態度・構え Хандлага 59
анхаарлыг өөр тийш нь сарниулах
注意をそらす
to divert someone's attention
байр сууриа зөөллөх
態度を和らげる
soften one's stance
буруу ишилсэн сүх шиг
あまのじゃく、ひねくれ者
contrarian; perverse
буруу харж уйлж, зөв харж инээх
しぶしぶ、不承不承（ふしょうぶしょう）
reluctantly; unwillingly
бурхан гуйсан ч
誰になんと頼まれようと
whoever asks; no matter what
бут авах
ノリノリになる
get into it; get pumped up
буурь суурьтай
真摯（しんし）な
earnest; sincere
бэлэнчлэх сэтгэлгээ
依頼心
dependency; reliance on others
бүрэг даруу
控（ひか）えめ、謙虚（けんきょ）
modest; humble
бөгс бөөр
下半身（かはんしん）、低俗（ていぞく）な
lower body; vulgar
гэдсээ илээд суух
ぐうたらする、左うちわで暮らす
laze about; live without a care
гэм биш зан
性、習癖
natural trait; habitual way
гэнэн хонгор
純情
pure-hearted; innocent
дагаж намирах
追従（ついじゅう）する
follow obsequiously; toe the line
доль цохисон
したたかな、海千山千（うみせんやません）の
cunning; wily
доош нь хийх
見下（みくだ）す、軽（かろ）んじる
look down on; scorn
дотуур тамиртай
腹黒（はらぐろ）い
devious; underhanded
дуу цөөтэй
口数が少ない、寡黙な
quiet; taciturn
дүлий дүмбэгэр
だんまりこっくり
stone-faced silence; no comment
дөргүй бух
がむしゃら、頑固（がんこ）
stubborn; headstrong
жингийн цуваа явж л байдаг, жингэр нохой хуцаж л байдаг.
隊商はただ進み続け、吠える犬はただ吠え続ける
The caravan just keeps moving on, the yapping dog just keeps barking.
жишим ч үгүй
何食わぬ顔で、気にも留めずに
without a care; act unconcerned
зориг муутайхан
おそるおそる、おっかなびっくり
hesitantly; nervously
зүггүй тархи
やんちゃっ子、悪ガキ
mischievous kid; rascal
зүггүй хүүхэд
落ち着きがない子供、やんちゃな子供
restless child; rambunctious child
идэвх сул
消極的
passive; lacking initiative
илүү харж билүү долоох
欲をかく、高望みする
be greedy; reach for more than one can get
ичгүүр сонжуургүй
図々しい、厚かましい
shameless; brazen
ичих нүүргүй
厚顔無恥（こうがんむち）、恥知らずな
shameless; unabashed; impudent
манж зан
うわべだけの、おべんちゃら
superficial; flattery
муйхар зан
頑固
stubborn; obstinate
мөрөөрөө амьдрах
実直に暮らす
live honestly; lead an upright life
наанатай цаанатай хандах
柔軟（じゅうなん）に捉える
take a flexible view; approach with give and take
намба заах
落ち着きを見せる、貫禄（かんろく）を示す
show composure; carry an air of dignity
намба суух
落ち着きがでる、貫禄（かんろく）がつく
gain composure; acquire dignity
нарийндаа хатсан
どけちな、しみったれた
stingy; miserly; tightfisted
нохой хуцсан чинээ тоохгүй
屁（へ）とも思わない、歯牙（しが）にもかけない
dismiss out of hand; scoff at
нэг талыг барьсан
えこひいきの、偏向（へんこう）した
partial; biased; one-sided
сонор соргог
慎重
cautious; wary
сонор сэрэмжтэй
用心、慎重に
carefully; cautiously
сул үлбэгэр
無気力
