往来・行き来 Ирж очих 85
алган дээр буух
手に入る、手中（しゅちゅう）に収まる
come into possession; get into one's hands
амжилтын замыг засах
成功への道を開く、草分けとなる
pave the way to success; be a pioneer
амьдрал буцлах
賑（にぎ）わう、活気（かっき）にあふれる
come alive; bustle with activity
асуудал сөхөгдөх
問題が浮上する
raise a question; come to the surface
асуудал урган гарах
問題が浮上（ふじょう）する
raise a question; come to the fore
асуулт урган гарах
疑問（ぎもん）が生（しょう）じる
raise a question; come up
биеллээ олох
実現（じつげん）、具現（ぐげん）
to come true, be realized
болдгоороо болно
なるようになる
come what may; inevitable
болдгоороо болох
なるようになる
come what may; inevitable
босго элээх
しょっちゅう出入りする
come and go frequently
газрын мухар
地の果て
the ends of the earth; remote place
гол гаргах
1. 川を渡す; 2. だます、巻き上げる
1. ferry across a river; 2. swindle; extort
долоон уулын цаагуур
遥か彼方（はるかかなた）
far away; a distant land
дэлхийг хэрсэн
世界に広がる、世界を股（また）にかけた
span the globe; operate worldwide
дөрвөн зүг найман зовхис
四方八方（しほうはっぽう）
all four corners; far and wide
нохойн дуу ойртох
犬の声が近づいてくる
The sound of dogs draws near.
idiom: signals an approaching arrival (e.g. nearing a camp, signaled by barking)
нугачааг туулах
紆余曲折（うよきょくせつ）を経る
go through twists and turns; take a winding path
нэрмээс болох
負担（ふたん）になる
to become a burden
нэрээ мөнхлөх
名を残す
to leave a lasting legacy; to go down in history
нэхэл дагал болох
後（あと）を追う、追跡（ついせき）する
follow, pursue, trail
нүднээс гартлаа турах
見る影もなく痩せる（みるかげもなくやせる）
waste away; become skin and bones
нүдэнд өртөх
目に触（ふ）れる
catch one's eye; come into view
нүүр царай болох
顔となる、シンボルとなる (symbol)
to be the face; to become a symbol
од болох
スターになる、注目の的になる
to become a star; to attract attention
оддын өвчин тусах
うぬぼれる、天狗（てんぐ）になる
to suffer from conceit; to become puffed up with pride
ой тойнд буух
脳裏（のうり）に浮かぶ、イメージが湧く
to come to mind; to get an image
олон хавар нэгэндээ
いつか痛い目に合う、後で泣きを見る
to come to grief later; to pay for it dearly
он цаг улирах
時間を経る（ときをへる）
time passes; the years go by
ороо нь орох
盛（さか）りがつく、発情期（はつじょうき）を迎える
to go into heat; to enter the breeding season
ороо нь орох
盛（さか）りがつく、発情期（はつじょうき）を迎える
to go into heat; to enter the breeding season
оюуны царааг тэлэх
教養（きょうよう）の幅を広げる
to broaden one's cultural horizons; to expand one's learning
салаа замын эх
分かれ目、分岐点（ぶんきてん）
turning point, fork in the road
санаанд буух
想起（そうき）する、イメージが湧く
come to mind; emerge clearly
сархинаг хатах
喉がカラカラになる
throat becomes dry; parched
сэхэл авах
意識を取り戻す、息を吹き返す
to regain consciousness; come back to life
тааралдсан болгоноо
手当り次第（てあたりしだい）に
indiscriminately; at random, whatever comes to hand
талаар өнгөрөх
水の泡となる
to come to nothing; go up in smoke
таягдан хаях
きっぱりやめる、縁を切る
to cut ties decisively; quit for good
толгойд орж ирэх
頭に浮かぶ
to come to mind
том зургаар харах
全体像（ぜんたいぞう）をとらえる、大局的（たいきょくてき）に見る
