仕事・労働 Ажил хөдөлмөр 64
ажил цалгардах
仕事が滞（とどこお）る
work falls behind schedule
ажил цалгардуулах
業務の妨げとなる
hinder the work
ажил шуудрах
仕事の見通しが立つ、緒（しょ）につく
work gets on track
ажилдаа түүртэх
仕事に追われる、バタバタする
be swamped with work
ажлын дөр
仕事のいろは
basics of work
борви бохисхийх завгүй
休み無しに、息つく暇もない
without pause; relentlessly
бүрэн дүүрэн ашиглах
十分に活（い）かす
make full use of
бөгс өндийх
席を外す、一息（ひといき）つく
step out; take a break
галын шугамд ажиллах
最前線（さいぜんせん）に立つ
work on the front lines
гар дор байх
手元（てもと）にある
be at hand; be within reach
гар хумхин суух
手をこまねく
sit idle with folded hands
гараа гаргах
腕によりをかける、丹精（たんせい）こめる
apply one's skill; do one's best
гартаа таарсан зүйл
手あたり次第
whatever comes to hand
гарын доорх материалаар
手近な材料で
with materials at hand
гарын шавь
愛弟子（まなでし）
favorite disciple
гэдсээ илээд суух
ぐうたらする、左うちわで暮らす
laze about; live without a care
гүйх нохойнд гүйхгүй нохой саад
走る犬にとって、走らない犬は邪魔になる
For a running dog, a dog that doesn't run is a hindrance.
idiom: the idle hinder the diligent
дааж давшгүй
手に負（お）えない、能力を超えた
beyond one's capability; over one's head
давс хужрыг нь тааруулах
絶妙なさじ加減、いい塩梅（あんばい）にする
strike just the right balance; get the seasoning just right
дороо алхах
足踏（あしぶ）み
tread water; mark time
дүрдээ орох
役作り（やくづくり）
get into character; play the part
жингийн цуваа явж л байдаг, жингэр нохой хуцаж л байдаг.
隊商はただ進み続け、吠える犬はただ吠え続ける
The caravan just keeps moving on, the yapping dog just keeps barking.
idiom: the caravan moves on despite the barking dogs -- criticism doesn't stop progress
зам
寺院の炊事係
зодог тайлах
相撲（すもう）を引退（いんたい）する
retire from sumo; quit wrestling
зохион байгуулалт сайтай
段取（だんど）りがいい
well-organized; good planning
карьер хөөх
キャリアを積む (pursue a career)
pursue a career; build a career
лааз өшиглөх
職を失う、路頭（ろとう）に迷う
lose one's job; be cast adrift
малч ухаан
遊牧の知恵
nomadic wisdom
морь мал мэт зүтгэх
馬車馬（ばしゃうま）のように働く
work like a draft horse, labor hard
морь нохой мэт зүтгэх
馬が犬のように働く
The horse toils like a dog.
idiom: to labor tirelessly and devotedly
мэддэг дангийн жаа биш
守備範囲外（しゅびはんいがい）
outside one's wheelhouse; not one's area of expertise
мэддэг дангийн жаа биш
守備範囲外（しゅびはんいがい）
outside one's wheelhouse; not one's area of expertise
мэргэжилдээ эзэн
専門をきわめる
master one's profession; be an expert in one's field
мэргэжилдээ эзэн
専門をきわめる
master one's profession; be an expert in one's field
намын гал тогоог барих
党の番頭役を務める
serve as the party's manager; run the party's affairs
нойр хоолоо хасан байж
寝食も忘れて
forgoing food and sleep; without rest
нойр хоолоо хугаслах
寝食（しんしょく）をおろそかにする
neglect food and sleep
номхон морины ногт, догшин морины чөдөр болох
忠実な僕（ちゅうじつなしもべ）になる
