コンテンツへスキップ

ナーダム用語集

モンゴルの国家祭典「ナーダム」で行われる、相撲・競馬・弓術の三種競技と、伝統的なシャガイ投げに関する用語をまとめました。

競馬 Морины уралдаан 22

モンゴル相撲 Үндэсний бөх 31

23

түрүү хүртэх

to win (champion)

24

түрүү үзүүрт үлдэх

to reach the finals

25

үзүүр бөх

runner-up wrestler

26

тунасан бөхчүүд

remaining wrestlers

27

оноолт

match pairings

28

учраа бөх

opponent wrestler

29

магнай бөхчүүд

top-ranked wrestlers

30

шөвгийн бөх

Shuvag (top ranking)

31

шувтарга

the end/final round

32

барилдааны дүйз

match list

33

засуул

Zasuul (herald/second)

34

хөлийн цэц

Referee (judge)

35

дэвжээ

competition area

36

дэвээ

eagle dance

37

ам авах

to choose an opponent

38

тахим авах

to accept victory

39

улсын начин

State Falcon (5 wins)

40

улсын заан

State Elephant (7 wins)

41

улсын арслан

State Lion (9 wins)

42

улсын аварга

State Titan (champion)

43

дархан аварга

Invincible Titan

44

зодог /далбаа/

Zodog (jacket)

45

шуудаг

Mongolian wrestler's briefs

46

монгол гутал

Mongolian boots

47

ачих

foot sweep/throw

48

дэгээдэх

to hook (leg)

49

хөмрөх

inner thigh throw

50

үүрэх

to carry on back (throw)

51

тумбарайдах

to press/lift from grip

52

үүзэл суухай

a type of throw

53

дэнж хотойтол наадах

to celebrate Naadam grandly

弓術 Сур харваа 12

シャガイ投げ Шагайн харваа 7

その他 Бусад 35

73

алаг мэлхий өрөх /шагайн/

alag melkhii shagai arrangement game

74

бай харвах

target shooting (archery)

75

битүү морь

maiden horse; first-time racing horse

76

буган тоглоом

77

бөх барилдуулах

to hold Mongolian wrestling competition

78

бөхийн оноо данс

wrestling score register; tally of wrestling results

79

гүү саах /шагайн/

'milking the mares' shagai game

80

дэвжээний багш /сүмогийн/

sumo stable master; sumo trainer

81

дэмбээ

dembee ♦ a traditional Mongolian finger-guessing game

82

дөрвөн бэрх /шагайн/

dörvön berkh ♦ a traditional game of casting four shagai

83

зүүний магнай

east entrance aisle (in Mongolian wrestling, used by top-ranked wrestlers)

84

морин дээрх байт харваа

mounted archery

85

морь уралдуулах /шагайн/

shagai horse-racing game

86

морьт хуяг морин давхиа

mounted armor archery at full gallop

87

муушиг

Muushig; Mongolian card game

88

нум эвшээлгэх

to draw a bow

89

нууцгай барих /шагайн/

hidden-shagai guessing game

90

нэг ч уналгүй түрүүлэх

undefeated championship; perfect record victory

91

нэг ч уналгүйгээр түрүүлэх

undefeated championship; perfect record victory

92

нэмэлт барилдаан

championship deciding bout; title match

93

олс таталтын тэмцээн

tug of war

94

отго харваа

final archery round

95

сунгаа

preliminary race; trial run

96

сур бөмбөг харвах

archery contest; traditional arrow-shooting competition

97

тэвэг

kickball

98

түрүү морь

lead horse, champion horse

99

унаач

jockey; rider

100

хайнцах

to end in a draw (sumo); both wrestlers fall simultaneously

101

хомбороо хаях /шагайн/

khomboroo-throwing shagai game

102

хошой аварга

two-time champion

103

чулуу таалцах

stone-guessing game (Mongolian hand game)

104

шагай

shagai ♦ traditional Mongolian games played with sheep or other livestock ankle bones

105

шагай атгах

shagai-grasping game

106

шагай няслах /шагайн/

shagai-flicking game

107

үйчүүр

Uichuur; traditional Mongolian dice game