土の種類・成因 Хөрсний төрөл, гарал 26
аллювийн хурдас
沖積層
alluvium
River-deposited sediments
делювийн хурдас
洪積層
diluvium
Old alluvial deposits
элювийн хурдсыг
残積層
eluvium
Residual soil on bedrock
коллюви хурдас
崩積層
colluvium
Gravity-moved deposits
пролювийн хурдас
バハダ
proluvium (bajada)
Alluvial fan deposits
хөрсний өгөршил
風化、ラテライト化
weathering; laterization
Soil weathering
хөрсний элэгдэл
侵食
erosion
Surface soil erosion
хөрсний бохирдол
土壌汚染
soil contamination
Pollution
хөрсний эвдрэл
土壌破壊
soil degradation
Land degradation
тэжээллэг элемент
養分
nutrient element
Soil nutrients
газарзүйн бүрхэвч
地理的被覆
geographical cover
Surface cover
хөрсний эрдэс хэсэг
土粒子
mineral particles
Soil mineral fraction
хөрсний хатуу хэсэг
土粒子
solid fraction
Solid part of soil
шавар
粘土
clay
Fine-grained soil
лаг
シルト
silt
Intermediate grain size
шавранцар
壌土
loam
Balanced texture
элс
砂
sand
Coarse soil fraction
хайрга, дайрга
礫
gravel
Gravel-sized particles
бул чулуу
岩石、コブル
boulder
Large clast
хад
岩石、ボルダー
rock, boulder
Bedrock fragment
элсэнцэр
礫質細粒土
sandy loam
Mixed soil texture
үйрмэг чулуулаг
破砕岩
fragmented rock
Crushed rock
хүлэр
泥炭
peat
Organic soil
элсэн хөрс
砂質土
sandy soil
Soil texture
том хэмхдэст хөрс
粗粒土
coarse soil
Gravel-rich soil
шаварлаг хөрс
粘性土
clayey soil
Plastic soil
土中水・毛管現象 Хөрсний ус, капиляр 10
усны уур
水蒸気
water vapour
Soil water state
гигроскоп ус
吸湿水
hygroscopic water
Thin film bound to particles
бүрхүүл ус
吸着水
adsorbed water
Adhering to particles
чөлөөт /гравитацын/ ус
自由水
gravitational water
Drainable soil water
капиляр ус
毛管水
capillary water
Held by capillary action
Лапласын томьёо
ラプラスの式
Laplace equation
Surface tension relation
усын гадаргууны таталт
表面張力
surface tension
Water cohesion
капилярын өндөр
毛管上昇高さ
capillary rise
Height of water rise
капиляр даралт
毛管圧
capillary pressure
Also ‘suction’
мениск
メニスカス
meniscus
Curved water surface
構造・指標値 Бүтэц ба үзүүлэлт 27
ширхэгийн диаметр
粒径
particle diameter
Grain size
бүтэц /структур/
構造
soil structure
Arrangement of particles
ширхэглэг бүтэц
単粒構造
single-grain structure
Sand-type structure
хэлхээ бүтэц
蜂の巣構造
honeycomb structure
Soil fabric type
хөвөн бүтэц
綿毛構造
cotton-like structure
Porous soil type
нүх сүв
間隙
pore space
Void space
пикнометр
ピクノメータ
pycnometer
Lab equipment for density
эзлэхүүн
体積
volume
Symbol V
хатуу хэсгийн эзлэхүүн
土粒子体積
volume of solids
Soil particle volume
ус агаар хосолсон хэсгийн эзлэхүүн
間隙体積
void volume
Volume of pores
эзлэхүүн жин
単位体積重量
bulk density
Soil weight per unit volume
сүвшилийн коэффициент
間隙比
void ratio (e)
Ratio of voids to solids
нийт хоосон зайн хэмжээ
間隙率
porosity (n)
Void volume ratio
хатуу хэсгийн масс
土粒子部分の質量
mass of solids (ms)
Soil solid fraction mass
хөрсний чийг
含水比
water content (W)
Gravimetric
хөрсний байгалийн чийг
自然含水比
natural water content (Wn)
In-situ water content
эзлэхүүн чийг
体積含水比
volumetric water content (θ)
Water/soil volume
мэдрэмжийн харьцаа
鋭敏比
sensitivity ratio (St)
Undisturbed/remoulded strength
хөрсний хатуу хэсгийн нягт
土粒子密度
particle density (ρs)
Specific density
хөрсний мөхлөгийн нягт
乾燥密度
dry density (ρd)
Bulk dry
хөрсний байгалийн нягт
湿潤密度
natural density (ρt)
Moist bulk density
усанд ханалтын зэрэг
飽和度
degree of saturation (Sr)
% saturation
хөрсний хувийн жин
土粒子比重
specific gravity (Gs)
Standard soil constant
харьцангуй нягт
相対密度
relative density (Dr)
For sands
консистенцийн үзүүлэлт