become a loyal servant; serve faithfully
номын мөр хөөх
勉学にいそしむ
pursue one's studies; devote oneself to learning
нохой сүүлээ сүүл хонгорцгоо
責任を下に押し付ける（せきにんをしたにおしつける）
pass the buck; shift blame down the line
нохойд барьдаг мод
矢面（やおもて）、汚れ役（よごれやく）
scapegoat; dirty work
нухацтай хандах
真剣に取り組む
tackle seriously; take on earnestly
нэр төртэй биелүүлэх
立派（りっぱ）に果たす
fulfill with distinction; live up to a name
нөр их хөдөлмөр
労苦、骨折り
hard labor; toil
олигтой үр дүн гарахгүй
めぼしい成果が得られない
no noteworthy results; produce meager achievements
оромдсон ажил
やっつけ仕事、お座なりの仕事
sloppy work; half-hearted effort
тогтвор суурьшилтай ажиллуулах
長期雇用（ちょうきこよう）
long-term employment; stable employment
тушаал дэвших
昇進（しょうしん）
be promoted; advance in rank
улайран ажиллах
あくせく働く
work frantically
улайран ажиллах
あくせく働く
work frantically
ур ухаан шингэсэн
技巧を凝らした、意匠を尽くした
technically elaborate; intricately designed
ур чадвараа хөгжүүлэх
能力を磨く、スキルアップする (upskilling)
develop skills; upskill
уснаас хуурай гарах
ほっかむりする、しらを切る
pretend ignorance; avoid responsibility
хавиргандаа хуулга болтол, өвдгөндөө өвчин ортол
馬車馬のように働く（ばしゃうまのようにはたらく）
work like a horse, till bone and joint give out
хатуу шалгуур тавих
要求が厳しい、理想が高い
set strict standards; demand excellence
холбоотой ажиллах
連携（れんけい）
cooperate; coordinate
хоёр яс салах
産みの苦しみ、苦心（くしん）する
labor pains; suffer greatly
хуруу хумсаа хугалах шахам
苦労を重ねて、身を粉（こな）にして
struggle hard; toil and labor
хүний гараар могой бариулах
汚れ役を押し付ける、手を汚さずに始末する
delegate dirty work; get someone to do one's bidding
чөмгөө дундартал
身を粉（こ）にして、粉骨砕身（ふんこつさいしん）で
work oneself to death; toil to the bone
чөмгөө дундартал зүтгэх
身を粉にする（みをこにする）、粉骨砕身（ふんこつさいしん）
toil; exhaust oneself; work one's fingers to the bone
эсгий хийх газар нохой хэрэггүй
フェルトを作る所に犬は要らない
Where felt is being made, a dog is not needed.
idiom: something out of place is unwelcome where specific work is being done
юмны эзэн, сумны занги
責任者（せきにんしゃ）、元締め（もとじめ）
the person in charge; the head honcho
үдийн будаа
朝飯前、造作もない
simple task; child's play
生計・稼ぎ Амьжиргаа 11
амжиргаагаа залгуулах
暮らしを立てる、家計（かけい）を支える
to make a living, to support a household
амьдрал ахуйгаа залгуулах
生計（せいけい）をたてる
to make a living
ашигтай тусах
有利に働く、プラスに作用する
to work to one's advantage
ганзага хоосон
得（え）たものがない、収穫（しゅうかく）なしで
come away empty-handed; gain nothing
дундаас нь идэх
中抜き（なかぬき）、ピンハネ
skim off the top; cut a slice
мөнгө босгох
資金を用立てる
raise funds
мөнгө завших
着服（ちゃくふく）する
embezzle; misappropriate funds
мөнгө идэх
着服（ちゃくふく）する、私腹（しふく）を肥やす
embezzle; line one's pockets
нохой цадтгахгүй юм эзэндээ гарз
犬を満腹にさせないことは、飼い主にとって損になる
Not letting the dog eat its fill is a loss to its owner.
