгуур

cube root

151

логарифмын шугам

slide rule

152

модул

absolute value

|x|

153

модулус

modulus

|z| = √(a²+b²)

154

нарийвчлалын түвшин

level of accuracy

decimal places

155

натурал тоо

natural number

156

натурал тооны багц

set of natural numbers

157

нийлбэр

sum

158

нийлмэл тоо

composite number

not prime

159

ноогдвор

quotient

160

нэг хувь

percent

%

161

нэгжийн орон

ones place; units digit

162

нэмэгдэгч

augend

163

нэмэгч

addend

164

нэмэх

add

+

165

ойролцоо тооцоо

approximate calculation

e.g., use π ≈ 3.14

166

ойролцоо утга

approximate value

167

орон ахих

carry

168

рационал тоо

rational number

a/b

169

сөрөг

negative

170

сөрөг бүхэл тоо

negative integer

-1, -2...

171

сөрөг тоо

negative number

172

тайрах

truncation

173

таслалаар

decimal

0.5

174

таслалт

interval (number line)

e.g., (a,b)

175

тоймлох

rounding

176

тоог тоймлох

rounding

to nearest 10, 100

177

тоон илэрхийлэл

numerical expression

contains only numbers and operators

178

тоон тэнхлэг

number line

179

тоон төрөл

number type

natural, real, complex

180

тоон утга

numeric value

value expressed in numbers

181

тоон утгын интервал

numeric interval

[a, b]

182

тооны онол

number theory

整数論 as alternative

183

тооны орон

digit place

e.g., hundreds place

184

тооны систем

number system

ℕ, ℤ, ℚ, ℝ, ℂ

185

тооны тэмдэглэл

numerical notation

standard or scientific

186

тооны урвуу

reciprocal

1/a

187

тооны хүрд

multiplication table

188

тооцооны баталгаа

proof of calculation

derived step-by-step

189

трансцендент тоо

transcendental number

190

тэг

zero

191

тэгш сондгой шинж

parity

192

тэнцүү

equal

a = b

193

урвуу тоо

reciprocal

1/a

194

утгагүй цифр

insignificant digit

195

утгат цифр

significant digit

196

факториал

factorial

197

хамгийн бага ерөнхий хуваагдагч

least common multiple

ХБЕХ

198

хамгийн их ерөнхий хуваагч

greatest common divisor

ХИЕХ

199

харьцаа

ratio

200

харьцангуй өөрчлөлт

relative change

% change

201

хасагдагч

minuend

202

хасагч

subtrahend

203

хасалт

difference (of sets)

A - B

204

хасах

subtract

205

хоёртын тооллын систем

binary system

206

хуваагдагч

dividend

207

хуваагдах

divisible

no remainder

208

хуваагдах тоо

divisible number; multiple

209

хуваагч

divisor

210

хуваарь

denominator

211

хуваах

divide

÷

212

хувиар илэрхийлсэн үзүүлэлт

percentage

213

хувиар илэрхийлэх

express as ratio

e.g., 3:4

214

хувь

ratio

a:b

215

хувь тэнцүүлэх

to proportion; to equalize the ratio

216

хэмнэг

ratio; proportion

217

хүртвэр

numerator

218

хүчдэл

exponentiation

raising to power

219

хөвөгч цэгтэй тоо

floating-point number

220

цифр

digit

221

шинжлэх ухааны тэмдэглэл

scientific notation

e.g., 3.0 × 10⁸

222

ширээний тооцоолол

manual calculation

by hand

223

эерэг

positive

224

эерэг бүхэл тоо

positive integer

1, 2, 3...

225

эерэг тоо

positive number

+

226

энгийн бутархай

fraction

227

язгуур

root

228

язгуур гаргах

root extraction

229

ялгавар

difference

230

үйлдлийн дараалал

order of operations

PEMDAS/BODMAS

231

үйлдлийн тэмдэг

operator

232

үйлдэл

operation

233

үлдэгдэл

remainder

in division

234

үндсэн үйлдэл

basic operation

+ − × ÷

235

үржвэр

product

236

үржигдэгч

multiplicand

237

үржигч

multiplier

238

үржих

multiply

×

239

үржүүлэх

multiplication

代数 Алгебр 199

240

bool функц

Boolean function

AND, OR, NOT

241

n зэргийн язгуур

nth root

242

n зэрэг

nth power

243

абсолютын функц

absolute value function

f(x) = |x|

244

абстракт алгебр

abstract algebra

245

аддитив функц

additive function

f(x+y) = f(x)+f(y)