コンシステンシー指数
consistency index (Ic)
Atterberg limits
урсалтын хязгаарын чийг
液性限界
liquid limit (LL)
Atterberg limit
аргалтын хязгаарын чийг
塑性限界
plastic limit (PL)
Atterberg limit
コンシステンシー（限界） Консистенц (хязгаар) 4
応力・せん断・圧密 Хүчдэл, зүсэлт, нягтрал 24
чөлөөт уналтын хурдатгал
重力加速度
acceleration due to gravity (g)
9.81 m/s²
барьцалдах хүч
粘着力
cohesion (c)
Mohr–Coulomb parameter
гурван нэгдэлтэй хөрс
三成分土
three-phase soil model
Air–water–solid
усны өргөх үйлчилгээ
浮力
buoyancy
Archimedes force
бутархай бүтэцтэй хөрс
破砕構造土
disintegrated soil
Structurally weak
ширхэглэлийн байдал
粒度
gradation
Particle size distribution
шахагдалт
圧縮
compression
General deformation
нягтрал
圧密
consolidation
Soil volume decrease
хажуугийн тэлэлт
側方膨張
lateral expansion
Soil swell
ус шүүрлэх чадвар
透水性
permeability
Hydraulic conductivity
шүүрлэх хурд
実速流
seepage velocity
Darcy vs actual velocity
хүчдэл
応力
stress
σ
дилатанси
ダイレイタンシー
dilatancy
Volume increase on shear
тензор
テンソル
tensor
Stress/strain representation
уян харимхай чанар
弾性
elasticity
Elastic property
Буссинексийн үзүүлэлт
ブーシネスク係数
Boussinesq coefficient
Elastic stress distribution
бөөгнөрсөн ачаа
集中荷重
concentrated load
Point/line load
харимхай хагас орчин
半無限弾性体
elastic half-space
Half-space model
даралтын эпюр
圧力球根
pressure bulb
Stress distribution under load
зүсэлт
せん断
shear
Shear force or action
шилжээсийн эсэргүүцэл
せん断抵抗
shear resistance
Shear strength
суффози
サフィオージョン
suffosion
Piping/soil washout phenomenon
реакцын хүч
反力
reaction force
Structural mechanics
хүчтгэл
強化
reinforcement
Soil/ground strengthening
試験・計器 Туршилт ба багаж 29
пенетрацын арга
貫入試験
penetration test
General
пенетрметр
ペネトロメータ
penetrometer
Instrument
динамик зондын туршилт
動的コーン貫入試験
dynamic cone penetration test
DCPT
динамик шигдэлтийн арга
動的コーン貫入試験
dynamic penetration method
= DCPT
статик зондын туршилт
静的コーン貫入試験
static cone penetration test
CPT
конусан хошуу
コーン
cone tip
For CPT
тээвэрлэх чадвар
トラフィカビリティー
trafficability (qc)
Soil bearing capacity
баталгаажуулах туршилт
プルービング
proving test
Ground check
хөрсний нягт-чийгийн хамаарлын график
締固め曲線図
compaction curve
Moisture–density curve
харилцан үйлчлэл
相互作用
interaction
Soil–structure
Дарсигийн хууль
ダルシーの法則
Darcy’s law
q = k i A
N утга
N値
N-value
SPT blow count
шатлан шороо овоолох
段切り
bench cut
Slope construction
өрөмдөлт
ボーリング
boring
Geotechnical drilling
домкрат
ジャッキ
jack
Load test tool
платформ
作業台
platform
Testing base or platform
прессиометрийн туршилт
プレッシャーメータ試験
pressuremeter test
In-situ soil test
штамп тавих
平板載荷試験
plate load test
Field test with loading plate
гуран тэнхлэгийн шахалт үзүүлэх багажийн туршилт
三軸圧縮試験
triaxial compression test
Soil shear strength test
хавтангаар динамик ачаалал өгч турших туршилт
動的平板載荷試験
dynamic plate load test
Dynamic plate loading
стабилометр
安定計
stabilometer
Device for soil stability (California stabilometer)
циферблат
ダイヤル
dial gauge
Dial indicator
секундомер
ストップウォッチ
stopwatch
Time measurement
индикатор
インジケータ
indicator
Measuring indicator
шурп
スループ
shurp (auger boring)
Likely ‘auger’ type tool in soil boring
хөдлөлтийг мэдрэх чадвар
感度
sensitivity
Instrument/soil sensitivity
ус шингээлтийн илтгэлцүүр
吸水係数
water absorption coefficient
Soil permeability factor
ачаа даацын харьцаа
CBR値
CBR (California Bearing Ratio)
Load-bearing ratio test
планиметр
プラニメーター
planimeter
Area-measuring instrument