動詞中心型 Үйл үг төвтэй холбоо 303
動詞で終わる結びつき。直前の名詞が格語尾や再帰所有語尾をとる場合も、この一つの型にまとめます。
амьд үлдэх
生き残る（いきのこる）、生存（せいぞん）
survive; exist
ариг гамтай хэрэглэх
節約（せつやく）
economize; be frugal
ахиц гарах
進捗（しんちょく）する
make progress
баяртайгаар хүлээн авах
喜（よろこ）ばしく思う
receive gladly
биеэ атийлгах
体を反らす（からだをそらす）
to arch one's back
бишрэл төрүүлэх
感服（かんぷく）する
be filled with admiration
бодит байдлаас зөрөх
実情（じつじょう）に合わない、実態（じったい）にそぐわない
not match reality; diverge from actual conditions
боломж бүрдэх
条件が整（ととの）う
conditions come together; opportunity arises
боломжийг алдах
チャンスを逃（のが）す、機会を逸（いっ）する
miss a chance; lose an opportunity
бороонд нүдүүлэх
雨に打たれる
be caught in the rain
бороонд цохиулах
雨に打たれる
be caught in the rain
булхай илэрэх
不正が明らかになる
impropriety comes to light
булчин чангарах
筋肉がひきしまる
muscle toning; muscle tightening
буруу ойлголт төрүүлэх
誤解を招く
cause a misunderstanding
буруугаа хүлээн зөвшөөрөх
非を認める
admit one's fault
бууриа сэлгэх
拠点（きょてん）を移す
move one's base; relocate
бэлэг эрхтэн хөвчрөх
勃起 (erection)
erection
бэрхийг сөрөх
困難に立ち向かう
face difficulties; confront hardship
бэрхшээлийг даван туулах
困難を乗り越える
overcome difficulties; surmount obstacles
гамшгийн түвшинд хүрэх
危機的（ききてき）な状況になる
reach crisis level; become critical
ганцаардалд өртөх
孤独に陥（おちい）る
fall into solitude; become isolated
гацааг арилгах
停滞（ていたい）を打開（だかい）する
break through deadlock; resolve stalemate
гацаанд орох
行き詰まる、膠着状態（こうちゃくじょうたい）になる
reach an impasse; become deadlocked
гөлрөн ширтэх
しげしげと見る、凝視（ぎょうし）
stare intently; gaze fixedly
гуйж гувших
懇願（こんがん）する
beg earnestly; plead desperately
гүзээ суух
下腹（したばら）が出る
develop a potbelly
гүйлгэж унших
斜め読みする、目を通す
skim-read; glance over
гүнзгий сэтгэгдэл төрүүлэх
印象深（いんしょうぶか）い
leave a deep impression
гэдэс цэрийх
お腹が張る
have a bloated stomach
гэмшиж буйгаа илэрхийлэх
反省の色を示す
show remorse; express contrition
дагаар орох
降伏（こうふく）する
surrender; submit
даган баясах
相伴（しょうばん）
go along happily; join in celebration
дараагийн амьдралаа зохиох
人生をやり直す
start life over; rebuild one's life
дасан зохицох
適応（てきおう）
adapt; adjust
дугуй буудах
パンクする (puncture)
get a flat tire; puncture
дугуй хагарах
タイヤがパンクする
tire punctures; get a blowout
дур нь хүрэх
気が向く、その気になる
be inclined; feel like
дураар нь тавих
好き放題（ほうだい）にさせる
let someone have their way; indulge freely
дураараа авирлах
好き勝手に振る舞う
act willfully; do as one pleases
дутуу үнэлэх
みくびる、過小評価（かしょうひょうか）する
look down on; underestimate
дүрслэн бодох
思い描く
imagine; picture
дэлхийг эзэгнэх
世界制覇（せかいせいは）
world domination
дэлхийд дээгүүрт орох
世界トップレベルの
world-class; top-level internationally
завшаан тохиолдох
機会を得る
seize an opportunity
зай эзлэх
場所を食う、空間を占める
take up space; occupy
зогсонги байдалд орох
停滞（ていたい）する
stagnate
зорилгодоо хүрэх
目的を果たす
achieve one's aim
зууран барих
つかまる、しがみつく
grab; cling
зуучийн үүрэг гүйцэтгэх
仲介役（ちゅうかいやく）を務める、橋渡し（はしわたし）をする
serve as intermediary; act as bridge
зүгээр байлгах
そっとしておく、放っておく
leave alone; let be
зүгээр орхих
放（ほう）っておく、そっとしておく
let go; leave be
зүгээр хараад суух
黙って見ている、座視（ざし）
watch in silence; stand by idly
зэллэн нисэх
列をなして飛ぶ（れつをなしてとぶ）
fly in formation
зэрвэс харах
ちらっと見る、一瞥（いちべつ）する
glimpse; catch a glimpse of
имиж бүрдүүлэх
イメージ作り (image-building)
image-building
имижийг өсгөх
イメージアップする
boost one's image
инээдээ барих
笑いをこらえる
suppress laughter; hold back a laugh
ирээдүйг бүтээх
未来を創る（みらいをつくる）
build the future
итгэл төгс байх
確信（かくしん）している、(～と)信じてやまない
firmly convinced; have unshaken belief
итгэл хүлээлгэх