to see the big picture; take a broad view
тоосоо өргөх
競技に参加する、出馬（しゅつば）する
enter a competition; run for office
төмөр нүүрээ үзүүлэх/харуулах
厳しく当たる
treat harshly; come down hard on
төрийг атгах
政権（せいけん）を握（にぎ）る
seize power; grab the reins of government
төрхөмдөө буцах
離婚（りこん）、出戻（でもど）り
go back to one's parents' home (after divorce)
хайрцаглагдах
型（かた）にはまる
become stereotyped; fit the mold
хамар цоргих
鼻につーんとくる、香りが鼻をくすぐる
get a tickle in one's nose; something smells good; catch a whiff
хар нүдээ ухаад өгөхөөс буцахгүй
どんな代償（だいしょう）もいとわない、是が非でも（ぜがひでも）
not care what price one pays; go to any lengths; stop at nothing
хар цагааныг ялгах
白黒（しろくろ）をつける、よしあしを見分ける
distinguish right from wrong; tell good from evil
хов зөөх
いいふらす
spread the word; broadcast; publicize
хоосон хонох
飲まず食わずで過ごす、ひもじい思いをする
go hungry; starve; go without food
хоосон хоцрох
むなしい結果になる、不毛（ふもう）に終わる
come to nothing; amount to nothing; end in failure
хорхой хөдлөх
欲がわく、食指（しょくし）が動く
greed stirs; appetite awakens
хувийн ашиг хонжоо
私利私欲（しりしよく）
self-seeking; private gain over public good
хэл ам дагуулах
物議（ぶつぎ）を醸（かも）す
stir up gossip; cause a stir
хүний гар хөл болох
手先となる、いいように使われる
become someone's tool; be used and manipulated
хүний хайлан
気立（きだ）てのいい人、好人物（こうじんぶつ）
good-natured person
хөгөө чирэх
恥をかく、物笑いの種になる
bring shame; become a laughingstock
хөдлөшгүй үнэн
動かぬ事実
undeniable fact
хөзрийн тамга болох
奥の手（おくのて）、切り札（きりふだ）となる
be one's trump card; become one's ace
хөлгийн шандас сорих
馬を競わせる
spur on horses; goad into racing
царай нь хувхай цайх
顔面蒼白（がんめんそうはく）
become deathly pale
царай нь цонхийх
顔が青ざめる
go pale in the face
цусан зам татуулах
血みどろになる、流血の惨事（りゅうけつのさんじ）
become bloody; turn into a bloodbath
цэцэглэлтийн оргил
最盛期（さいせいき）、黄金時代（おうごんじだい）
heyday, golden age
чих дэлсэх
耳に入る、耳に触れる
come to someone's attention; reach one's ears
чих мялаах
耳を楽しませる、朗報（ろうほう）を聞く
delight the ear; hear good news
чихнийхээ хажуугаар өнгөрөөх
聞き流す
let something go in one ear and out the other; ignore
чөдөр тушаа болох
妨（さまた）げになる、足枷（あしかせ）となる
become an obstacle; be a hindrance
шавар бурхан шиг
置物のように動かない、木偶の坊（でくのぼう）
like a clay figurine; motionless; wooden
шар гозойх
むっとする
feel annoyed; become irritated
шил дарах
後続（こうぞく）、踵を継ぐ（きびすをつぐ）
follow closely; tread in someone's footsteps
эл дол болох
陳腐（ちんぷ）になる
become hackneyed; grow stale
элгээрээ хэвтэх
衰退（すいたい）する、青息吐息（あおいきといき）になる
decline; languish; become feeble
эрвийх дэрвийхээрээ
総力（そうりょく）を挙（あ）げて
with all one's might; going all out
эрвийх дэрвийхээрээ
総力（そうりょく）を挙（あ）げて
with all one's might; going all out
эрдмийн мөр хөөх
勉学にいそしむ、学問の道に進む
to apply oneself to learning; to pursue the path of scholarship
эрүү заах
(お頭の)顎を取り外す
to remove someone's authority
эсгий хийх газар нохой хэрэггүй
フェルトを作る所に犬は要らない
Where felt is being made, a dog is not needed.