246

алгебр

algebra

247

алгебрийн тоо

algebraic number

248

алгебрын баталгаа

algebraic proof

symbolic logic

249

алгебрын дүрэм

algebra rule

+ distributive, associative

250

алгебрын илэрхийлэл

algebraic expression

251

алгебрын тэгшитгэл

algebraic equation

includes polynomials

252

алгебрын форм

algebraic form

standard notation

253

алгебрын хамаарал

algebraic relation

between variables

254

алгебрын элемент

algebraic element

part of expression

255

алгебрын үндсэн теорем

fundamental theorem of algebra

n roots for degree n

256

анхны гишүүн

first term

a₁ in sequences

257

анхны томъёо

original formula

before simplification

258

арифметик дэвшилт

arithmetic progression

constant difference

259

арифметик прогресс

arithmetic sequence

260

ассоциатив

associative

(a + b) + c = a + (b + c)

261

багана

column

matrix column

262

байнгын итгэлцүүр

fixed coefficient

263

байнгын утга

constant

π, e

264

бие даасан хувьсагч

independent variable

x

265

бодит шийдэл

real solution

solution ∈ ℝ

266

буруу тэгшитгэл

incorrect equation

error identification

267

бутархай гишүүн

fractional term

term with denominator

268

бүлгийн онол

group theory

269

бүрэн функц

total function

defined for all input

270

вектор

vector

→AB

271

гаралт ба утга

output and value

input-output pairing

272

гаралт боловсруулах

output processing

final step

273

гаралт утга

output value

result of function

274

гаралтын муж

output range

R(f)

275

гаралтын утга

output value

f(x)

276

гаралтын хэмжээ

output quantity

result scale

277

гауссын аргаар бодох

Gaussian elimination

matrix row operations

278

групп

group

algebraic structure

279

группийн шинж

group property

associative, identity, etc.

280

давталтын функц

recursive function

281

давхар логарифм

double logarithm

282

дараалал

sequence

283

дарамж

rank (matrix)

284

детерминант

determinant

|A|

285

диагональ матриц

diagonal matrix

only aᵢᵢ ≠ 0

286

диагональ элемент

diagonal element

a₁₁, a₂₂,...

287

дискриминант

discriminant

D = b² − 4ac

288

дистрибутив

distributive

a(b + c) = ab + ac

289

дэвшилт

sequence

{aₙ}

290

дэвшилтийн нийлбэр

sequence sum

Σ aₙ

291

дэвшилтийн чиг хандлага

sequence trend

increasing, decreasing

292

дэд функц

partial function

293

дээд зэргийн гишүүн

leading term

294

дөрвөн зэргийн тэгшитгэл

quartic equation

295

дөрвөн зэргийн язгуур

fourth root

296

дөрвөн зэрэг

fourth power

297

д’муаврын томъёо

de Moivre's formula

(cosθ + i sinθ)ⁿ

298

ерөнхий гишүүн

general term

aₙ

299

ерөнхий гишүүний томъёо

general term formula

aₙ = a₁ + (n−1)d

300

ерөнхий томъёо

general formula

e.g. ax² + bx + c

301

зэрэгт тэгшитгэл

exponential equation

302

илтгэгч

coefficient

in front of variable

303

илэрхийллийн нэгэн төрлүүд

types of expressions

rational, irrational

304

илэрхийллийн утга

value of expression

after evaluation

305

илэрхийлэл

expression

a + b, x − y²

306

илэрхийлэл бичих

write expression

math input

307

инверс функц

inverse function

f⁻¹(x)

308

иррационал илэрхийлэл

irrational expression

includes √x, etc.