lethargic; apathetic
тусч сэтгэл
親切心
kindness; good intentions; benevolent heart
тусч хүн
親切な人
kind person; benevolent person
түргэн зан
短気
short temper; impatience; quick to anger
түргэн зантай
短気
short-tempered; impatient; easily angered
төлөв даруу
謙虚
modest; humble
уужим талбиу
1. 広大; 2. 寛大
vast; spacious; magnanimous; generous
ууч сэтгэлтэй
寛容
tolerant; broad-minded
хайрцаглагдсан сэтгэлгээ
固定観念（こていかんねん）
fixed idea; preconceived notion; mental habit
хайш яайш
ちゃらんぽらん、だらしない
frivolous; sloppy; careless
хамраа сөхөх
鼻にかける、天狗（てんぐ）になる
get a swelled head; become conceited; act superior
хариу нэхээгүй тус
見返りを求めない親切
unrewarded kindness; altruistic act
хиргүй тунгалаг
無垢
innocent; pure
хойрго хандах
なおざりにする
disregard; overlook
хоёрдмол байдал
どっちつかず、二面性
wavering; two-faced
хэт баригдмал
融通がきかない
inflexible; rigid
эзний ёсоор
責任感（せきにんかん）を持って
act with a sense of responsibility
эрс хатуу
断固
resolutely; firmly
өөртөө үнэнч
自分に正直
honest with oneself
振る舞い・行い Үйл хөдлөл 87
ааг зоог хийх
のらりくらりする、ぐずぐずする
dally; dawdle
агсам тавих
酔って暴れる、くだを巻く
get drunk and rowdy
биеэрээ үлгэрлэн үзүүлэх
身をもって示す、範を垂れる（はんをたれる）
to set an example by one's own conduct
буруу замаар будаа тээх
道を誤る
go astray; choose the wrong path
буруугаа хүлээн зөвшөөрөх
非を認める
admit one's fault
буурь заах
そつなく振舞う
conduct with polish; behave smoothly
буян хураах
功徳（くどく）を積む
accumulate merit
бэлэн бор
尻軽（しりがる）
loose; promiscuous
бярандаа эрдэх
力任せ（ちからまかせ）、ゴリ押し（ごりおし）
brute force; bulldoze
бөгсөөрөө амьдрах
いかがわしい商売をする
live in disrepute; live shamefully
галзуу нохойнд салхи нэмэр
狂った犬に風が加わる
For a rabid dog, wind is an addition.
гарын аясаар хөдлөх
指示通りに動く、言いなりになる
act as directed; do as told
гарын салаагаар урсгах
無駄遣（むだづか）い、浪費（ろうひ）
squander money; waste
гоомой алхам
軽率（けいそつ）な行為（こうい）
rash action; hasty behavior
гэмээ цайруулах
罪滅ぼし、あがなう
atone for one's sins; make amends
гэрийн буг болох
引きこもる
become a shut-in; isolate oneself
гэрийн мухарт шигдэх
引きこもる
become a shut-in; isolate oneself
гэртээ бүгэх
ひきこもる
shut oneself indoors; become a hermit
гүйх нохойнд гүйхгүй нохой саад
走る犬にとって、走らない犬は邪魔になる
For a running dog, a dog that doesn't run is a hindrance.
гүнзгий автах
のめり込む、毒（どく）される
become absorbed; get addicted
гөлрөн ширтэх
しげしげと見る、凝視
stare intently; gaze fixedly
даахгүй нохой булуу хураана
耐えられない犬は土くれを集める
A dog that cannot endure [a burden] gathers clods.