idiom: something out of place is unwelcome where specific work is being done
яс хавталзах
身の縮む思い、いたたまれない
to feel a chill run through one; to be unable to bear it
яст мэлхийн хурдаар
遅々（ちち）たる、牛歩（ぎゅうほ）のごとく
at a snail's pace; like a crawling tortoise
үеэ элээх
時代遅れになる、老朽化（ろうきゅうか）する
become outdated; deteriorate
өвөр түрийндээ орох
馴（な）れ合う
to get too familiar; to become too chummy
өөр сэдэв рүү хазайх
話が脱線（だっせん）する
go off topic; digress
өөрийгөө ялах
自分に勝つ（じぶんにかつ）、克己（こっき）
overcome oneself; master one's weaknesses
өөрийн замналаар явах
我が道を行く
walk one's own path
速さ・進み方 Хөдлөх байдал 21
автобусанд чихцэлдэж явах
満員バスに揺られる、すし詰めのバスに乗る
ride a packed, sardine-tin bus
арай дэндэх
いくら何でもやりすぎ、度を越した
go too far; overdo it
fixed evaluative expression; go too far / be too much
бээрсэн аалз шиг
のそのそした
move sluggishly
галзуу хулгана
ジェットコースター
roller coaster
год үсрээд
すっ飛んで、勢（いきお）いよく
leaped over; dashed off boldly
дороо эргэлдэх
ぐるぐる歩き回る
pace in circles; wander around
олон долоон юм ярих
つべこべ言う、長々と話す
to gripe; to talk at length; to go on and on
урдаа барих
先頭（せんとう）を行く、トップを行く
lead; be foremost
учир ургуулах
訳ありの間柄になる
become entangled
хэлсэн амандаа хүрэх
有言実行（ゆうげんじっこう）
practice what one preaches; walk the walk
хүндээр тусах
負担（ふたん）になる、重くのしかかる
become a burden, weigh heavily
хүсэл мөрөөдөлдөө хөтлөгдөх
夢に突き動かされる、情熱に駆られる
be driven by one's dreams and passion
хүчин чадлаа шавхах
フル稼働する
run at full capacity
эвийн цавуу
取り持ち役
peacemaker; go-between
эвийн цавуу
取り持ち役
peacemaker; go-between
яваагүй нохой яс олохгүй
出歩かない犬は骨を見つけられない
A dog that hasn't gone out won't find a bone.
idiom: no effort, no reward
явсан нохой яс зууна
歩き回った犬は骨にありつく
A dog that has gone about gets to chew a bone.
idiom: the one who makes the effort reaps the reward
үг дуугүй дагах
おとなしく従う、追従（ついじゅう）する
follow meekly; obey without question
үгэнд орох
言うことをきく、言いつけに従う
obey; follow orders
үхэр тэрэг шиг
牛歩（ぎゅうほ）のごとく
slow as an ox; move at a snail's pace
өвчтэй хог
しょうもないやつ
a worthless person; a good-for-nothing
妨げ・停滞 Саад тотгор 34
байнд ч үгүй банзанд ч үгүй
見込み外れ、空振（からぶ）りに終わる
come to nothing; miss completely
бараа сураггүй
影も形もない、跡形（あとかた）もなく
leave no trace
газрын гаваар орсон юм шиг
忽然（こつぜん）と、神隠（かみかく）しにあったように
vanish suddenly; disappear mysteriously
нохойн замаар орох
方向性を間違える、道を踏み外す
go astray; lose one's way
нүүр өгөхөд бөгс өгөх
優しくするとつけあがる
if you're nice they'll become cocky
нөөц шавхагдах
底をつく、在庫が尽きる
bottom out; run out of stock
олны хэл аманд өртөх
話題（わだい）になる、取沙汰（とりざた）される
to become a hot topic; to be the talk of the town
онигоонд орох
物笑いの種になる
to become a laughingstock; to be mocked
ороо бусгаа
ごたごたした、動乱（どうらん）の
chaotic; turbulent; in turmoil
салан баавгай шиг
すぐに忘れて放り出しやすい
easily forgotten; readily discarded
салан баавгай шиг
すぐに忘れて放り出しやすい