idiom: skimping on what's needed backfires on the one who skimps
унацтай наймаа
ボロい商売
shabby deal; lousy business
хаалгаа барих
門を閉（と）ざす、閉館（へいかん）する
close the door; close for business
着手・取り組み Ажилд орох 60
аавын шийрийг хатаах
父の跡を継ぐ
carry on a father's work
ар хударгаар
裏でこっそり、隙を狙って
work behind the scenes; bide one's time
ахиц гарах
進捗（しんちょく）する
make progress
боломжийг алдах
チャンスを逃（のが）す、機会を逸（いっ）する
miss a chance; lose an opportunity
буухиагаа үргэлжлүүлэх
引き継ぐ、バトンタッチする (pass the baton; take over)
pass on; hand off; pass the baton
бэлтгэл ажлыг хангах
準備を整える
complete the preparations
бүх нөөц бололцоог шавхах
～をかき集める、総力結集（そうりょくけっしゅう）
muster all resources
гал намжаах
当座（とうざ）しのぎ
makeshift measure; temporary expedient
ганзага нийлэх
意気投合（いきとうごう）する、協働（きょうどう）する
agree; see eye to eye; work together
гар бие оролцох
参画する、関与する
participate; be involved
гар гараасаа хөтлөлцөх
手を携（たずさ）える、手に手を取る
hand in hand; join hands
гар дүрэх
手を染める、首を突っ込む
get involved; dip one's hand in
даам гарах
《俗》 出世する、一花咲かせる
make one's mark; achieve success
давхар үр ашигтай
一挙両得（いっきょりょうとく）
kill two birds with one stone
дорвитой алхам
進捗（しんちょく）
steady progress; firm advancement
дорвитой арга хэмжээ
有効な手立て
effective measure; viable solution
дутууг гүйцээж дундуурыг дүүргэх
欠点を補（おぎな）う、破れ鍋に綴じ蓋（われなべにとじぶた）
make good what's lacking; patch it up
дэлхийд дээгүүрт орох
世界トップレベルの
world-class; top-level internationally
дөрөө олох
順調（じゅんちょう）になる、(物事が)軌道（きどう）に乗る
get on track; set on course
жин тан болгох
ばっちり整える
settle down nicely; get things in order
завшаан тохиолдох
機会を得る
seize an opportunity
зорилго нэгт
志（こころざし）を同じくする
share a goal; united purpose
зорилгодоо хүрэх
目的を果たす
achieve one's aim
зүрх сэтгэлээ зориулах
ひたむきになる、心血を注ぐ（しんけつをそそぐ）
pour one's heart into; dedicate oneself
ирээдүйг авч явах
将来を担う（しょうらいをになう）
shape the future; take the lead
ирээдүйг бүтээх
未来を創る（みらいをつくる）
build the future
ирээдүйг залгамжлах
将来を担（にな）う
carry the future; take up the torch
ногоон гэрэл асах
ゴーサインが出る
get the green light; be given the go-ahead
нохойн дуу ойртох
終盤（しゅうばん）に入る、完成に近づく
approaching the end; nearing completion
нэг мөр болгох
整備（せいび）する、収拾（しゅうしゅう）をつける
to put in order; to organize; to settle
нэг сумаар хоёр туулай буудах
一石二鳥（いっせきにちょう）
to kill two birds with one stone
оргилд гарах
登頂（とうちょう）
reach the summit
санаачлагатай ажиллах
工夫（くふう）する、率先（そっせん）する
work creatively; take the initiative
сэнтийд морилох
（～の座に）就く、就任する
ascend to the throne; take office
тоосоо өргөх
競技に参加する、出馬（しゅつば）する
enter a competition; run for office
түвшинг ахиулах
レベル引き上げ
raise level; upgrade
түлхүү анхаарал тавих
最優先（さいゆうせん）する
prioritize; give priority; rank first
түлхүү анхаарах
最優先（さいゆうせん）する
prioritize; give priority; rank first
түр азнах
見合わせる、差し控える
hold off; refrain; defer
түр орхих
棚上げする、保留にする
shelve; put on hold; suspend
төлөвлөгөө ёсоор
計画通りに
as planned; according to schedule
урьтал болгох
先行（せんこう）させる
place in the lead; put forward
хариуцан гүйцэтгэх
担当（たんとう）する
take charge; be responsible for
хариуцлагаас бултах
責任逃（せきにんのが）れをする
evade responsibility; shirk one's duty
хариуцлагаас мултарах
責任逃（せきにんのが）れをする
escape responsibility; dodge blame
хийгээд орхих
やりっぱなしにする、～したきりにする
leave unfinished; abandon halfway
хоёуланг нь амжуулах
両立（りょうりつ）させる
make both work; reconcile
хүндэтгэх шалтгаан
やむを得ない用事
unavoidable matter, pressing business
хүч үзэх
挑戦（ちょうせん）、チャレンジ (challenge)
challenge; try one's best
хүчээ сорих
力試しをする