309

итгэлцүүр

coefficient

in front of variable

310

итгэлцүүрийг гаргах

find coefficient

from data or equation

311

итгэлцүүрийн систем

system of coefficients

in linear equations

312

квадрат тэгшитгэл

quadratic equation

313

коммутатив

commutative

a + b = b + a

314

комплекс тоо

complex number

a + bi

315

комплекс тооны хуваарилалт

polar form of complex number

z = r(cosθ + i sinθ)

316

комплекс шийдэл

complex solution

solution ∈ ℂ

317

коэффициент

coefficient

318

куб тэгшитгэл

cubic equation

319

логарифм

logarithm

logₐ(x)

320

логарифм ба экспонент

logarithm and exponent

inverse functions

321

логарифмын дүрэм

logarithmic rule

logₐ(xy) = logₐx + logₐy

322

логарифмын суурь

logarithmic base

logₐ(x)

323

логарифмын хамаарал

logarithmic relationship

used in scaling

324

логик матриц

logic matrix

truth representation

325

логик систем

logical system

complete consistent framework

326

логик системийн бүтэц

structure of logical system

axioms, rules

327

логик функц

logical function

returns true/false

328

массив

array

structured data

329

математик функц

mathematical function

maps input to output

330

математик хэллэг

mathematical expression

in writing

331

математикийн илэрхийлэл

mathematical expression

includes variables and numbers

332

матриц

matrix

[aᵢⱼ]

333

матриц нэмэх

matrix addition

A + B

334

матриц үржүүлэх

matrix multiplication

AB ≠ BA generally

335

матрицын зэрэг

matrix power

Aⁿ

336

матрицын илэрхийлэл

matrix representation

used for graphs, systems

337

матрицын мөрийн солилцоо

row swap

used in elimination

338

матрицын мөрийн үйлдэл

elementary row operation

339

матрицын урвуу

inverse matrix

A⁻¹

340

матрицын шийдэл

solution by matrix

Ax = b

341

мөр

row

matrix row

342

натурал логарифм

natural logarithm

ln(x)

343

нийлмэл илэрхийлэл

compound expression

contains subexpressions

344

нэг гишүүнт

monomial

345

нэг төрлийн тэгшитгэл

linear equation

ax + b = 0

346

нэгж матриц

identity matrix

Iₙ

347

олон гишүүнт

polynomial

e.g., 3x² + 2x + 1

348

онолын функц

theoretical function

e.g. ideal models

349

орлуулалт

substitution

replace variable

350

орлуулах аргаар бодох

substitution method

solve systems

351

оролт утга

input value

x in f(x)

352

оролтын муж

input domain

D(f)

353

параметр

parameter

354

параметрийн муж

parameter space

set of parameter values

355

полиноми тэгшитгэл

polynomial equation

degree ≥ 2

356

пропорц

proportionality

y ∝ x

357

скаляр

scalar

magnitude only

358

тасархай илэрхийлэл

fractional expression

a/b form

359

тогтмол систем

static system

no change

360

тогтмол тоо

constant

361

тогтмол функц

constant function

f(x) = c

362

тодорхойлогдох муж

domain

363

тодорхойлогч

determinant (factor)

influential variable

364

тодорхойлогчийн шинж

properties of determinant

e.g., |AB| = |A||B|

365

тоон дараалал

number sequence

{aₙ}

366

тоон утгын муж

numerical range

min to max

367

тэгийн шийдэл

quadratic formula

x = (−b±√D)/2a

368

тэгш хэмгүй функц

odd function

f(−x) = −f(x)

369

тэгш хэмтэй функц

even function

f(−x) = f(x)

370

тэгшитгэл

equation (solvable)

e.g. x + 2 = 5

371

тэнцвэрийн цэг

equilibrium point

f(x)=0 or market balance

372

тэнцэтгэл

equation

373

тэнцэтгэл биш

inequality

, ≥

374

тэнцүү бус

inequality

a ≠ b

375

түр зуурын хувьсагч

temporary variable

used in intermediate steps

376

төрөл

type

e.g., quadratic type

377

урвуу функцийн баталгаа

proof of inverse function

f(f⁻¹(x)) = x

378

урвуу функцийн хамаарал

inverse function relation

f(f⁻¹(x)) = x

379

урвуу хамаарал

inverse proportion

y ∝ 1/x

380

устгах аргаар бодох

elimination method

solve systems

381

утгын муж

range

382

функц

function

f(x)

383

функц биш реляц

non-function relation

violates function condition

384

функцийн ачаалал

function load

computational cost

385

функцийн бодит утга

real value of function

output in ℝ

386

функцийн дүрслэл

function representation

graph, table, formula

387

функцийн дүрслэлийн төрөл

types of function representation

graphical, tabular, symbolic

388

функцийн дүрэм

function rule

defines input-output

389

функцийн муж

range of function

f(x)

390

функцийн нийлмэл шинж

composite nature of function

combined operations

391

функцийн тодорхойлолт

function definition

domain, rule

392

функцийн тодорхойлох хүрээ

domain of function

x ∈ D

393

функцийн тойм

function overview

description, domain, range

394

функцийн тулгуур цэг

reference point of function

f(a)

395

функцийн тэг

function zero

f(x) = 0

396

функцийн төрөл

function type

linear, exponential, etc.