easily forgotten; readily discarded
санасан зоргоор …-хгүй
思うように～しない
fail to go as one wishes
сархинаг нь хатах
喉がカラカラに乾く
throat becomes parched
толгой даах
首が座る、自律（じりつ）する
to hold one's own; become self-reliant
тэвчээр алдах
我慢（がまん）しかねる、しびれを切らす
lose patience; run out of patience
тээг болох
足手（あしで）まといになる、障壁（しょうへき）になる
become a hindrance; be an obstacle
улаан нялга болох
真っ赤に腫（は）れる、血まみれになる
turn red and swollen; become bloodied
улангасах
狂暴（きょうぼう）になる、欲にかられる
become violent; be seized with greed
урсгал сөрөх
逆行（ぎゃっこう）、逆走（ぎゃくそう）
go against the flow; swim upstream
ус балгасан юм шиг
黙りこくる（だまりこくる）、押し黙る（おしだまる）
fall silent; become mute
хамраа сартайлгах
鼻を膨らませる
puff out one's nose; become haughty
хамраа сөхөх
鼻にかける、天狗（てんぐ）になる
get a swelled head; become conceited; act superior
хов базах
陰口（かげぐち）をきく、噂話（うわさばなし）をする
gossip; spread rumors
хүнд бөгстэй
腰が重い
sluggish; slow to move; reluctant
хүрэхтэй үгүйтэй байх
～に届くかギリギリだ
barely reach; be touch and go
хүчин мөхөсдөх
力尽きる（ちからつきる）
run out of strength
цөс нь хөөрөх
激情（げきじょう）にかられる、血沸き肉躍る（ちわきにくおどる）
become passionate; feel one's blood boil
чих халууцах
噂される、後ろ指を指される
become the talk; be rumored about
чихний хажуугаар өнгөрөөх
聞き流す
let something go in one ear and out the other; ignore
шүүмжлэлийн бай болох
非難の的（ひなんのまと）になる、バッシングされる (bashing)
become the target of criticism; be bashed
элэг доог болох
笑いものになる、嘲笑（ちょうしょう）される
become a laughingstock; be mocked
элэг доог болох
笑いものになる、嘲笑（ちょうしょう）される
become a laughingstock; be mocked
яс арьс болох
骨と皮だけになる、痩せこける
to become skin and bones; to waste away
өдөр алдаж шөнө
先延ばし（さきのばし）、日暮れて道を急ぐ（ひくれてみちをいそぐ）
to delay; to procrastinate; to hurry when it's too late
その他の移動 Бусад хөдөлгөөн 24
нүүр дүүрэн инээмсэглэл
満面の笑み（まんめんのえみ）
broad smile; beaming smile
нүүр хагарах
人慣れする、打ち解ける
become familiar; relax
нөхөд гэмээнэ нөхөд билээ
友というものは、いざという時こそ友である
When it comes to friends, they are indeed friends.
idiom: true friendship shows itself when it's needed (check)
ор сураггүй болох
行方不明（ゆくえふめい）になる
to disappear; to go missing
сайн хүний дүр эсгэх
善人づらする、いい人ぶる
play the good guy; act virtuous
сайн ч бай муу ч бай
善（よ）かれ悪（あ）しかれ
for better or worse; good or bad
салахын аргагүй
やみつきになる
become addicted; unable to quit
тулгын чулуу болох
要（かなめ）となる
become the linchpin; become the key element
улаан архичин
呑兵衛（のんべえ）、飲んだくれ
heavy drinker; drunkard
уухайн тас
二つ返事で、快（こころよ）く
readily; with good grace
ухвар мөчид
愚（おろ）かな、思慮（しりょ）に欠ける
foolish; lacking good judgment
ханийн тэнгэр
愛情運（あいじょううん）、良縁（りょうえん）
fortune in love; good romantic prospects
хорвоогийн тоосыг хөдөлгөх
現世（げんせい）で過ごす
live in the present world; go about life
хэлж ирдэггүй хийсч ирдэг
何の前触れもなく起こる
to happen without warning; to come out of nowhere
хэлээд юу гэхэв
言うまでもない
needless to say; goes without saying