дагаж хошуурах
追随（ついずい）する
follow along; go along with
дороо эргэлдэх
ぐるぐる歩き回る
pace in circles; wander around
дураараа авирлах
好き勝手に振る舞う
act willfully; do as one pleases
дэлүү шиг наалдах
随伴する、コバンザメのよう
cling like a remora; tag along
жаран чавганцын ажил
幼い子供の手いたずら
childish mischief; a child's prank
завхай зайдан
ふしだら、放蕩
dissolute; profligate
загвар хөөх
流行を追いかける
follow trends
зоригийг мохоох
やる気をそぐ
dampen spirits; kill the mood
зурагдсан пянз шиг
壊れたレコードのよう
like a broken record; repeat endlessly
зууран барих
つかまる、しがみつく
grab; cling
зэрвэс харах
ちらっと見る、一瞥する
glimpse; catch a glimpse of
инээдээ барьж ядах
失笑（しっしょう）する
burst out laughing; break into uncontrollable laughter
итгэл даах
信頼に応える
meet expectations; live up to trust
луу унжих
踏み倒す、頬かむりする
dodge payment; dodge responsibility
магтаалын үгээр булах
ほめ殺しにする
praise to death
мал болтлоо согтох
酔って正体をなくす、虎になる
get blind drunk; become a tiger
матарын нулимс
うそ泣き、空涙（そらなみだ）
crocodile tears
матрын нулимс унагах
空泣（そらな）き、嘘泣（うそな）き
cry fake tears; shed false tears
молиго үмхүүлэх
騙す（だます）、偽る（いつわる）
deceive; falsify
муу нохойн гэдсэнд шар тос тогтохгүй
悪い犬の腹には脂が留まらない
In a bad dog's belly, fat does not stay.
мөнгө урсгах
浪費（ろうひ）
squander money; waste money
мөнгө цөлмөх
お金をかすめ取る、ピンハネする
skim money off the top; take an illicit cut
мөнгөн бороо оруулах
お金をばらまく
shower money around; throw money about
мөнгөө салхинд хийсгэх
お金をドブに捨てる
throw money away; pour money down the drain
мөнгөөр цохиж
カネにものを言わせて
throw money at it; let money do the talking
мөрөө хавчих
肩をすくめる
shrug one's shoulders
насаа дарах
年齢をサバ読む
lie about one's age; shave years off
нойтон хамуу шиг
しつこく付きまとう、金魚のフン
cling like a leech; be a clingy hanger-on
нохой сүүлээ сүүл хонгорцгоо
責任を下に押し付ける（せきにんをしたにおしつける）
pass the buck; shift blame down the line
нохойн замаар орох
方向性を間違える、道を踏み外す
go astray; lose one's way
нуруугаа бөгтийлгөх
身をかがめる、背中を丸める
bend one's back; hunch over; bow
нуруугаа үүрэх
後ろ手に組んで立つ
stand with hands behind back
нэр баасдах
名を汚す（なをけがす）、名前を貶（おとし）める
to tarnish one's name; to disgrace
нүүрээ халхлах
顔を覆い隠す
cover one's face; hide one's face
нөхөд заримдаа ноход билээ (сүүлд гарсан байхаа)
友も時には犬である
Friends are sometimes dogs (seems to be a later addition).
сайн хүний дүр эсгэх
善人づらする、いい人ぶる
play the good guy; act virtuous
сандалд шигдэн суух
椅子にもたれかかる
lean back in a chair
сараачиж бичих
書き散らす、殴り書きする
scribble hastily; write carelessly
суганд хавчуулах
脇に抱える
tuck under arm
сураг тасрах
行方不明（ゆくえふめい）になる、消息（しょうそく）を絶つ
go missing; cut off all contact
суудал тавьж өгөх
席を譲る
give up one's seat; yield a seat
суудлаа эзлэх
席をとる、席に着く
take a seat; occupy a seat
угз татах
ぐいと引っ張る
tug; pull sharply; yank
урж хаях
破り捨てる
tear apart; discard
ухаан жолоогүй
