コンテンツへスキップ

基本用語と五畜

モンゴルの伝統的な5種類の家畜と動物に関する一般用語

開閉
モンゴル名 日本語 備考
五畜(タブン・ホシュー)
морь
үхэр
тэмээ
хонь
ямаа
動物の子・幼獣
төл
зулзага 卑下した言い方
зулбасга 卑下した言い方
年齢・状態
хэнз
тором
төлөг

牛(үхэр)

年齢・性別による分類

開閉
年齢・性別 モンゴル名 日本語 備考
年齢区分
0歳 тугал
1歳 бяруу
2歳6ヶ月♂ шүдлэн гуна
2歳6ヶ月♀ шүдлэн гунж
3歳6ヶ月♂ дөнө үхэр
3歳6ヶ月♀ шүдлэн гунж
性別・用途別
種牛 бух
去勢牛 шар 6歳以上の雄牛
雌牛 үнээ

馬(морь)

年齢・性別による分類

開閉
年齢・性別 モンゴル名 日本語 備考
年齢区分
0歳 унага
1歳 даага
1歳 сарваа
2歳 шүдлэн 乳門歯2本が永久歯に変わる時期
2歳 битүү шүдлэн
3歳 хязаалан
4歳 соёолон
5歳 хавчиг соёолон
5歳 сунгах(?) соёолон
5歳 доор дөрвөн зах
5歳以上 нас гүйцсэн морь = их нас, бүдүүн морь, агт морь, морь
6歳 доор бүрэн
7歳 дээр дөрвөн зах
8-9歳 дээр бүрэн
11-12歳 дээр зах
12-13歳 ясан шүд
性別・用途別
種馬 азарга
去勢馬 морь
牝馬 гүү
若い牡馬 үрээ
若い牝馬 байдас
特殊な状態
хусран даага
ороо
эмнэг
янгирцаг

ラクダ(тэмээ)

年齢・性別による分類

開閉
年齢・性別 モンゴル名 日本語 備考
年齢区分
0-6ヶ月 ботго
чойрон
бундир
уяат
ногтот
нооголдой
1歳 тором
1-2歳 буйлт / шар шилбэт
2歳 тойлог
2歳 дааган тором
3歳♂ тайлаг
3歳♀ гунж
4歳♂ хөшин тайлаг
4歳♀ хөшин гунж
5歳♂ атанцар
5歳♀ ингэнцэр
5-10歳種 цэл залуу буур
11-15歳種 идэр буур
14-16歳 дөрвөө дарсан
15-16歳 тэгш ширвэсэн тэмээ
16-20歳種 аргил буур
20歳以上 махан дөш
性別・用途別
種ラクダ буур
去勢ラクダ ат
雌ラクダ ингэ
бууран тайлаг
нэмрийн гунж
хээлтэй гунж
тумай гунж
体の部位
бөх

羊(хонь)

年齢・性別による分類

開閉
年齢・性別 モンゴル名 日本語 備考
年齢区分
0歳 хурга
1歳 төлөг
шүдлэн хонь
зусаг хонь
хязаалан эр хонь
сагиль хонь
соёолон эр хонь
性別・用途別
雌羊 эм хонь
種羊 хуц
去勢羊 ирэг

山羊(ямаа)

年齢・性別による分類

開閉
年齢・性別 モンゴル名 日本語 備考
年齢区分
0歳 ишиг
1歳 борлон
шүдлэн эр ямаа
зусаг ямаа
хязаалан эр ямаа
сагиль ямаа
соёолон эр ямаа
性別・用途別
雌ヤギ эм ямаа
種ヤギ ухна
去勢ヤギ сэрх

その他の家畜

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
ヤク(сарлаг)
ヤク 0歳 торой
ヤク 1歳 бойлтрог
ヤクと牛の交雑種
交雑種一般 хайнаг
交雑種 хайнагийн шар
ヤク♂×牛♀ F1 наран хайнаг
牛♂×ヤク♀ F1 саран хайнаг
♀хайнаг×♂сарлаг F2 сарлагын ортоом
♀хайнаг×♂үхэр F2 монголын ортоом
ортоомの子 F3 балиам
балиамの子 F4 усан хайлуур
トナカイ(цаа буга)
トナカイ хугаш
トナカイ 2歳 дасван
トナカイ 3歳 донгор
トナカイ 4歳 хуудай
トナカイ 雌3歳以上 дунгуй / гунж
トナカイ мянжиг
トナカイ 去勢雄 зарь
トナカイ 小さい鞍 эрвээлж
トナカイ 大きい鞍 янгирцаг