信頼（しんらい）を置く、信任（しんにん）する
place trust in; have confidence in
итгэлийг авах
信頼（しんらい）を得る
gain trust; earn confidence
итгэлийг олох
信用（しんよう）させる
gain confidence; win over
итгэлийг хүлээх
信頼を得る、信頼を寄せられる
gain trust; win confidence
машинд дайруулах
車に轢（ひ）かれる
hit by a car; run over
машинд суухад дотор муухайрах
乗り物酔い
motion sickness; car sickness
машинд шүргүүлэх
車にぶつかる
hit by a car; struck by a vehicle
мөнгө эргэлдэх
お金が動く
money flows; circulation of money
мэдлэг хуримтлуулах
知識を身に付ける
accumulate knowledge; gain expertise
мэдрэмжийг хуваалцах
共感（きょうかん）する
empathize; share feeling
найдлага тавих
期待を寄せる
pin one's hopes on; have expectations
нийгмээс өөрийгөө тусгаарлах
社会から孤立（こりつ）する、ひきこもる
withdraw from society; become a recluse
нохой салхилуулах
犬の散歩（さんぽ）をする
walk the dog; take the dog for a walk
нөлөөгөө бэхжүүлэх
影響力（えいきょうりょく）を強める
strengthen influence; increase sway
нөлөөнд автах
影響を受ける、あおりを受ける
be affected; be impacted; be swept up
нөхцөл байдал намжих
状況が落ち着く（じょうきょうがおちつく）
situation calms down; tension eases
нөхцөл байдал хүндрэх
状況が悪化する
situation worsens; conditions deteriorate
нөхцөл бүрдэх
条件が整う
conditions align; circumstances fall into place
нуран унах
崩壊（ほうかい）、破綻（はたん）
collapse; breakdown; failure
нуруугаа бөгтийлгөх
身をかがめる、背中を丸める
bend one's back; hunch over; bow
нухацтай хандах
真剣に取り組む
tackle seriously; take on earnestly
нүглээ наманчлах
懺悔（ざんげ）
make penance; confess one's sins
нүглээ наминчлах
罪滅ぼし
atone; make amends
нүд бүрэлзэх
目がかすむ
eyes blur; vision dims
нүд чилэх
目がしょぼしょぼする
eyes sting; eyes feel tired
нүүрээ халхлах
顔を覆い隠す
cover one's face; hide one's face
нэгтгэн зангидах
統合（とうごう）する、団結（だんけつ）させる
integrate; unify; rally
нэгэн дор цуглах
大集合する、一堂に会（かい）する
gather en masse; assemble
нэр төрөө өсгөх
知名度（ちめいど）を上げる、売名（ばいめい）
boost fame; gain renown; rise to prominence
нэр төртэй биелүүлэх
立派（りっぱ）に果たす
fulfill with distinction; live up to a name
ов мэх
策略（さくりゃく）
strategy; stratagem; scheme
он дамжих
年をまたぐ
span the year; cross into new year
оргилд гарах
登頂（とうちょう）
reach the summit
оргон зайлах
逃亡（とうぼう）
flee; escape
оргон зугтах
失踪（しっそう）
go missing; disappear
орлогоороо зарлагаа нөхөх
収入で支出を賄う
cover expenses with income
ором гарах
痕（あと）がつく
leave a mark
орон зайг нөхөх
隙間（すきま）を埋める
fill a gap
орон зайг эзлэх
スペースを占める
take up space
отоонд орох
待ち伏せされる
fall into an ambush
оюун бодлоо цэгцлэх
考えをまとめる、気持ちの収拾（きもちのしゅうしゅう）
collect one's thoughts; settle one's mind
өвлөн тээх
継承（けいしょう）する
inherit; pass down
өвөлжилт хүндрэх
越冬が困難になる
difficult winter survival
өлмий дээрээ өндийх
つま先立ち
stand on tiptoes
өндөр ач холбогдол өгөх
重要視（じゅうようし）する
value highly; regard as important
өнө удаан жилийн түүх
悠久の歴史（ゆうきゅうのれきし）
long history
өнөөг хүрэх
現在に至る
reach the present day
өөр дээрээ тусгаж авах
自分のこととして捉える、自分と結び付ける
relate to oneself; connect to one's own experience
өөрийгөө голох
自己嫌悪（じこけんお）
self-hatred
өөрийгөө зоригжуулах
自分を励ます、奮起（ふんき）
encourage oneself; muster courage
өөрийгөө зөвтгөх
言い訳する、弁解（べんかい）する
make excuses; justify
өөрийгөө огоорох
自分のことを後回しにする、自分の身を顧（かえり）みない
neglect oneself; overlook one's own needs
өөрийгөө өмөөрөх
言い訳（いいわけ）、弁明（べんめい）
excuse; justification
өөрийгөө хүчлэх
無理（むり）する
force oneself; strain
өөриймсөг хандах
自分事（じぶんごと）として捉える、親身（しんみ）になる
take it personally; empathize
өргөн дэлгэр тэмдэглэх
盛大（せいだい）に祝う
celebrate grandly
өрсөлдөөн ширүүсэх
競争の激化（げきか）
intensify competition; escalate rivalry
өсөн дэвших
進展（しんてん）
progress; development
өсөн нэмэгдэх
どんどん増える、漸増（ぜんぞう）する