むやみやたらと、節操（せっそう）なく
recklessly; unprincipled
халуун мөрөөр нь илрүүлэх
現場を押さえる
catch someone red-handed; catch in the act
ханцуйн доторх наймаа
裏取引（うらとりひき）
under-the-table dealing; off-the-books transaction
хар муйхраар
やみくもに、めくらめっぽう
blindly; recklessly; without discrimination
харцыг дагуулан харах
視線を追う
follow one's gaze; track someone's sight
харцыг нь дагуулж харах
視線を追う
follow one's gaze; track someone's sight
хонго нь загатнах
(子供が)悪さをする
(child) misbehave; act naughty
хошуу дүрэх
首を突っ込む、干渉（かんしょう）する
stick one's nose in; meddle; interfere
хошуу нэмэх
口出（くちだ）しする、干渉（かんしょう）する
put in one's two cents; butt in; interfere
хутгалдан оролцох
首を突っ込む、干渉（かんしょう）する
interfere; meddle; poke one's nose in
хэлсэн амандаа хүрэх
有言実行（ゆうげんじっこう）
practice what one preaches; walk the walk
цэх зогсох
直立する、しゃんと立つ
stand upright; stand at attention
чихэн дээр цэцэг ургуулах
うまい話でだます、口車に乗せる（くちぐるまにのせる）
deceive with sweet talk; get someone to bite
чулуу хөөлгөх
欺（あざむ）く
deceive; trick
шавар хаах
邪魔立（じゃまだ）てをする
interfere; obstruct
шанаагаа тулах
頬杖をつく
rest one's cheek in one's hand; lean one's head on one's hand
эгц зогсох
まっすぐ立つ；直立する
to stand upright; to stand erect
яарсан алхам
早まった行為、時期尚早
hasty action; premature action
үзэл санааг амилуулах
理念の実践（りねんのじっせん）
to put an idea into practice
өөд уруугүй
やたらめったら、見境（みさかい）なく
indiscriminately; recklessly
өөрийгөө зөв авч явах
身を律（りっ）する
conduct oneself properly; maintain discipline
自制・我慢 Тэвчээр 17
буруу эрхлүүлэх
猫かわいがりする
baby; coddle excessively
гам алдах
不摂生（ふせっせい）
neglect one's health
гам барих
摂生（せっせい）する
take care of oneself; live temperately
гар хумхин суух
手をこまねく
sit idle with folded hands
дураар нь тавих
好き放題にさせる
let someone have their way; indulge freely
зайгаа барих
距離（きょり）を置（お）く
keep distance; maintain a gap
зүгээр байлгах
そっとしておく、放っておく
leave alone; let be
зүгээр орхих
放っておく、そっとしておく
let go; leave be
зүгээр хараад суух
黙って見ている、座視
watch in silence; stand by idly
зөнд нь орхих
ほったらかしにする
leave to one's own devices; leave hanging
сахилга бат
規律正しい
disciplined; orderly
сэрэмж алдах
気が緩む、油断
lower one's guard; relax vigilance
тогтоон барих
保持する、抑制する
hold back; retain; suppress; restrain
ханцуй дугтуйлах
懐手（ふところで）をする、腰が重い
sit idle with folded arms; be reluctant to act
хойш суух
懐手（ふところで）をする、しり込みする
hold back; sit it out; refrain from acting
өөрийгөө огоорох
自分のことを後回しにする、自分の身を顧みない
neglect oneself; overlook one's own needs
өөрийгөө хүчлэх
無理する
force oneself; strain
その他の行動 Бусад зан үйл 24
ийм том болчихоод
いい年して
at such an age; full-grown now
илүү зан
くだらないこと、趣味
trivial matter; hobby; whim
лагс биетэй
大柄
large-framed; big-boned
нохойг хэн саахав
犬の乳を誰が搾るというのか
Who would [bother to] milk a dog?
ноён урваач
裏切る者は領主
A treacherous lord.