397

функцийн утга

function value

f(x)

398

функцийн хамаарал

functional dependency

y depends on x

399

функцийн харьцаа

quotient of functions

(f/g)(x)

400

функцийн шинж чанар

function property

domain, range, etc.

401

функцийн үржвэр

product of functions

(fg)(x)

402

хамаарал бүхий хувьсагч

dependent variable

y = f(x)

403

хамаарах хувьсагч

dependent variable

404

харьцааны томъёо

ratio formula

a:b = c:d

405

хийсвэр тоо

imaginary number

i = √−1

406

хос функц

composite function

f(g(x))

407

хоёр гишүүнт

binomial

a + b

408

хоёр функцийн нийлбэр

sum of functions

(f + g)(x)

409

хоёрдугаар зэрэгт тэгшитгэл

second-degree equation

ax² + bx + c = 0

410

хоёрдугаар зэрэгтэй тэгшитгэл

quadratic equation

ax² + bx + c = 0

411

хувьсагч

variable

x, y

412

хувьсагчдын олонлог

set of variables

x, y, z

413

хувьсах гишүүн

variable term

414

хувьсах хамаарал

variable relationship

between changing quantities

415

худал тоо

imaginary number

i

416

хууль

law

e.g. associative law

417

хуурмаг тоо

imaginary number

418

хялбар томъёо

simplified formula

reduced form

419

хүснэгтэн функц

tabular function

420

цагираг

ring

421

шийдлийн орон зай

solution space

all possible values

422

шийдлийн утга

value of solution

numerical result

423

шийдэл

solution

424

шифон форм

row echelon form

425

шугаман бус тэгшитгэл

nonlinear equation

e.g., x² + sin(x) = 0

426

шугаман тэгшитгэл

linear equation

ax + b = 0

427

шугаман тэгшитгэлийн систем

system of linear equations

2 or more equations

428

шугаман функц

linear function

y = ax + b

429

шууд пропорционал хамаарал

directly proportional relationship

430

шууд хамаарал

direct proportion

y ∝ x

431

экспонент

exponent

432

экспонент муруй

exponential curve

y = a^x

433

экспонент харьцаа

exponential relationship

growth/decay models

434

экспоненциал функц

exponential function

f(x) = a^x

435

эрэмбийн онол

order theory

436

үл мэдэгдэгч

unknown

437

үндсэн гишүүн

principal term

438

өргөтгөсөн матриц

augmented matrix

[A|b]

解析 Анализ 137

439

абсолют өөрчлөлт

absolute change

Δy

440

алгебрын хязгаар

algebraic limit

bounded solution

441

анализ

analysis

442

анализ хийх

perform analysis

data interpretation

443

анализын ойлголт

analysis concept

limit, continuity, etc.

444

анализын хэрэглээ

application of analysis

physics, economics

445

аналитик функц

analytic function

differentiable in complex plane

446

анхаарлын цэг

point of interest

key point on graph

447

анхны утга

initial value

used in recursion, DEs

448

анхны функц

antiderivative

F(x) = ∫f(x)dx

449

буурах функц

decreasing function

f(x₁) > f(x₂)

450

буурах хандлага

decreasing trend

451

вектор анализ

vector calculus

452

градиент

gradient

∇f

453

графийн бууралт

graph fall

negative slope

454

графийн зан төлөв

graph behavior

as x → ±∞

455

графийн өсөлт

graph rise

positive slope

456

график

graph

plot

457

график аргаар бодох

graphical method

visual solution

458

график дүрс

graphical form

visually shown

459

график дүрслэлийн арга

method of graphing

plotting technique

460

график хэлбэр

graph shape

concave, convex

461

график шинжилгээ

graph analysis

data trends

462

графикын суналт

graph stretching

vertical/horizontal scaling

463

графикын хандлага

graph behavior

as x → ∞

464

графикын хэлбэлзэл

graph fluctuation

nonlinear behavior

465

графикын шахалт

graph compression

scaling factor < 1

466

графын оргил

graph peak

maximum point

467

графын хонхор

trough

minimum point

468

дивергенц

divergence

∇·F

469

динамик систем

dynamic system

changes over time

470

дифференциал

differential

dx

471

дифференциал ба интеграл тоолол

calculus

472

дифференциал дүрэм

differentiation rule

product, quotient

473

дифференциал илэрхийлэл

differential expression

dy/dx

474

дифференциал оператор

differential operator

d/dx

475

дифференциал тоолол

differential calculus

476

дифференциал тооцоо

differentiation calculation

f'(x)