increase gradually; grow steadily
өчигдөрхөн мэт санагдах
つい昨日のことのように思い出される
seem like just yesterday
салхи татуулж явах
風を切って走る
run cutting through the wind
санан дурсах
回想（かいそう）する、懐（なつ）かしむ
reminisce; recall fondly
сандалд шигдэн суух
椅子にもたれかかる
lean back in a chair
санхүүгийн доройтолд орох
資金難に陥る
face financial difficulty
санхүүжилт авах
融資を受ける
receive financing; obtain a loan
сахин биелүүлэх
遵守（じゅんしゅ）
comply with; observe
сониуч занд хөтлөгдөх
好奇心（こうきしん）にかられる
driven by curiosity
сорилттой тулгарах
試練（しれん）を迎える
face a trial; meet a challenge
сорилтыг давах
試練を乗り越える
overcome a trial
сөрж зогсох
食い止める、阻止（そし）する
stop; block; halt
сөрөн зогсоох
阻止（そし）
stop; prevent
сөрөн зогсох
阻止（そし）
stop; prevent
суганд хавчуулах
脇に抱える（わきにかかえる）
tuck under arm
судас барих
脈診（みゃくしん）
take one's pulse
суудал тавьж өгөх
席を譲（ゆず）る
give up one's seat; yield a seat
суудлаа эзлэх
席をとる、席に着く
take a seat; occupy a seat
сүр хүчийг харуулах
威信（いしん）を示す
show one's strength; demonstrate authority
сүслэн дээдлэх
崇（あが）める
revere; worship
сэдэл төрүүлэх
やる気にさせる、意欲（いよく）を沸かせる
motivate; inspire enthusiasm
сэргээн санах
思い起こす、想起（そうき）する
recall; recollect
сэрүү орох
冷え込む
grow cold; chill
сэрэмж алдах
気が緩む（きがゆるむ）、油断（ゆだん）
lower one's guard; relax vigilance
сэтгэл гонсойх
がっかりする、失望（しつぼう）する
be disappointed; feel let down
сэтгэл догдлон хүлээх
わくわくする、期待に胸をふくらませる
look forward to; be excited; anticipate with pleasure
сэтгэл догдлох
ドキドキする、わくわくする
excited; thrilled; nervous anticipation
сэтгэл огшоох
わくわくする、気分が高揚（こうよう）する
excited; mood lifted; elated
сэтгэл тайтгарах
安堵（あんど）する
relieved; reassured
сэтгэл тэнийх
ほっとする、安心（あんしん）
relieved; at ease; comforted
сэтгэл хоргодох
心残り、未練がある
lingering attachment; unfinished longing
сэтгэл чилээх
気に掛ける、憂（うれ）う
worry about; be concerned; feel troubled
сэтгэлзүйн дарамтанд орох
プレッシャーを受ける
feel pressure; come under pressure
сэтгэлийн дэм өгөх
励（はげ）ます
encourage; give moral support
сэтгэлээ илчлэх
告白（こくはく）する
confess; reveal one's true feelings
тайлж унших
解読（かいどく）
decode; decipher; read
тамир тэнхээ барагдах
体力消耗（たいりょくしょうもう）
physical exhaustion; depleted strength
танил талдаа давуу байдал олгох
身内びいき
favoritism toward one's own side
тарж бутрах
崩壊（ほうかい）、離散（りさん）
collapse; disperse; fall apart
тарчилган зовоох
虐待（ぎゃくたい）
maltreat; abuse; torture
тарчлан зовох
もだえ苦しむ
writhe in agony; suffer greatly
татан оролцуулах
勧誘（かんゆう）する、巻き込む（まきこむ）
persuade; induce; draw into; involve
тогтвор суурьшилтай ажиллуулах
長期雇用（ちょうきこよう）
long-term employment; stable employment
тогтолцоо бүрдэх
体制が整う
system is established; framework is complete
тогтоон барих
保持（ほじ）する、抑制（よくせい）する
hold back; retain; suppress; restrain
тодорхойгүй хугацаагаар хойшлуулах
無期限で延期する
postpone indefinitely; defer without time limit
тодрон гялалзах
光り輝く、煌（きら）めく
shine brightly; gleam; sparkle
тонон дээрэмдэх
略奪（りゃくだつ）
plunder; loot; rob
тоос гөвөх
埃（ほこり）を払う
brush off dust; sweep dust
тооцоогоо хувааж төлөх
割り勘（わりかん）
split the bill; go dutch
тохиролцоонд хүрэх
合意（ごうい）に至る
reach agreement; come to terms
тохироонд хүрэх
折り合いが付く、妥結（だけつ）する
come to terms; reach compromise; conclude agreement
төвийг сахих
中立（ちゅうりつ）を保つ
maintain neutrality; remain impartial
туйл дээр хүрэх
極限（きょくげん）に達する
reach extreme; reach the limit
тулган хүлээлгэх
(意見などを)押しつける、無理に承知させる
force upon; impose by pressure; coerce
тунгааж бодох
熟慮（じゅくりょ）する
think carefully; deliberate; ponder
туршлага солилцох
経験を分かち合う
share experiences
туршлага судлах
経験に学ぶ