нэг амьсгалаар
一息（ひといき）に、いっきに
in one breath; all at once; in a single go
нэрийн хуудас болохуйц
看板的な存在、目玉となる
to be iconic; to be a signature attraction
од болох
スターになる、注目の的になる
to become a star; to attract attention
ор дэрний ажил
夜の営み
nocturnal activity; intimate relations
санаанд нийцсэн
気に入った（きにいった）、理想的（りそうてき）
to one's liking; ideal; satisfactory
сүү даагих
ミルクが湧く
produce milk; lactate
төгс бие галбиртай
ナイスバディ
nice body; attractive physique
усны дусал мэт ижил
そっくり、瓜二つ（うりふたつ）
exactly alike; like two peas in a pod
хэл зүгшрүүлэх
口慣らし
warm up one's speech, practice talking
хөдлөшгүй үнэн
動かぬ事実
undeniable fact
чамлахааргүй
申し分（もうしぶん）のない、満足のいく
satisfactory, nothing to complain about
чухмаа чухам
なるほど、まったくもってその通り
indeed; that's exactly right
эм нохой сүүлээ өргөөгүй бол эр нохой шинжилж чадахгүй
雌犬が尻尾を上げなければ、雄犬は判断できない
If the female dog hasn't raised her tail, the male dog cannot tell.
яв цав
ちょうど、ぴったりと
exactly, precisely
яв цав таарах
ぴったり合う
fit exactly
яг таг
ちょうど、ぴったり
exactly, precisely
үхрийн сүүлэн дээр хутга
蟻の一穴（ありのいっけつ）、磯際で船を破る（いそぎわでふねをやぶる）
miss the crucial detail; be careless at the finish
өнгө үзэмж
見た目、景観
appearance; scenery
өөртөө арчаатай
身だしなみがよい
well-groomed; neat in appearance
人柄 Зан чанар 32
аашны тулам
癇癪持（かんしゃくも）ち
short-tempered; irritable
бор халзан хонь
うすのろ、無教養（むきょうよう）な人
blockhead; uncultured person
бүдүүн зүрх
肝（きも）が据（す）わった、平気の平左（へいきのへいざ）
keep one's wits about one; stay calm
бүрэг номой
内気（うちき）な
timid; shy
бүхнийг мэддэг царайлах
知ったふうな口を利く、半可通（はんかつう）
talk as if one knows everything; give oneself airs
гавал толгойтой
頭がいい
clever; quick-witted
гаднаа гяланцаг дотроо паланцаг
見かけ倒し、薄っぺらな
all show on the outside, empty within; superficial
ганцаардмал чоно
一匹狼（いっぴきおおかみ）、はみ出し者
lone wolf; odd one out
гууль нь цухуйх
本性（ほんしょう）をあらわす、ボロが出る
true nature emerges; the truth comes out
гүйлгээ ухаантай
頭が切れる、機転が利く
quick-witted; sharp-minded
долоон голтой
しぶとい、生命力が強い
resilient; hard to kill
есөн шид нь бүрдсэн
手練手管（てれんてぐた）、策に富む
cunning; full of tricks; resourceful
жинхэнэ эр хүн
男の中の男
a real man; a man among men
загас шиг дуугүй
寡黙（かもく）
quiet as a fish; taciturn; silent
задгай амтай
口が軽い
loose-tongued; talkative; big mouth
илэн далангүй
率直（そっちょく）、ざっくばらん
outspoken; frank; candid
мөчөөгөө өгөх дургүй
負けず嫌い
hate to lose; fiercely competitive
нойрны тулам
寝坊助（ねぼすけ）
sleepyhead, oversleeper
нойрондоо харам
寝ぼすけ、惰眠（だみん）
sleepyhead, sluggish sleeper
ноён нуруутай
頼もしい、男気（おとこぎ）がある
reliable; manly; dependable
нуугаад яах вэ
実のところ、ぶっちゃけていうと
to be honest; frankly speaking
нэгэн үзүүрт сэтгэл
ひたむき、一途（いちず）な
single-minded; devoted; steadfast
таарсан таар шуудай
同じ穴のムジナ
two of a kind; birds of a feather
хайр даахгүй
好意を無碍（むげ）にする
disregard kindness; show ingratitude