鹿科の動物

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
ヘラジカ(хандгай)
ヘラジカ манж
ヘラジカ сүндэс
ヘラジカ ходол / хотол
アカシカ・マラル(буга)
アカシカ 新生児 илий
アカシカ янзага
アカシカ 1歳 зоргол
アカシカ 2歳 тойг / соёондой / жий
アカシカ 3歳 шуумгай / дайр / цөх
アカシカ 4歳 таргалтар / дайрга
アカシカ 5歳以上 буга
アカシカ 成獣雄 буга / дайр / тураг
アカシカ 成獣雌 согоо / марал
シベリアノロジカ(бор гөрөөс)
ノロジカ бор гөрөөс
ノロジカ гур
ノロジカ зүр
ノロジカ янгуудай
ジャコウジカ(хүдэр)
ジャコウジカ гирээ
ジャコウジカ гирэгчин
ジャコウジカ шовшоор / шовшоорой
その他の鹿
鹿一般 илий / зоргол

肉食動物

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
オオカミ・イヌ科
бэлтрэг
гавар / шахар
コサックギツネ зөнжиг
гөлөг
жингэр
クマ科
бамбарууш
эвш
ゴビ熊 алманцаг
ネコ科
бамбар
ライオン гүег
ヒョウ гүем
ногуул
ユーラシアオオヤマネコ ногуул / шарах
モウコヤマネコ ногоолой
манжуухай / мигуй
イタチ科
クズリ бөрмөн / бөртөн
クロテン хойв
カワウソ бор
カワウソ буйр
スカンク сөдий
アナグマ ханьс / ганьс

草食動物・有蹄類

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
サイガ(бөхөн)
サイガ бөхөн
サイガ хэржин
サイガ хэрэгчин
シベリアアイベックス(янгир)
アイベックス янгир
アイベックス тэх
アイベックス үнүх / ишиг
野生の羊・カモシカ
野生の羊(アルガリ) хурга
カモシカ янзага
イノシシ・ブタ
イノシシ хөх
イノシシ бодон
тоорой
мэгж
その他
тумбага / тугал
ロバ дудран

齧歯類(ネズミ・リス類)

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
タルバガン(マーモット)
タルバガン 1歳 мөндөл
タルバガン 2歳 хотил
タルバガン 3歳 шар хацар
タルバガン бурхи
タルバガン нагай
タルバガン дош
ネズミ・リス類
гөлчгий
野ネズミ үлий
トビネズミ ялман
ジリス цорд
リス хувдай
シマリス борх
ハムスター мөндөл / бозлогийн
その他
бүжин
ハリネズミ бөөдий
ビーバー дүдэр

その他の哺乳類

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
монио / монш / монди
カンガルー сэмж / цовхрой

爬虫類・両生類

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
トカゲ үрвэл
хувилгана / зогой

鳥類

開閉
動物 年齢・性別 モンゴル名 日本語
家禽
цурвага
水鳥
雁・鴨など цурав
アカツクシガモ ангир
狩猟鳥
キジ цуравдай
ウズラ дэндүнэ / лөтнө
小鳥
コマドリ алтан цуравдай
猛禽類
ワシ цагцгай
雛一般
鳥一般 дэгдээхэй

魚類

開閉
魚種 モンゴル名 日本語 備考
稚魚一般
魚一般 жараахай
個別魚種
мөгц → мөрөг загас
イトウ тулбага → тул
コクチマス хой
モンゴリアン・レッドフィン цураа

昆虫・その他

開閉
動物 モンゴル名 日本語 備考
蜜蜂 аргалдай
シラミ хуурс

妖怪・伝説上の生物

開閉
モンゴル名 日本語 備考
бонго