learn from experience
туршлага хуримтлуулах
経験を積む
accumulate experience; gain experience
туршлагадаа тулгуурлах
経験を踏まえる
base on experience; draw on experience
тусгаж авах
受け止める、反映させる
catch; embrace; reflect; take in
тушаал дэвших
昇進（しょうしん）
be promoted; advance in rank
түвшинг ахиулах
レベル引き上げ
raise level; upgrade
түгшүүрт автах
不安に陥（おちい）る
fall into anxiety; become uneasy
түгэн дэлгэрэх
普及（ふきゅう）する
spread; become widespread; diffuse
түгээн дэлгэрүүлэх
広める（ひろめる）、普及（ふきゅう）
spread; disseminate; make widely known
түлхүү анхаарал тавих
最優先（さいゆうせん）する
prioritize; give priority; rank first
түлхүү анхаарах
最優先（さいゆうせん）する
prioritize; give priority; rank first
түлээ түлшээ базаах
越冬用に薪類を貯える
store fuel for winter; stockpile firewood
түр авч хэрэглэх
借用（しゃくよう）する
borrow; use temporarily
түр азнах
見合わせる、差し控える
hold off; refrain; defer
түр орхих
棚上げする、保留にする
shelve; put on hold; suspend
түрүүлгээ харж хэвтэх
うつ伏（ぶ）せになる
lie face down; lie prone
түрүүлэг нь харуулах
うつ伏せにする
make lie face down; turn face-down
түүнд холбогдох
それにまつわる、それと関連（かんれん）した
related to; connected with; relevant to
түүнтэй адилтгах
それと同等（どうとう）の、それに準（じゅん）ずる
equal to; equivalent to; comparable to
тэнцвэрээ хадгалах
バランスをとる、平衡（へいこう）を保つ
maintain balance; keep equilibrium
тэнэгрэлд орох
白痴化（はくちか）する
become stupid; suffer loss of faculties
тээр болох
重荷（おもに）になる、負担（ふたん）になる
become a burden; be heavy on someone
угз татах
ぐいと引っ張る
tug; pull sharply; yank
уламжлал тогтох
恒例化（こうれいか）する
become customary
уналтад орох
落ち込む、凋落（ちょうらく）する
decline; fall into disarray
ур чадвараа хөгжүүлэх
能力を磨く、スキルアップする (upskilling)
develop skills; upskill
урж хаях
破り捨てる
tear apart; discard
урт дараалал үүсгэх
長蛇（ちょうだ）の列を作る
form a long line
уршиг тарих
問題を引き起こす
cause trouble; stir up problems
урьж залах
招聘（しょうへい）する
invite; recruit
урьтал болгох
先行（せんこう）させる
place in the lead; put forward
усанд автах
浸水（しんすい）、冠水（かんすい）
flooded; submerged
усанд боогдох
冠水で立ち往生（かんすいでたちおうじょう）
stranded by flooding
усанд сойх
水に浸（ひた）す
soak in water
уухайлан дэмжих
声援（せいえん）を送る
cheer on; send encouragement
ухамсрыг дээшлүүлэх
意識（いしき）を高める
raise awareness
учрыг олохоо байх
訳（わけ）が分からなくなる
lose the thread; become confused
үгсэн тохиролцох
示し合わせる、結託（けったく）
coordinate; conspire
үгүйрэн хоосрох
困窮（こんきゅう）する
become destitute; languish
үдэж мордуулах
お見送り
see off; farewell
үндсээр нь өөрчлөх
根底（こんてい）から改める、抜本的（ばっぽんてき）に改革（かいかく）する
change fundamentally; overhaul radically
хамар битүүрэх
鼻づまり
stuffy nose; nasal congestion
хамраа дарах
鼻をつまむ
hold one's nose; pinch one's nose
хамт байлцах
同席（どうせき）する、居合（いあ）わせる
be present together; be present at
ханиад дэгдэх
風邪が流行（はや）る
a cold spreads
ханш чангарах
レートが上がる
exchange rate rises
харамсаж байгаагаа илэрхийлэх
遺憾の意を表明する
express regret; voice regret
харвин суух
下腹が出る
develop a belly; get a potbelly
хардлага төрүүлэх
疑惑を招く
arouse suspicion
харилцаа тогтоох
関係を築（きず）く、関係樹立（かんけいじゅりつ）
establish relations; build a relationship
харилцаа хөндийрөх
疎遠（そえん）になる
drift apart; become estranged
харилцаа хурцдах
緊張（きんちょう）が高まる
tension heightens
харилцааг бэхжүүлэх
関係強化（かんけいきょうか）
strengthen relations
харилцааг хэвийн болгох
関係回復（かんけいかいふく）
normalize relations; restore ties
харилцаагаа сэргээх
関係回復（かんけいかいふく）
restore relations; reconcile
харилцаагаа таслах
関係を断つ、絶交（ぜっこう）
sever relations; break off
харилцаанд ахиц гаргах
関係発展（かんけいはってん）
advance relations; make progress in relations
харилцан бие биенээ нөхөх
相互補完（そうごほかん）
mutually complementary; supplement each other