хатуу самар
手に負えない人、難物（なんぶつ）
stubborn person; difficult person; tough nut to crack
хоёргүй сэтгэл
誠実（せいじつ）な心
sincere heart; honest intentions
хүний сайн сэтгэл рүү ус цацах
親切心に水を差す
dampen someone's kindness; pour cold water on goodwill
чихшиг /= ч гэх шиг/
～てな感じ、～って言われてもなぁ
that kind of thing; so to speak
шударга бусын хонгил
不正の隠れ蓑
cover for dishonesty; guise of impropriety
шуналын тулам
欲（よく）のかたまり、守銭奴（しゅせんど）
greedy person; miser
өлөв долов хийх
ガツガツする、飢（う）える
to be greedy; to hunger; to crave
өр зөөлөн
心優しい
tender-hearted; kind-natured
外見 Гадаад төрх 34
аавыгаа өвчсөн юм шиг
父親と瓜二つ
the spitting image of one's father
авах юмгүй
何の取り柄（とりえ）もない、見る影もない
lacking in ability; cut a sorry figure
амаараа шороо үмхэх
1. 欺かれる; 2. 困窮する
be deceived; face hardship
атман ээж
肝っ玉母さん（きもったまかあさん）
tough mother figure
аюул нүүрлэх
危機に瀕する
face a crisis
баргар царай
しかめっつら、渋い顔（しぶいかお）
sour face; scowl
будаг нь ханхалсан
新ピカの、出来立てホヤホヤの
brand new; fresh off the press
булчин шөрмөс нь зангирсан
筋肉ムキムキの
muscular; buff
бүлтийтэл гоёх
飾り立てる
deck oneself out
гоёж гоодох
飾り立てる（かざりたてる）
adorn oneself; deck oneself out
зантгар
頭でっかち
top-heavy, big-headed
идэх нь холгүй
今にも食いかかりそうな、食べちゃいそうなほど
look good enough to eat; irresistible
магнай тэнийх
顔をほころばせる
break into a smile
мах шөл нь таарсан
太りすぎず痩せすぎず
in good shape; not overweight nor underweight
мөсний хатан хаан
氷上の女王、銀盤の女王
queen of the ice
нар сар гэрэлтсэн
向うが透けて見える、薄日が差し込む
translucent; letting faint light through
нэр цэвэр
悪い噂（うわさ）がない、クリーンなイメージの (clean image)
clean; untainted; with a spotless image
нүд бүлтгэнэх
きょろきょろする
look around restlessly
нүд үзүүрлэх
毛嫌いする
look down on; despise
нүдээ тормолзуулах
目をくりくりさせる
widen one's eyes; look astonished
ой тойнд буух
脳裏（のうり）に浮かぶ、イメージが湧く
to come to mind; to get an image
санаанд буух
想起（そうき）する、イメージが湧く
come to mind; emerge clearly
толгой өөд татахгүй
わき目も振らず、一心不乱（いっしんふらん）に
single-mindedly; without looking aside
түүх сөхөх
歴史を振り返る
look back on history; reflect on the past
хар амиа бодох
利己的（りこてき）、保身（ほしん）
look after number one; be self-centered; show self-interest
хонгилын үзүүрт гэрэл харагдах
光明（こうみょう）がさす、希望の光が見える
light appears at the end of the tunnel; hope dawns
хулгай нүдээр харах
チラ見する
peek; glance furtively; steal a look
хулгайн нүдээр харах
チラ見する、盗み見る
peek; glance furtively; steal a look
хүзүүгээ гилжийлгэх
首をかしげる、首をひねる
tilt one's head; look puzzled
хөлөө хучуулах
(老後の)面倒を見てもらう
be cared for in old age; be looked after
элэг барих
見くびる、なめる
look down on; treat with contempt
эхээс төрснөөрөө
生まれたままの姿で、素っ裸で
in one's birthday suit; stark naked
эхээс төрсөн биеэрээ
生まれたままの姿で
in one's birthday suit
өнгө зүс нэмэх
彩（いろど）りを添える、景観（けいかん）をアップする
to add color; to enhance the appearance; to improve the look