477

дифференциал тэгшитгэл

differential equation

dy/dx = ...

478

дифференциал хамаарал

differential relation

dy/dx relationship

479

дифференциал хэлбэр

differential form

dx, dy

480

дифференциаллаг функц

differentiable function

481

дохио үүсгэгч функц

step function

Heaviside function

482

жишиг хязгаар

standard limit

reference range

483

завсрын утга

intermediate value

between min and max

484

зураг

graph

485

интеграл

integral

∫f(x)dx

486

интеграл ба дифференциал тоолол

calculus

487

интеграл дүрэм

integration rule

by parts, substitution

488

интеграл тоолол

integral calculus

489

интеграл тооцоо

integration calculation

∫f(x)dx

490

интеграл тэгшитгэл

integral equation

491

интеграл тэмдэглэгээ

integral notation

∫ f(x) dx

492

интеграл хувиргалт

integral transform

Laplace, Fourier

493

интервалын хязгаар

interval boundary

[a, b]

494

интерполяци

interpolation

estimate between known values

495

инфинитезимал

infinitesimal

→ 0

496

лапласын оператор

Laplacian

∇²f

497

логарифмын муруй

logarithmic curve

y = log(x)

498

максимум ба минимум

maximum and minimum

extrema

499

максимум утга

maximum value

f(x) ≤ M

500

маш хурдан өсөлт

rapid growth

exponential

501

минимум утга

minimum value

f(x) ≥ m

502

монотон шинж

monotonicity

503

муруй диаграм

curve graph

504

нэгдмэл функц

monotonic function

increasing or decreasing

505

онцлог утга

critical value

roots, extrema

506

оператор функц

operator function

acts on function

507

орчны утга

proximal value

value near to limit

508

параметрт функц

parametric function

x = f(t), y = g(t)

509

параметрчлэл

parameterization

using t to express x and y

510

ротор

curl

∇×F

511

сплайн функц

spline function

smooth interpolation

512

тасралт

discontinuity

in functions

513

тасралтгүй функц

continuous function

514

тасралтгүй функцийн шинж

continuity property

limits equal from both sides

515

тогтворжих утга

asymptotic value

approaching limit

516

тогтворжсон утга

convergent value

limit exists

517

тогтмол интеграл

definite integral

∫ₐᵇ f(x) dx

518

тодорхой бус интеграл

indefinite integral

519

тодорхой интеграл

definite integral

520

томъёоны тогтвортой байдал

formula stability

sensitive to inputs or not

521

тоон интеграл

numerical integration

trapezoid method

522

тооцооллын хязгаар

computation limit

hardware/software

523

топологи

topology

524

туйлын утга

extreme value

min or max

525

тэгийн оройн шинж

extremum condition

f'(x)=0

526

тэнцвэрт байдал

equilibrium state

steady system

527

түргэсэл

velocity

first derivative

528

уламжлал

derivative

f'(x)

529

уламжлалын дүрэм

differentiation rules

product, quotient, chain rule

530

фаз

phase

531

фазын график

phase graph

dynamical system

532

функцийн графикт утгын хандлага

graphical limit

limₓ→a f(x)

533

функцийн жигд бус байдал

non-uniformity of function

irregular changes

534

функцийн мэдрэмж

function sensitivity

rate of change

535

функцийн мөн чанар

nature of function

monotonicity, etc.