хариу нэхэх
見返りを求める
seek reward; expect return
хариуцан гүйцэтгэх
担当（たんとう）する
take charge; be responsible for
харуусан хүлээн авах
遺憾の意（いかんのい）
accept reluctantly; acknowledge with regret
харц тулгарах
目が合う
eyes meet; make eye contact
харцыг дагуулан харах
視線を追う（しせんをおう）
follow one's gaze; track someone's sight
харцыг нь дагуулж харах
視線を追う（しせんをおう）
follow one's gaze; track someone's sight
харьяанд орох
編入（へんにゅう）する
be incorporated into; be annexed to
хатуу чиг шугам баримтлах
強硬路線（きょうこうろせん）
pursue a hardline policy
хатуу шалгуур тавих
要求が厳しい、理想が高い
set strict standards; demand excellence
хатуухан сануулах
厳重注意（げんじゅうちゅうい）、警告（けいこく）
warn severely; give a strict warning
хаянд ирэх
間近（まぢか）に迫る
draw near; approach
хийгээд орхих
やりっぱなしにする、～したきりにする
leave unfinished; abandon halfway
хишиг хүртэх
恩恵を受ける、分け前にあずかる
receive favor; get a share
ховхорч унах
剥（は）がれ落ちる、剥離（はくり）
peel off; peel away
хог тарих
散（ち）らかす
scatter
хогоо чулуудах
ポイ捨て
litter; discard carelessly
ходоод хүнд оргих
胃もたれ
upset stomach
хоёуланг нь амжуулах
両立（りょうりつ）させる
make both work; reconcile
хойрго хандах
なおざりにする
disregard; overlook
хойч үедээ өвлүүлэх
次世代（じせだい）につなぐ
pass down to the next generation
холбоотой ажиллах
連携（れんけい）
cooperate; coordinate
холилдон орших
混在（こんざい）
be mixed together; coexist
хоол голох
食べ物の好き嫌い、偏食（へんしょく）
picky eating; food preferences
хоолой аргах
喉がカラカラする
throat is parched
хоолой сөөх
声がしわがれる
voice becomes hoarse
хоолой сэрвэгнэх
のどがムズムズする
throat feels ticklish
хоолой хөндүүрлэх
喉がイガイガする
throat feels scratchy
хоолойгоо засах
咳ばらいをする
clear one's throat
хоолойд тээглэх
のどに詰まらせる
get stuck in the throat
хоорондоо зөрөх
すれ違う、食い違う
pass each other; conflict; disagree
хөнгөмсөг хандах
軽視（けいし）する
look down on; underestimate
худал мэдээлэлд автах
虚偽の情報に惑わされる
be deceived by false information
хурдаа авах
スピードを出す
gain speed; speed up
хүй цөглөх
へその緒が取れる
the umbilical cord falls off
хүсэн хүлээх
楽しみにする、心待（こころま）ちにする
look forward to; anticipate eagerly
хүч үзэх
挑戦（ちょうせん）、チャレンジ (challenge)
challenge; try one's best
хүчээ авах
盛（さか）んになる、勢力（せいりょく）を伸ばす
become strong; gain power
хүчээ зузаатгах
増強（ぞうきょう）
strengthen
хүчээ нөөх
力を温存する（ちからをおんぞんする）、余力を残す（よりょくをのこす）
conserve strength; hold back
хүчээ сорих
力試しをする
test one's strength
хүчээр тулгах
強要（きょうよう）する
force; compel
хэнгэрэг цоорох
鼓膜が破れる
tympanum rupture; ruptured eardrum
хэт автагдах
捉（とら）われる、没頭（ぼっとう）する
be caught up in; become absorbed in
хямд тусах
安く上がる
come cheaply; be inexpensive
цаг гарздах
時間を無駄（むだ）にする
waste time
цаг хүндрэх
厳しい状況になる
situation becomes difficult
цасанд боогдох
雪に閉じ込められる
be snowed in
цочролд орох
衝撃（しょうげき）を受ける、ショックに陥（おちい）る
be shocked; suffer a shock
цэгнэж бодох
熟考（じゅっこう）する
think carefully; reflect deeply
цэх зогсох
直立（ちょくりつ）する、しゃんと立つ
stand upright; stand at attention
чин сэтгэлээсээ хандах
真心（まごころ）を込める、誠意（せいい）を尽くす
put one's whole heart into it; show sincerity
шанаагаа тулах
頬杖（ほおづえ）をつく
rest one's cheek in one's hand; lean one's head on one's hand
шахаанд оруулах
追い詰める、プレッシャーをかける (pressure)
corner; put under pressure
шахалт үзүүлэх
圧力をかける
apply pressure
шахан хавчих
締め付ける
squeeze tight; clamp down
шинийг эрэлхийлэх
新しさを求める、進取（しんしゅ）
seek novelty; pursue progress
шинэ шатанд гарах
新たな段階に入る
move to a new stage
шодой шамлагдах
包皮が剥ける
foreskin retracts
шороотой хутгалдах
泥まみれになる、汚れる
get muddy; become dirty
шөрмөс татах
こむら返り、筋肉がつる
muscle cramp; charley horse
шүүмжлэлд өртөх
非難を浴びる
be criticized
эргүүлж авах
取り戻す（とりもどす）、挽回（ばんかい）