хөрсөн дээр буух
具現化（ぐげんか）する
materialize; come to fruition; take shape
чөдөр тушаа болох
妨（さまた）げになる、足枷（あしかせ）となる
become an obstacle; be a hindrance
шижим болох
契機（けいき）となる
become a catalyst, serve as a trigger
эрдмийн мөр хөөх
勉学にいそしむ、学問の道に進む
to apply oneself to learning; to pursue the path of scholarship
эрлэгийн хаалга татах
地獄（じごく）を見る、生死の境（さかい）をさまよう
to go through hell; to hover between life and death
ясан хэдрэг болох
ガリガリに痩せる、骨と皮だけになる
to become skin and bones; to waste away
үнгэгдэх
ヨレヨレになる
to become crumpled
үхэр тэрэг шиг
牛歩（ぎゅうほ）のごとく
slow as an ox; move at a snail's pace
өдөр алдаж шөнө
先延ばし（さきのばし）、日暮れて道を急ぐ（ひくれてみちをいそぐ）
to delay; to procrastinate; to hurry when it's too late
変化・変質 Хувирал 38
амь оруулах
甦（よみがえ）らせる、リバイバルする (revival)
revive; bring back
боломж бүрдэх
条件が整（ととの）う
conditions come together; opportunity arises
бууриа сэлгэх
拠点（きょてん）を移す
move one's base; relocate
газар авах
蔓延（まんえん）する、幅（はば）をきかせる
gain ground; wield influence
газар тэнгэр нийлэх
天変地異（てんぺんちい）、天地（てんち）がひっくり返る
upheaval; heaven and earth turn upside down
гэгээ татах
光が差し込む
light shines in; get a break
гэрэл гэгээ авчрах
明るい兆（きざ）し、光明（こうみょう）をもたらす
bring light and hope; usher in a bright prospect
дасан зохицох
適応（てきおう）
adapt; adjust
дотор нь онгойх шиг болох
スカッとする、気持ちが晴（は）れる
feel refreshed; lighten up
дэлбээгээ нээх
開花（かいか）する
blossom; flower
дэлхий хавтгай болох
世界が身近になる、グローバル化する
world gets smaller; become globalized
дөрөө олох
順調（じゅんちょう）になる、(物事が)軌道（きどう）に乗る
get on track; set on course
ид буцлах
真っ只中、たけなわになる
in full swing; at its peak
мах магнаг болох
肉の値段が高騰する
meat prices soar; beef gets expensive
нарснаас наранд гарах
出獄（しゅつごく）する、娑婆（しゃば）に出る
get out of prison; return to the free world
нэр төрөө сэргээх
汚名返上（おめいへんじょう）、名誉挽回（めいよばんかい）
to redeem one's honor; to clear one's name
нэрийн хуудас болохуйц
看板的な存在、目玉となる
to be iconic; to be a signature attraction
нүдний хор орох
羨望（せんぼう）の的になる、妬（ねた）まれる
object of envy; be envied
нөхцөл бүрдэх
条件が整う
conditions align; circumstances fall into place
салхины чиг эргэх
風向きが変わる
wind direction changes
сар хуучрах
月末（げつまつ）になる
reach month's end
ухаангүй дурлах
べた惚れする、メロメロになる
hopelessly in love; head over heels
формоо олох
絶好調（ぜっこうちょう）になる、波に乗る
be on a winning streak; hit one's stride
хагартлаа баяжих
大儲（おおもう）けする、巨富（きょふ）を築く
become very wealthy; amass a fortune
хурдаа авах
スピードを出す
gain speed; speed up
хүзүү сээрээрээ холбогдох
緊密（きんみつ）な関係になる、結託（けったく）する
become closely connected, form a coalition
хүйтний ам цаашилж, хөхүүрийн ам наашлах
めっきり春らしくなる、夏の訪れが近い
the turn of seasons; sign that spring/summer is near
хөл дээр нь босгох
回復（かいふく）させる
restore to health; revive
хөлгийн жолоо залах
舵（かじ）を切る、針路（しんろ）を変える
change course; alter direction
шан татах
1. 畝（うね）をつける; 2. 草分（くさわ）けとなる
