ITAKOモンゴル語辞書

時間と測定単位

Цаг хугацаа, хэмжээс / Time and Measurements

十二時辰 （Арван хоёр цаг / 12 Hours）

12 Цаг
24H Cycle
🐭
Хулгана子
00:00
🐮
Үхэр丑
02:00
🐯
Бар寅
04:00
🐰
Туулай卯
06:00
🐲
Луу辰
08:00
🐍
Могой巳
10:00
🐴
Морь午
12:00
🐏
Хонь未
14:00
🐵
Бич申
16:00
🐔
Тахиа酉
18:00
🐶
Нохой戌
20:00
🐗
Гахай亥
22:00
*Positions correspond to Compass directions: Rat=North, Horse=South, Rabbit=East, Rooster=West.

モンゴル伝統の長さ・距離
（Монгол уртын хэмжээ / Measurements）

Хуваагдах нэгжүүд (Sub-divisions):

  • 1 хуруу = 8 арвай
  • 1 арвай = 8 бүүрэг
  • 1 бүүрэг = 8 гич
  • 1 гич = 8 үсний үзүүр
  • 1 үсний үзүүр = 8 нарийн тоос

Том хэмжээс (Macro Units):

  • 1 гөрөм = 2000 алд
  • 1 бээр = 4 гөрөм
  • 1 тугалын бэлчээр ≈ 500m – 1km
  • 1 хонины бэлчээр ≈ 1 – 2.5km
  • 1 адууны бэлчээр ≈ 4 – 10km

十干 （Арван жил / Ten Stems）

Хөх (Мод)
甲 (Kinoe)
Хөхөгчин (Мод)
乙 (Kinoto)
Улаан (Гал)
丙 (Hinoe)
Улаагчин (Гал)
丁 (Hinoto)
Шар (Шороо)
戊 (Tsuchinoe)
Шарагчин (Шороо)
己 (Tsuchinoto)
Цагаан (Төмөр)
庚 (Kanoe)
Цагаагчин (Төмөр)
辛 (Kanoto)
Хар (Ус)
壬 (Mizunoe)
Харагчин (Ус)
癸 (Mizunoto)

二十四節気 （Хорин дөрвөн улирал / Seasons）

Хавар (Spring)

Хаврын уур орох 立春
Хур усан 雨水
Ичигсэд хөдлөх 啓蟄
Хаврын хагас 春分
Ханш нээх 清明
Тариалангийн хур 穀雨

Зун (Summer)

Зуны уур орох 立夏
Өчүүхэн дүүрэн 小満
Буудай боловсрох 芒種
Зуны нар буцах 夏至
Бага халуун 小暑
Их халуун 大暑

Намар (Autumn)

Намрын уур орох 立秋
Халуун эгэх 処暑
Цагаан шүүдэр 白露
Намрын хагас 秋分
Хүйтэн шүүдэр 寒露
Хяруу унах 霜降

Өвөл (Winter)

Өвлийн уур орох 立冬
Бага цасан 小雪
Их цасан 大雪
Өвлийн туйл 冬至
Бага хүйтэн 小寒
Их хүйтэн 大寒