recover; win back
эргүүлэн татах
撤回する、リコールを行う
withdraw; recall
эргэлзээ төрүүлэх
疑念を生じさせる（ぎねんをしょうじさせる）
arouse doubt
эргэлт авчрах
変革（へんかく）をもたらす
bring about change
эргэн дүгнэх
振り返る（ふりかえる）、反省（はんせい）する
reflect on; review
эргэн харах
見直（みなお）す、振り返る
reconsider; look back on
эрсдэлтэй алхам хийх
リスクを冒す
take a risk
эрч саарах
勢いが弱まる
lose momentum; weaken
эрээн булчин татах
こむらがえり
leg cramps
эцсийг үзэх
見届（みとど）ける、結果を出す
see through to the end; achieve results
名詞中心型 Нэр үг төвтэй холбоо 92
名詞で終わる結びつき。名詞や形容詞が前について、ひとまとまりの言い方として定着したものです。
баярт мэдээ
うれしい知らせ、朗報（ろうほう）
good news; glad tidings
буруутай этгээд
非（ひ）がある者、張本人（ちょうほんにん）
the guilty party; culprit
бүтэлгүй дурлал
叶（かな）わぬ恋
unrequited love
гэм биш зан
性（さが）、習癖（しゅうへき）
natural trait; habitual way
гэнэн хонгор
純情（じゅんじょう）
pure-hearted; innocent
давуу болон сул талууд
長所と短所（ちょうしょとたんしょ）、メリットとデメリット (pros and cons; advantages and disadvantages)
strengths and weaknesses; pros and cons
дорвитой алхам
進捗（しんちょく）
steady progress; firm advancement
дорвитой арга хэмжээ
有効な手立て
effective measure; viable solution
дуулиан шуугиан
センセーション (sensation)、波紋（はもん）
sensation; buzz; ripple
завхай зайдан
ふしだら、放蕩（ほうとう）
dissolute; profligate
зүүд нойрон дундаа
寝ぼけ半分に
half-asleep; drowsily
ид хав
威力（いりょく）
force; power
илүү зан
くだらないこと、趣味
trivial matter; hobby; whim
инээдэм ханиадам
お笑い、笑い事
laughing matter; funny business
муйхар зан
頑固（がんこ）
stubborn; obstinate
муу ёр
不吉（ふきつ）
ominous; inauspicious; unlucky
нүдэнд танил
見慣れた（みなれた）
familiar-looking; recognizable at sight
нэн ховор
稀少（きしょう）
rare; scarce; uncommon
орь ганцаараа
一人ぼっち
alone; solitary
оюутан ахуй цаг
学生時代（がくせいじだい）
student days
өлмий дороос
足元（あしもと）から
from below; underfoot
өлөн дээрээ
すきっ腹（ぱら）で
on an empty stomach
өлөн зэлмэн
飢（う）え、飢餓（きが）
hunger; starvation
өнгө үзэмж
見た目、景観（けいかん）
appearance; scenery
өөр хоорондоо
互い同士（たがいどうし）、内輪（うちわ）で
between themselves; among us
өөртөө үнэнч
自分に正直
honest with oneself
өрөөсгөл ойлголт
偏ったものの見方、誤った認識
biased view; misunderstanding
саад бартаа
障害物（しょうがいぶつ）
obstruction; obstacle
саад тотгор
障壁（しょうへき）、支障（ししょう）
barrier; hindrance
сахилга бат
規律正しい
disciplined; orderly
сонин содон
奇妙（きみょう）な
strange; odd
сонор соргог
慎重（しんちょう）
cautious; wary
сул үлбэгэр
無気力（むきりょく）
lethargic; apathetic
сүр жавхлан
威容（いよう）、風格（ふうかく）
dignity; bearing
сүр хүч
威力（いりょく）、威信（いしん）
power; authority; prestige
сэрүүн тунгалаг
すがすがしい、健在（けんざい）
fresh; vibrant; in good health
сэтгэл гонсгор
失望（しつぼう）、不満足（ふまんぞく）
disappointed; dissatisfied
сэтгэл гундуу
気分がさえない
mood is not clear; not in good spirits
сэтгэл дундуур
不満（ふまん）
dissatisfaction; discontent
сэтгэл зовнил
不安（ふあん）、憂慮（ゆうりょ）
unease; anxiety; worry
сэтгэл тэнүүн
心が穏やか、安らかな
serene; calm; peaceful
сэтгэл хөдлөм
感動的（かんどうてき）な、心動（こころうご）かされる
moving; touching; emotionally stirred
сэтгэлд дотно
ほっとする、なじみがある
relieved; familiar; comfortable
таагүй уур амьсгал
気まずい雰囲気（ふんいき）
awkward atmosphere; tense mood
тарга тэвээрэг
(家畜の)発育、よく肥えた様子
well-nourished; thriving; fat condition
тархай бутархай
離散（りさん）した
scattered; dispersed
товч бөгөөд тодорхой
手短（てみじか）で分かりやすい、簡潔明瞭（かんけつめいりょう）
brief and clear; concise and straightforward
төвөг чирэгдэл
負担（ふたん）、厄介（やっかい）
burden; trouble; bother
төлөв даруу
謙虚（けんきょ）
modest; humble
төлөвлөгөө ёсоор
計画通りに
as planned; according to schedule
тусч сэтгэл
親切心（しんせつしん）
kindness; good intentions; benevolent heart
тусч хүн
親切（しんせつ）な人
kind person; benevolent person
түргэн зан
短気（たんき）
short temper; impatience; quick to anger