536

функцийн онцлог

function characteristics

symmetry, periodicity

537

функцийн тасралт

function discontinuity

jump, removable

538

функцийн төгсгөл

function endpoint

limit behavior

539

функцийн хувьсал

function variation

growth/decay patterns

540

функцийн хязгаарлалт

function constraint

domain or value limits

541

функцийн өсөлтийн чиглэл

direction of growth

monotonicity

542

хаосын онол

chaos theory

543

хувьсагчийн хязгаар

variable constraint

domain limitations

544

хувьсах орлуулалт

variable substitution

u-substitution

545

хувьсгалтын түвшин

rate of change

Δy/Δx

546

хувьслын чиглэл

direction of change

increasing or decreasing

547

хурдасгал

acceleration

second derivative

548

хурдацтай бууралт

rapid decline

exponential decay

549

хязгаар утга

limit value

lim f(x)

550

хязгааргүй

infinite

551

хязгааргүй бага

infinitesimal

552

хязгааргүй багц

infinite set

countably or uncountably infinite

553

хязгааргүй интеграл

indefinite integral

∫f(x) dx + C

554

хязгааргүй их

infinity

555

хязгааргүй нийлбэр

infinite series

Σ aₙ as n → ∞

556

хязгаарлагдмал багц

bounded set

finite span

557

хязгаарлагдмал функц

bounded function

558

хязгаарын тодорхойлолт

definition of limit

ε−δ formalism

559

хязгаарын шийдэл

limit solution

asymptotic behavior

560

хязгаарын шинжилгээ

limit analysis

as x→a or ∞

561

шинж чанарын хүснэгт

property table

function behavior

562

экстраполяци

extrapolation

extend beyond known range

563

үе

period

564

үелсэн функц

periodic function

sin, cos

565

үелэх шинж

periodicity

566

үржвэрийн дүрэм

product rule

used in calculus

567

өсөлтийн коэффициент

growth coefficient

rate in models

568

өсөлтийн муруй

growth curve

e.g. logistic

569

өсөлтийн функц

growth function

f(t) = P₀eʳᵗ

570

өсөлтийн хандлага

increasing trend

statistics / calculus

571

өсөлтийн хурд

rate of growth

dy/dx

572

өсөх функц

increasing function

f(x₁) < f(x₂)

573

өөрчлөлт хэмжих

measure change

rate, difference

574

өөрчлөлтийн муруй

curve of change

trend graph

575

өөрчлөлтийн түвшин

rate of change

dy/dx

確率・統計 Магадлал ба статистик 180

576

алдаа

failure

577

амжилт

success (in trial)

used in binomial models

578

амжилтын магадлал

success probability

binomial trials

579

арифметик дундаж

arithmetic mean

580

баганан график

bar graph

581

баганан диаграмм

bar chart

statistics

582

байесийн теорем

Bayes' theorem

P(A|B) = P(B|A)P(A)/P(B)

583

байршлын дундаж

positional average

median, mode

584

байршлын тоо

number of arrangements

n!

585

байх боломж

possibility

probabilistic logic

586

байхгүй нөхцөл

impossible event

P = 0

587

бином тархалт

binomial distribution

588

бином функц

binomial function

P(x) = C(n,x)p^x(1−p)ⁿ⁻ˣ

589

бүрэн багц

exhaustive set of events

P(A₁ ∪ A₂ ∪ ... ∪ Aₙ) = 1

590

бүх тохиолдол

sample space

Ω

591

варианс

variance

σ²

592

гадаад өгөгдөл

external data

imported dataset

593

гистограмм

histogram

bar-like graph

594

гистограммын интервал

histogram interval

bar width

595

график өгөгдлийн шинжилгээ

graph data analysis

evaluate patterns

596

давтагдал

duplication

repeated items

597

давтамжийн муруй

frequency curve

598

давтамжийн тархалт

frequency distribution

599

давтамжийн хүснэгт

frequency table

600

давтамжийн шинжилгээ

frequency analysis

data pattern

601

динамик загвар

dynamic model

changing over time

602

дискрет хувьсагч

discrete variable

countable

603

дисперс

variance

604

дугуй диаграм

pie chart

605

дундаж

average

mean

606

дундаж хазайлт

mean deviation

607

жин

weight

608

жинтэй дундаж

weighted average

609

жишиг хувь

standard score

z = (x−μ)/σ

610

загварын ялгаа

model difference

analytical vs numerical

611

зохиомол өгөгдөл

synthetic data

generated for modeling

612

зурвас

band

e.g., confidence band

613

зэрэгцүүлсэн өгөгдөл

parallel data

compared side-by-side

614

итгэлцүүрийн интервал

confidence interval

95%, 99%

615

итгэлцүүрийн хүснэгт

truth table

logic matrix

616

комбинаторик

combinatorics

counting theory

617

комбинацийн тоо

number of combinations

nCr

618

кумулятив функц

cumulative distribution function

CDF

619

магадлал

probability

P(A)