test one's strength
хөшигний цаана
内情（ないじょう）、内幕（うちまく）
behind the scenes; inner workings
чадаж байгаа юманд арга байхгүй
結果オーライ
it worked out; all's well that ends well
шинийг эрэлхийлэх
新しさを求める、進取（しんしゅ）
seek novelty; pursue progress
эзний ёсоор
責任感（せきにんかん）を持って
act with a sense of responsibility
эргүүлж авах
取り戻す（とりもどす）、挽回（ばんかい）
recover; win back
эргүүлэн татах
撤回する、リコールを行う
withdraw; recall
эрсдэлтэй алхам хийх
リスクを冒す
take a risk
эцсийг үзэх
見届（みとど）ける、結果を出す
see through to the end; achieve results
өрсөлдөөн ширүүсэх
競争の激化（げきか）
intensify competition; escalate rivalry
өсөн дэвших
進展（しんてん）
progress; development
その他の仕事 Бусад ажил 4
хамаа байж уу
かまうもんか、知ったことではない
I don't care; it's none of my business
чөтгөр бүү мэд
知ったこっちゃない
none of one's business; could not care less
эн тэнцүү
互角（ごかく）、五分五分（ごぶごぶ）
evenly matched; fifty-fifty
өмдгүй байж өвдөг цоорхойг шоолох
自分のことを棚に上げる
to blame others when you're at fault; to deflect responsibility
努力 Хичээл зүтгэл 16
ааг амьсгаагүй
息をつく間もなく
without a moment's rest
амь тэмцэх
1. 生死の境をさまよう; 2. 死に物狂い（しにものぐるい）になる
struggle at death's door; fight desperately
амь хайргүй
捨て身（すてみ）、献身的（けんしんてき）
self-sacrificing; dedicated
болохоос нь болохгүй хүртэл
結果はどうあれ、手段（しゅだん）を尽くして
spare no effort; try everything
гал ус руу ч хамаагүй
たとえ火の中、水の中（たとえひのなかみずのなか）
through fire and water
нэгэн үзүүрт сэтгэл
ひたむき、一途（いちず）な
single-minded; devoted; steadfast
нэхэл хатуу
食い下がる、引き下がらない
to be persistent; to not back down
таван цаас
はした金（がね）、幾許かの金（いくばくかのかね）
a paltry sum; chump change
урам хайрлах
元気（げんき）づける、励（はげ）ます
encourage; hearten
хамаг хүчээ шавхах
全力を尽くす
exert oneself fully; spare no effort
хоолойд тээглэсэн яс
悩みの種
bone in one's throat; persistent worry; thorn in one's side
хөдөлмөрийг үнэгүйдүүлэх
労苦（ろうく）を無（む）にする
render effort futile; nullify hardship
эрээгүй нохой идэш олохгүй
探し回らない犬は餌を見つけられない
A dog that hasn't searched won't find food.
idiom: no effort, no reward
яваагүй нохой яс олохгүй
出歩かない犬は骨を見つけられない
A dog that hasn't gone out won't find a bone.
idiom: no effort, no reward
явсан нохой яс зууна
歩き回った犬は骨にありつく
A dog that has gone about gets to chew a bone.
idiom: the one who makes the effort reaps the reward
үзэж алдаж үсэрч наалдах
あれこれ手を尽くす
try everything possible
成功 Амжилт 78
авьяасыг нээх
才能を開花（かいか）させる
bring out one's talent
алтан жолоо өргүүлэх
競馬で優勝する
win a horse race
алтан медальтай хоол
お手軽料理、楽勝レシピ
easy recipe; simple dish
ам уралдан ярих
我勝（われが）ちに発言する
speak eagerly; outdo each other in speech
амжилтын замыг засах
成功への道を開く、草分けとなる
pave the way to success; be a pioneer
бодит үр дүнд хүрэх
成果（せいか）をあげる
to achieve real results
булган сүүлтэй
後に続く手本となる、よき先例となる
trailblazer; good precedent
бут цохих
こてんぱんにする、撃破（げきは）する
demolish; crush decisively
гартаа авах
手中（しゅちゅう）に収める
take into one's grasp; secure possession
гэгээ татах
光が差し込む
light shines in; get a break
гэрэл гэгээ авчрах
明るい兆（きざ）し、光明（こうみょう）をもたらす
bring light and hope; usher in a bright prospect
даагаа нэхэх
雪辱（せつじょく）を果たす
regain one's honor; wipe out shame
далаар нь тавих
一本取る（いっぽんとる）、打ち負かす（うちまかす）
outwit; get the upper hand
дэлхийд данстай
世界的に知られた
world-famous; known across the globe
дэлхийд шагшигдах
世界に名立たる
stand out in the world; gain world renown
ертөнцөд цахиур хагалах
一世を風靡する
become the talk of the era; sweep the world
жинхэнэ эзэндээ очих
本当に必要な人に届く
reach the true owner; get to the right person
зовсон хүн жаргах
苦しんだ人はやがて安らぐ
One who has suffered comes to know ease.