тэн хагас
ちょうど半分
exactly half; precisely middle
тэсгэл алдам
堪えがたい
unbearable; intolerable
тэхий дундуур
ど真ん中
right in the middle; dead center
уг үндэсээр
抜本的（ばっぽんてき）
radical; fundamental; drastic
ужиг асуудал
かねてよりの課題、懸案事項（けんあんじこう）
long-standing issue; chronic problem
уй гашуу
悲哀（ひあい）
sorrow; melancholy
унаган жороо
生まれつきの側対歩
inborn gait (horse)
урвуу тогтолцоо
あべこべ、逆転現象（ぎゃくてんげんしょう）
reversal; perverse order
утга төгөлдөр
意義深（いぎぶか）い
meaningful; full of significance
утга учир
意義（いぎ）
meaning; significance
уужим талбиу
1. 広大（こうだい）; 2. 寛大（かんだい）
vast; spacious; magnanimous; generous
учир битүүлэг
原因不明（げんいんふめい）
inexplicable; mysterious
учир жанцан
事情（じじょう）
circumstances; situation
үр харам
子煩悩（こぼんのう）
devoted to one's children
үүр уурхай
巣窟（そうくつ）
den; nest
үхээнц байдал
生気（せいき）がない
lifeless; lacking vitality
хагарал тэмцэл
仲間割（なかまわ）れ、内部抗争（ないぶこうそう）
internal strife; factional conflict
хамаг мөнгөөрөө
有り金で（ありがねで）、大枚を叩いて（たいまいをはたいて）
with all the money; spare no expense
харилцан ашигтай болзол
相互利益（そうごりえき）、ウィンウィン (win-win)
mutual benefit; win-win
харилцан ашигтай харилцаа
互恵関係（ごけいかんけい）
mutually beneficial relations
хариу нэхээгүй тус
見返りを求めない親切
unrewarded kindness; altruistic act
хатуу хөтүү амьдрал
過酷（かこく）な人生
harsh; grueling life
хахь ондоо
全く違う（まったくちがう）、大違い（おおちがい）
utterly different; poles apart
хачирхалтай давхцал
奇遇（きぐう）、偶然の一致（ぐうぜんのいっち）
strange coincidence; uncanny synchronicity
хашин морь
のろまな馬、駑馬（どば）
sluggish horse; slowpoke horse
хаяа тосгон
近郊（きんこう）、郊外（こうがい）
suburb; outskirts
хилс хэрэг
冤罪（えんざい）
false accusation; false charge
хиргүй тунгалаг
無垢（むく）
innocent; pure
хоёрдмол байдал
どっちつかず、二面性（にめんせい）
wavering; two-faced
хол хөндий
疎遠（そえん）
distant; estranged
хоолойгоо сөөтөл
声がかれるまで
until the voice becomes hoarse
худал таамаг
でたらめな憶測（おくそく）、妄言（もうげん）
made-up speculation; wild guess
хүч мөхөс
力不足（ちからぶそく）、無力（むりょく）
powerlessness; weakness
хэт баригдмал
融通（ゆうずう）がきかない
inflexible; rigid
цаг тулгуу
時間がない、慌ただしい
short of time; rushed
чин хүсэл
本望（ほんもう）、熱意（ねつい）
one's true wish; earnest desire
эн тэнцүү
互角（ごかく）、五分五分（ごぶごぶ）
evenly matched; fifty-fifty
эрс хатуу
断固（だんこ）
resolutely; firmly
эрхтэн бүтэн
五体満足（ごたいまんぞく）
physically intact; in good health
属格・分詞修飾型 Харьяалах/үйлт нэр + нэр 26
前の語が -ын / -ийн や分詞の形をとり、後ろの名詞を修飾する結びつきです。
байгалийн гайхамшиг
大自然の神秘（しんぴ）
wonders of nature; natural mysteries
байгалийн жам ёс
自然の摂理（せつり）
laws of nature
байгалийн хишиг
自然のめぐみ
bounties of nature
бүгдийн инээдэм доог
皆の笑いもの
become the butt of everyone's jokes
бэлэнчлэх сэтгэлгээ
依頼心（いらいしん）
dependency; reliance on others
дуншсаны эцэст
逡巡（しゅんじゅん）の末
after much deliberation; in the end
идэвх сул
消極的（しょうきょくてき）
passive; lacking initiative
нөр их хөдөлмөр
労苦、骨折り
hard labor; toil
он гарах үе
年末年始（ねんまつねんし）
year-end and new year; year boundary
он солигдох мөч
年明け
new year
он солигдох цагаар
年明けの時間帯に
at new year
оны отгон
年末最後（ねんまつさいご）の
year-end; last
оюуны бяд
知力（ちりょく）、知能（ちのう）
intellect; intelligence
сонгодог утгаараа
真の意味で、本来的に
truly; in the proper sense
сорилтын үе
試練（しれん）の時、正念場（しょうねんば）
time of trial; critical moment
стратегийн ач холбогдол
戦略的意義（せんりゃくてきいぎ）
strategic importance
сэтгэлийн тэнхээ
意志（いし）の力、精神力（せいしんりょく）
strength of will; mental fortitude; determination
сэтгэлийн уянга
情感（じょうかん）
emotion; feeling; sentiment
улиг болсон хэллэг
陳腐な表現
stale expression
уран сайхны хэтрүүлэг
言葉の綾（あや）、文学的誇張（ぶんがくてきこちょう）
literary exaggeration; flowery language; poetic license
хумхын тоос
微細な埃（びさいなほこり）