be a pioneer; break new ground
шинэ шатанд гарах
新たな段階に入る
move to a new stage
эргэлт авчрах
変革（へんかく）をもたらす
bring about change
үндсээр нь өөрчлөх
根底（こんてい）から改める、抜本的（ばっぽんてき）に改革（かいかく）する
change fundamentally; overhaul radically
үхэн хатан дурлах
恋い焦がれる、死ぬほど好きになる
be desperately in love; yearn deeply
өнгө зүс нэмэх
彩（いろど）りを添える、景観（けいかん）をアップする
to add color; to enhance the appearance; to improve the look
өнгө зүс нэмэх
彩（いろど）りを添える、景観（けいかん）をアップする
to add color; to enhance the appearance; to improve the look
өргөс авсан мэт
ぱっと良くなる、憑き物（つきもの）が落ちたように
brighten up suddenly; as if a spell lifted
өөрийгөө хурцлах
自己鍛錬（じこたんれん）
self-cultivation; self-improvement
結果・成り行き Үр дүн 26
будаа болох
おジャンになる、ポシャる
fail; fall through
бөөн юм болох
大事（おおごと）になる
become a big deal; escalate
ган тайлах
干ばつが収まる
drought ends
гор нь гарах
ツケが回る
bills come due; past deeds catch up with you
горыг амсах
報（むく）いを受ける、ツケが回る
face the consequences; get what one deserves
данс дугуйлах
決算する、関係を清算する
settle accounts; clear the decks
дутууг гүйцээж дундуурыг дүүргэх
欠点を補（おぎな）う、破れ鍋に綴じ蓋（われなべにとじぶた）
make good what's lacking; patch it up
жин тан болгох
ばっちり整える
settle down nicely; get things in order
зодог тайлах
相撲（すもう）を引退（いんたい）する
retire from sumo; quit wrestling
лөөлөө болох
見込みがなくなる、絵空事（えそらごと）に終わる
fall through; become a pipe dream
найр өндөрлөх
お開きになる
the party comes to an end; wind up the party
нохойн дуу ойртох
終盤（しゅうばん）に入る、完成に近づく
approaching the end; nearing completion
нэг мөр болгох
整備（せいび）する、収拾（しゅうしゅう）をつける
to put in order; to organize; to settle
нэг мөр болох
目途（めど）がつく、収束（しゅうそく）する
to come to an end; to settle; to reach closure
нэг тийшээ шийдэгдэх
解決（かいけつ）、一件落着（いっけんらくちゃく）
to be resolved; to settle; to come to a conclusion
нөхцөл байдал намжих
状況が落ち着く（じょうきょうがおちつく）
situation calms down; tension eases
ором гарах
痕（あと）がつく
leave a mark
орон зайг нөхөх
隙間（すきま）を埋める
fill a gap
сайнаасаа илүү саарыг дагуулах
むしろ害になる
do more harm than good
санасандаа хүрэх
思い通りになる、意にかなう
come true; meet one's ideal
сураг тасрах
行方不明（ゆくえふめい）になる、消息（しょうそく）を絶つ
go missing; cut off all contact
тоглоом нь шоглоом болох
冗談が過ぎる、洒落にならなくなる
to take a joke too far
хөлд чирэгдэх
巻き添えになる
get caught up; be collateral damage
цагдаагийн хаалга татах
警察の厄介（やっかい）になる
get in trouble with the police; face legal trouble
чад хийх
ポックリ逝く、亡くなる
pass away suddenly
чадаж байгаа юманд арга байхгүй
結果オーライ
it worked out; all's well that ends well
悪化・衰え Мууджих 27
гал бөхөх
火が衰える、下火になる
fire dies down; lose momentum
дугуй буудах
パンクする (puncture)
get a flat tire; puncture
дугуй хагарах
タイヤがパンクする
tire punctures; get a blowout
дур хүсэл унтрах
気持ちが冷める（きもちがさめる）、気が萎える（きがなえる）
lose interest; cool off
жолоодлогоо алдах
操縦不能（そうじゅうふのう）
lose control; fail to steer
зогсонги байдалд орох
停滞（ていたい）する
stagnate
навс унах