idiom: after hardship comes relief
зуузай холбох
並び駆ける、比肩（ひけん）する
run neck and neck; match equally
зүүний үзүүр дээр будаа тогтохтой адил
千載一遇（せんざいいちぐう）、盲亀浮木（もうきふぼく）
rare as a needle's point on rice; rarest of occurrences
итгэл найдвар болох
期待（きたい）がかかる
become the hope; pin hopes on
мад тавих
チェックメイト (checkmate)、王手（おうて）をかける
checkmate; put in check
малын зоо тэнийх
家畜が肥える
livestock fattens; animals thrive
мөлжүүртэй
取り柄（とりえ）がある、見どころがある
have merit, be noteworthy
мөнгөнд умбах
お金にまみれる、お金に囲まれる
be rolling in money; be surrounded by money
мөнгөнд умбах
お金にまみれる、お金に囲まれる
be rolling in money; be surrounded by money
мөр зэрэгцэх
肩を並べる、匹敵（ひってき）する
stand shoulder to shoulder; be on a par with
нам тавих
やっつける、打ち負かす
beat; defeat; crush
нар хур тэгширсэн
ちょうど良いお湿りの
well-balanced sun and rain; timely weather
нэг мөр болох
目途（めど）がつく、収束（しゅうそく）する
to come to an end; to settle; to reach closure
нэг тийшээ шийдэгдэх
解決（かいけつ）、一件落着（いっけんらくちゃく）
to be resolved; to settle; to come to a conclusion
нэг цул болох
一丸（いちがん）となる
to become one; to unite
нэгдмэл цул байх
一丸（いちがん）となる、シームレス (seamless)
to become united; to be seamless
нэр алдраа дуурсгах
名を轟（とどろ）かせる
to make a name for oneself; to become renowned
нэр нүүр олох
人気（にんき）をとる
to gain popularity; to become well-known
нэр төрийн хэрэг
光栄（こうえい）、栄誉（えいよ）
honor; glory; prestige
нэр төрөө сэргээх
汚名返上（おめいへんじょう）、名誉挽回（めいよばんかい）
to redeem one's honor; to clear one's name
олны хайрыг татах
皆に愛される、人気を集める
to win people's affection; to gain popularity
он шувтрах
年の瀬（としのせ）が迫る
the year-end is drawing near
орыг залгах
跡を継ぐ（あとをつぐ）
to succeed to the estate; to follow in one's footsteps
салхины чиг эргэх
風向きが変わる
wind direction changes
сэхэл авах
意識を取り戻す、息を吹き返す
to regain consciousness; come back to life
талдаа оруулах
味方（みかた）につける
win over; gain as an ally
тэмцээнд тунаж үлдэх
勝ち残る、勝ち進む
survive to the next round; advance by winning
урсгал сөрөх
逆行（ぎゃっこう）、逆走（ぎゃくそう）
go against the flow; swim upstream
уртаас урт
長々（ながなが）しい
long-winded; tedious
учраа таарах
対戦相手（たいせんあいて）になる
become an opponent; face off against
формоо олох
絶好調（ぜっこうちょう）になる、波に乗る
be on a winning streak; hit one's stride
хайнаа хагалах
引き分けの決勝戦（けっしょうせん）、決着（けっちゃく）をつける
break a tie; settle a dispute; decide a match
хандыг дарах
勢（いきお）いを弱める、気勢（きせい）をそぐ
dampen one's spirit; deflate; take the wind out of one's sails
хандыг дарах
勢（いきお）いを弱める、気勢（きせい）をそぐ
dampen one's spirit; deflate; take the wind out of one's sails
хар хурдаараа
全速力（ぜんそくりょく）で
at full speed; flat out; like the wind
хий эргэх
空回（からまわ）り
spin one's wheels; accomplish nothing
хошгоруулах
一杯食わせる、ハメる
trick; hoodwink; have one over
хошгоруулах
一杯食わせる、ハメる
trick; hoodwink; have one over
хувиа борлуулж довоо шарлуулах
自己中（じこちゅう）、身勝手（みがって）
selfish; self-centered; putting oneself first
хувийн ашиг хонжоо
私利私欲（しりしよく）
self-seeking; private gain over public good
хутга тавилгүй мах идэж, хундага тавилгүй архи уух
酒池肉林（しゅちにくりん）
excessive indulgence; wine and women
хүйтний ам наашлах
冬の気配を感じる
feel the approach of winter
хүнийг хазан нохой шүдээ арзайлгахгүй
人を噛んだ犬は歯をむき出しにしない
A dog that has bitten someone doesn't bare its teeth [again].