620

магадлалын график

probability graph

discrete or continuous

621

магадлалын жишээ

example of probability

dice, coin toss

622

магадлалын загварчлал

probabilistic modeling

chance-based systems

623

магадлалын нягтрал

probability density

PDF

624

магадлалын орон

probability space

(Ω, F, P)

625

магадлалын функц

probability function

P(x)

626

магадлалын хууль

law of probability

627

медиан

median

middle value

628

нормал тархалт

normal distribution

bell curve

629

нууц параметр

hidden parameter

latent variable

630

нэгэн адил тархалт

uniform distribution

equal probability

631

нэрлэсэн утга

nominal value

declared estimate

632

нөхцөлт магадлал

conditional probability

P(A|B)

633

онолын урьдчилсан таамаг

theoretical prediction

mathematical modeling

634

онцлог шинж

feature (statistical)

used in data modeling

635

орчны өгөгдөл

environmental data

surrounding context

636

параметрийн нөлөө

parameter effect

sensitivity analysis

637

пермутацийн тоо

number of permutations

n!

638

пермутацийн тэмдэглэгээ

permutation notation

P(n,r)

639

перцентиль

percentile

640

пуассоны тархалт

Poisson distribution

λ^k e⁻λ / k!

641

регрессийн шинжилгээ

regression analysis

y = ax + b + ε

642

савлагаатай график

box plot

quartiles

643

салангид тоон утга

discrete value

finite set

644

салангид өгөгдөл

discrete data

non-continuous

645

санамсаргүй байдлаар сонгох

to select at random; random sampling

646

санамсаргүй тоон генератор

random number generator

used in simulations

647

санамсаргүй түүврийн арга

random sampling method

648

санамсаргүй түүвэр

random sample

from population

649

санамсаргүй хувьсагч

random variable

X

650

санамсаргүй хувьсагчийн хамаарал

relationship of random variables

correlation, independence

651

сарын дундаж

monthly average

652

сонголт

selection

nCr

653

сонгомол магадлал

classical probability

P = favorable/total

654

стандарт хазайлт

standard deviation

σ

655

статистик

statistics

656

статистик ач холбогдол бүхий

statistically significant

657

статистик диаграмм

statistical diagram

histogram, pie

658

статистик дүгнэлт

statistical conclusion

based on analysis

659

статистик тооцоолол

statistical computation

standard deviation etc.

660

статистик функц

statistical function

mean, median etc.

661

статистик шинжилгээ

statistical analysis

662

статистик үзүүлэлт

statistical indicator

mean, median, etc.

663

статистик үр дүн

statistical result

from analysis

664

статистик өгөгдөл

statistical data

collected/observed

665

сэлгэмэл

permutation

666

сөрөг үйлдэл

complementary event

P(Aᶜ) = 1 − P(A)

667

таамаглал

hypothesis

668

таамаглалын интервал

estimation interval

confidence range

669

тархалт

distribution

670

тархалтын график

distribution chart

histogram, box plot

671

тархалтын муруй

distribution curve

672

тархалтын төв

center of distribution

mean, median

673

тархалтын функц

distribution function

PDF, CDF

674

тархалтын хазайлт

skewness

675

тархалтын хэлбэлзэл

distribution variability

range, standard deviation

676

тархалтын хэлбэр

distribution shape

skewed, normal

677

тасархай шугаман график

broken-line graph

678

тасралтгүй тархалт

continuous probability distribution

normal, uniform

679

тодорхой бус өгөгдөл

uncertain data

incomplete or estimated

680

тоо баримт

statistics

data analysis

681

тоон дүгнэлт

quantitative conclusion

result with numbers

682

тоон туршилт

numerical experiment

simulated scenario

683

тоон хувиргалт

numeric transformation

standardization, normalization

684

тоон хэмжигдэхүүн

quantitative value

measurable

685

тоон өгөгдлийн төрөл

type of numerical data

discrete, continuous

686

тоон өгөгдөл

numerical data

687

тохиолдлын хувьсагч

random variable

same as санамсаргүй хувьсагч

688

тохиолдлын үзэгдэл

random event

A, B

689

туршилт

trial (experiment)