ガタ落ち
drop sharply; plummet
нуран унах
崩壊（ほうかい）、破綻（はたん）
collapse; breakdown; failure
нөхцөл байдал хүндрэх
状況が悪化する
situation worsens; conditions deteriorate
ой гутам
嫌気（いやけ）がさす
to become tired; to get sick of
ой гутах
嫌気（いやけ）がさす、うんざりする
to become tired; to get sick of; to be fed up
сэтгэлийн жолоо алдах
心を奪われる、節操（せっそう）がなくなる
to lose one's head over something; lose all restraint
сүүл мушгих
後れを取る、どん尻になる
fall behind; be left in the lurch
тамир нь барагдах
くたくたになる、精魂尽（せいこんつ）きる
to be worn out; exhausted to the bone
тарж бутрах
崩壊（ほうかい）、離散（りさん）
collapse; disperse; fall apart
тархай бутархай
離散（りさん）した
scattered; dispersed
уналтад орох
落ち込む、凋落（ちょうらく）する
decline; fall into disarray
ховхорч унах
剥（は）がれ落ちる、剥離（はくり）
peel off; peel away
хөл татрах
人気（ひとけ）が少なくなる
lose appeal; draw fewer people
царай алдах
1. 憔悴（しょうすい）する、げんなりする; 2. 頼み込む
lose face; become downhearted; beg earnestly
шалан дээр унах
地に落ちる、最低になる
lose status; fall to the ground
шүдний өвчин болох
悩みの種になる
source of worry; thorn in one's side
эрч саарах
勢いが弱まる
lose momentum; weaken
ягтаа тулах
手詰まりになる、にっちもさっちもいかなくなる
to be at a dead end; to be stuck with no way out
үнсэнд хаягдсан шалз шиг
顧（かえり）みられない、日陰者（ひかげもの）になる
neglected; in the shadows
үхэхийн даваа дээр байх
死にそうになる、生死の瀬戸際（せとぎわ）
be at death's door; be in critical condition
өрөнд унах
借金漬けになる
drown in debt
その他の変化 Бусад өөрчлөлт 20
бололцоо муутай
都合が悪い、条件が整わない
circumstances are unfavorable; conditions are not right
будлиан хутгах
引っかき回す、混乱（こんらん）させる
stir up; create confusion
жишгээс гажсангүй
お決まりのパターン、御多分に漏れず
follow the pattern; as expected; nothing new
нүд халтирам дүр зураг
目をそむけたくなる光景
unsightly sight; repulsive scene
нүд хужирлах
目の保養になる
feast one's eyes
таван цаас
はした金（がね）、幾許かの金（いくばくかのかね）
a paltry sum; chump change
тавхайгаа эргэтэл
足が棒になるほど
until one's legs feel like lead
тэнгэр газар нийлэх
嵐や吹雪で視界不良になる
whiteout from storm or blizzard
урвуу тогтолцоо
あべこべ、逆転現象（ぎゃくてんげんしょう）
reversal; perverse order
учир жанцан
事情（じじょう）
circumstances; situation
хаяа тосгон
近郊（きんこう）、郊外（こうがい）
suburb; outskirts
холилдон орших
混在（こんざい）
be mixed together; coexist
чухмаа чухам
なるほど、まったくもってその通り
indeed; that's exactly right
шал өмнөө
まったく異なる、大違い
completely different; entirely opposite
эргэлт буцалтгүй
不可逆的（ふかぎゃくてき）
irreversible
үг дайх
言葉を投げかける
sling words; exchange harsh words
үйлдлээрээ үлгэрлэх
身をもって示す、お手本（てほん）になる
be a model; set an example
үнхэлцэг хагарах шахах
心臓が飛び出しそうになる、どきっとする
heart races; be startled
үүр уурхай
巣窟（そうくつ）
den; nest
өмнөөс нь бөгс улайх
こっちが恥ずかしくなる
to feel embarrassed on one's behalf
場所 Газар орон 43
булан тохой болгоныг
いたるところ、隈（くま）なく
everywhere; every nook and cranny
буух эзэн буцах хаяггүй
帰属が不明（きぞくがふめい）
unclear ownership; no fixed abode
бөгс эргэх зайгүй
身動きする隙間もない
no room to move; packed in