fine dust; tiny particles
хүн хүний … ондоо
～は人それぞれ
varies from person to person
чанх эсрэг
真向（まむ）かい、正反対（せいはんたい）
directly opposite; diametrically opposed
эрх ямба
特権（とっけん）
privilege; special right
эсрэг тэсрэгийн туйл
真逆（まぎゃく）、正反対（せいはんたい）
exact opposite; polar opposite
яарсан алхам
早まった行為、時期尚早（じきしょうそう）
hasty action; premature action
-тай / -гүй 状態型 -тай / -гүй байдлын хэлбэр 42
-тай / -тэй / -той（〜がある）と -гүй（〜がない）で終わる状態表現をまとめています。
бололцоо муутай
都合が悪い、条件が整わない
circumstances are unfavorable; conditions are not right
донтуулдаг үйлчилгээтэй
依存性（いぞんせい）がある
habit-forming; creates dependency
дотроо зөрчилтэй
自己矛盾、内部抗争
internal contradiction; civil strife
дуу цөөтэй
口数（くちかず）が少ない、寡黙（かもく）な
quiet; taciturn
дуугүй өнгөрч чадахгүй
黙っていられない、看過（かんか）できない
cannot stay silent; cannot overlook
зохион байгуулалт сайтай
段取（だんど）りがいい
well-organized; good planning
ичгүүр сонжуургүй
図々（ずうずう）しい、厚（あつ）かましい
shameless; brazen
лагс биетэй
大柄（おおがら）
large-framed; big-boned
логик сайтай
論理的（ろんりてきな）な、理路整然（りろせいぜん）とした
logical; coherent; systematic
мэдрэмж муутай
感覚が鈍い
dull perception; numb sensitivity
нэгдмэл санаатай
心を合わせる、気持ちを一つにする
unite minds; put hearts together
олигтой үр дүн гарахгүй
めぼしい成果が得られない
no noteworthy results; produce meager achievements
өөртөө арчаатай
身だしなみがよい
well-groomed; neat in appearance
санхүүжилт шийдэгдээгүй
資金調達の目途（めど）が立たない
lack of funding; funding gap
сонор сэрэмжтэй
用心、慎重に
carefully; cautiously
сэтгэл дотроо зөрчилтэй
葛藤（かっとう）
internal conflict; mental conflict
сэтгэлд таатай
心地（ここち）よい
pleasant; agreeable; comfortable
тохиролцоонд хүрээгүй
合意に至らない、物別れに終わる
fail to reach agreement; end in disagreement
тохиромж муутай
不調和（ふちょうわ）な
lack harmony; inharmonious
төгс бие галбиртай
ナイスバディ (attractive body, nice-looking body)
nice body; attractive physique
туйлын төстэй
極（きわ）めてよく似ている、酷似（こくじ）している
extremely similar; striking resemblance
түргэн зантай
短気（たんき）
short-tempered; impatient; easily angered
удаан эдэлгээтэй
長持ちする、耐久性がある
long-lasting; durable; wear well
удам угсаа сайтай
生まれがいい、高貴（こうき）
good breeding, noble
урьд өмнө хийгдэж байгаагүй
いまだかつてない
unprecedented
урьд хожид байгаагүй
いまだかつてない、未曾有（みぞう）
unprecedented; unheard of
урьд хожид үзээгүй
いまだかつてない
unprecedented; never seen before
утга агуулга муутай
中身（なかみ）がない、内容に乏しい（ないようにとぼしい）
hollow content; lacking substance
ууч сэтгэлтэй
寛容（かんよう）
tolerant; broad-minded
учир дутагдалтай
問題がある、不備（ふび）がある
defective; lacking something
учир дутагталтай
理にかなわない、非合理（ひごうり）
illogical; unreasonable
учир жанцантай
いわくがある、道理（どうり）がある
having reason; logical
уялдахгүй
結びつかない、乖離（かいり）
disconnected; divergent
үй зайгүй
親密（しんみつ）
intimate; close
үнэтэй цайтай
高価（こうか）な
expensive
хаана ч давтагдашгүй
比類（ひるい）のない、類稀（たぐいまれ）な
unparalleled; unique
хаана ч хүрэхгүй
とても足りない
woefully insufficient
харагдац сайтай
見やすい、見晴らしがいい
good visibility; clear view
харилцан адилгүй
それぞれ異なる
mutually different
хоёрдмол утгатай
両意（りょうい）にとれる、曖昧（あいまい）な
ambiguous; open to two interpretations
эргэлт буцалтгүй
不可逆的（ふかぎゃくてき）
irreversible
эцэс төгсгөлгүй
きりがない、際限（さいげん）のない
endless; without limit
分詞・結果形 Үйлт нэр, үр дүнгийн хэв 5
-сан / -сэн や -даг / -дэг など、動詞が名詞や修飾語のように働く形で固まったものです。
санаа авахуйц
参考（さんこう）になる
serve as reference; be informative
удам дагасан
代々続く、世襲（せしゅう）の
hereditary; passed down through generations; hereditary succession
үе дамжсан
代々（だいだい）の
passed down through generations
үеэ өнгөрөөсөн
時代遅れの
outdated; behind the times
хаяанд дөхсөн
間近にせまった
close at hand; imminent