690

туршилт ба ажиглалт

experiment and observation

statistics

691

туршилтын загвар

experiment model

used in probability

692

туршилтын загварчлал

experimental modeling

simulate physical processes

693

туршилтын нөхцөл

experimental condition

input parameters

694

туршилтын тоо

number of trials

n

695

туршилтын хариу

experimental response

output of test

696

туршилтын үр дүн

outcome

in probability

697

туршилтын үр дүнг бичих

write experimental result

data logging

698

туршилтын үр дүнгийн хэлбэлзэл

variation of experimental results

spread of outcomes

699

тэгш бус хуваарилалт

uneven distribution

skewed data

700

тэнцүү магадлалтай

equiprobable

uniform distribution

701

тэнцүү магадлалтай үйлдэл

equiprobable event

P(A) = P(B)

702

төлөөлөх дундаж

representative value

mean, median, mode

703

төрөл бүрийн график

various graphs

bar, pie, line

704

төрөлт график

birth chart

demographic statistics

705

урьдчилсан үнэлгээ

predictive evaluation

model testing

706

уялдаа холбоо

correlation relationship

statistical dependency

707

хамаарал

correlation

between two variables

708

хандлага

trend

statistics

709

хараат бус үйлдэл

independent event

P(A ∩ B) = P(A)P(B)

710

харилцан хамаарал

interdependency

bi-directional effect

711

харилцан үгүйсгэх үйлдэл

mutually exclusive event

P(A ∩ B) = 0

712

харьцааны шинжилгээ

correlation analysis

statistics

713

харьцангуй давтамж

relative frequency

714

харьцангуй магадлал

relative probability

based on frequency

715

харьцуулалтын график

comparison chart

side-by-side bars

716

харьцуулалтын хүснэгт

comparison table

differences between items

717

харьцуулалтын шинжилгээ

comparative analysis

between datasets

718

хоосон орон

empty field

missing data

719

хоёр хувьсагчийн хамаарал

bivariate relationship

scatterplot analysis

720

хуваарилалт

distribution (probability)

721

хувийн цэг

percentage point

722

хувьсах хэмжээ

variable (statistical)

723

хуримтлагдсан давтамж

cumulative frequency

724

хэвийн бус тархалт

non-normal distribution

725

хэвийн тархалт

normal distribution

726

хэсэглэл

combination

727

хэт их өгөгдөл

excessive data

outliers, overload

728

хүснэгт

table

data arrangement

729

цуврал өгөгдөл

time series data

chronological

730

чанарлаг өгөгдөл

qualitative data

non-numeric

731

шалгах гипотез

hypothesis testing

H₀, H₁

732

шалгах үзүүлэлт

validation metric

MAE, RMSE

733

шалгуур функц

discriminant function

in classification

734

шалгуур үзүүлэлт

evaluation indicator

used in scoring models

735

шалгуурын дагуу

according to criteria

data validation

736

шалгуурын нөхцөл

evaluation criteria

success threshold

737

шалгуурын функц

decision function

e.g., in classification

738

шугаман регресс

linear regression

statistical modeling

739

эксперимент ба загвар

experiment and model

theory vs practice

740

экспериментын магадлал

empirical probability

from experiment

741

экспоненциал тархалт

exponential distribution

742

эргэлзээтэй дүгнэлт

inference

likely conclusion

743

үзүүлэлт

indicator

numeric or symbolic signal

744

үзүүлэн

visual display

graph, chart, diagram

745

үл хамаарал

independence

P(A ∩ B) = P(A)P(B)

746

үл хамааралтай хувьсагч

uncorrelated variable

r = 0

747

үл хамааралтын шинжилгээ

independence analysis

P(A ∩ B) = P(A)P(B)

748

үнэмлэхүй үнэлгээ

absolute evaluation

vs. relative

749

үр дүнгийн багц

set of outcomes

Ω

750

үргэлжилсэн хувьсагч

continuous variable

measurable

751

өгөгдлийн ангилал

data classification

grouping

752

өгөгдлийн нягтрал

data density

points per unit

753

өгөгдлийн хэмжээ

number of data

sample size n

754

өгөгдлийн шинж

data characteristics

mean, spread, distribution

755

өгөгдсөн нөхцөл

conditional

P(A|B)