гар дор байх
手元（てもと）にある
be at hand; be within reach
гишгэх ч зай алга
足の踏み場もない（あしのふみばもない）
not enough room to even stand
гудамжинд гарах
生活が立ち行かなくなる、路頭（ろとう）に迷う
end up destitute; become homeless
гэрийн буг болох
引きこもる
become a shut-in; isolate oneself
гэрийн мухарт шигдэх
引きこもる
become a shut-in; isolate oneself
гэртээ бүгэх
ひきこもる
shut oneself indoors; become a hermit
нам жим
ひっそり、静まり返った
hushed; dead quiet; still
нарсанд суух
入獄（にゅうごく）する、ムショ入りする
go to prison; do time
нэвтэршгүй цайз
難攻不落の城（なんこうふらくのしろ）
an impregnable fortress; a hard nut to crack
нэг агаараар амьсгалах
同じ空気を吸う、その場を共にする
to breathe the same air; to share the moment together
нэгэн дээвэр дор
一堂（いちどう）に、一つ屋根の下で
under one roof; in one place
оймс нь гозолзох
〔主に政治家が〕不祥事で収監される
scandal emerges; to be found out; one's true colors show
санаанд оромгүй
思いもよらない、意外（いがい）な
unexpected; surprising
санасны гарз
論外（ろんがい）、考えるだけ無駄（むだ）
out of the question; a waste of thought
санасны гарз
論外（ろんがい）、考えるだけ無駄（むだ）
out of the question; a waste of thought
сэтгэлээ уудлах
胸の内を明かす
to open up one's heart; bare one's soul
тал тохой татах
身内（みうち）びいき、えこひいき
favoritism; nepotism
танилын нүүр халуун
身内（みうち）びいき、コネ (connection)
favoritism toward one's own; connections
тогоо шанаганы хэрүүл
内輪（うちわ）もめ
a domestic squabble; a storm in a teacup
тогооны бариул
飯炊き女、家政婦代わり
a kitchen maid; a stand-in housekeeper
тоон дотор үсэг цохиж явах
ちぐはぐ、場違（ばちが）い
out of place; mismatched
тулга тойрсон хэрүүл
内輪（うちわ）もめ
a family squabble; an internal quarrel
төөрдөг байшин
迷宮（めいきゅう）、迷路屋敷（めいろやしき）
maze house
улс орноо авч явах
国づくりを担う、国の将来を背負う
shoulder the nation's future
хадны завсар хавчуулагдсан халиуны зулзага
にっちもさっちもいかない、八方塞（はっぽうふさ）がり
be stuck between a rock and a hard place; be in a bind
хайрцагнаас гарч сэтгэх
型にはまらない、固定観念（こていかんねん）にとらわれない
think outside the box; break free from conventional thinking
хар элгийн хүн
赤の他人、よそ者
complete stranger; outsider
хэл устай
外国語ができる
speak foreign languages; be fluent in languages
хэрээ мэдэхгүй
身の程(みのほど)を知らない、限度(げんど)をわきまえない
to not know one's place; to be presumptuous
хүний нутагт ясаа тавих
異国に骨を埋める
die in a foreign land
хүний хөл хүрээгүй газар
前人未到の地（ぜんじんみとうのち）
unexplored land, untrodden territory
хөзрөө дэлгэх
手の内を明かす
reveal one's hand; show one's cards
хөл алдах
足を踏み外す
to lose one's footing
хөшигний цаана
内情（ないじょう）、内幕（うちまく）
behind the scenes; inner workings
чонын ходоодтой
鉄の胃袋の持ち主、健啖家（けんたんか）
have an iron stomach; be a voracious eater
шалиг гар
色好（いろごの）み、好色家（こうしょくか）
womanizer; lecher
ээжийн гарын хоол шиг
おふくろの味
taste of home cooking
өвөр зуураа
内輪（うちわ）で、身内同士（みうちどうし）
in private; behind closed doors; among friends
өрх тусгаарлах
所帯（しょたい）を持つ
set up house; establish a household
өөр зуураа
内輪（うちわ）で、仲間内（なかまうち）で
in-house; among friends