idiom: one who has already done real harm doesn't need to threaten first -- true danger gives no warning
цаг минуттай уралдах
一刻を争う（いっこくをあらそう）、時間との戦い（じかんとのたたかい）
race against time; urgent struggle
цаг мөчтэй уралдах
時を争う（ときをあらそう）
race against time; beat the clock
цаг хожих
1. 時間を稼ぐ; 2. 時間を節約する
gain time; save time
цурам хийхгүй
一睡（いっすい）もせず
not sleep a wink
шагналын хур буух
立て続けに受賞する
receive honors in succession; win multiple awards
шил шилээ даран
次から次へと
one after another; in succession
энгэрээ цоолох
受勲（じゅくん）、受賞（じゅしょう）
to be decorated; to win an award
эргээд нийлэх
よりを戻す、復縁（ふくえん）する
to make up again; to get back together
эргээд нийлэх
よりを戻す、復縁（ふくえん）する
to make up again; to get back together
эрээгээ алдах
なりふり構わない
to throw caution to the wind
үнэн үг хэлсэн хүнд хүн өшөөтэй
真実を語る人には人が恨みを抱く
People bear grudges against one who speaks the truth.
idiom: truth-tellers are resented (cf. "the truth hurts")
үхсэнээ хийж
無理してまで
against one's will; reluctantly
үхсэнээ хийж
無理してまで
against one's will; reluctantly
үхэр унасан хүнд, нохой өшөөтэй
不明
The dog bears a grudge against the person riding an ox.
literal only; meaning unclear (check)
өвдөг шороодолгүй түрүүлэх
全勝優勝（ぜんしょうゆうしょう）
an undefeated victory; a complete triumph
өнгөтэй өөдтэй
羽振（はぶ）りがいい、立派（りっぱ）な
prosperous; impressive
өнгөтэй өөдтэй
羽振（はぶ）りがいい、立派（りっぱ）な
prosperous; impressive
өөрийгөө ялах
自分に勝つ（じぶんにかつ）、克己（こっき）
overcome oneself; master one's weaknesses
失敗 Бүтэлгүйтэл 74
авах юмгүй
何の取り柄（とりえ）もない、見る影もない
lacking in ability; cut a sorry figure
будаа болох
おジャンになる、ポシャる
fail; fall through
буруу замаар будаа тээх
道を誤る
go astray; choose the wrong path
гар мухардах
手詰まり（てづまり）、刀折れ矢尽きる（かたなおれやつきる）
come to a standstill; exhaust all options
гарцгүй болох
解決策（かいけつさく）がない、膠着状態（こうちゃくじょうたい）になる
have no solution; reach deadlock
гонжийн жоо
望むべくもない
next to impossible; out of reach
гоомой алхам
軽率（けいそつ）な行為（こうい）
rash action; hasty behavior
горьдлого тасрах
あてが外れる、望みが絶たれる
hopes are dashed; lose all hope
далан таваар бууж өгөх
降伏（こうふく）する
surrender
данс улайх
赤字（あかじ）
in the red; deficit
дордохын долоо
ダメダメな、最低最悪（さいていさいあく）
hopeless; rock bottom
дутуу алсан могой шиг
中途半端な、蛇の生殺し
half-hearted; in limbo
жолоодлогоо алдах
操縦不能（そうじゅうふのう）
lose control; fail to steer
засал авахгүй
〔修理しても〕直らない、手の施しようがない
beyond repair
заяа нь хаясан
運が尽（つ）きた、天に見放（みはな）された
fate runs out; lose heaven's favor
ирээдүй бүрхэг байх
先行きが不透明、見通しは暗い
future looks grim; prospects unclear
итгэлийг хөсөрдүүлэх
期待を裏切（うらぎ）る
betray expectations; let down
лөө лөө
ムリムリ、パーになる
impossible; no go
лөөлөө болох
見込みがなくなる、絵空事（えそらごと）に終わる
fall through; become a pipe dream
модоо барих
落ちぶれる、困窮（こんきゅう）
fall to ruin; poverty
мухардалд орох
行き詰まる
reach a dead end; reach a stalemate
мөнгө урсгах
浪費（ろうひ）
squander money; waste money
мөнгөө салхинд хийсгэх
お金をドブに捨てる
throw money away; pour money down the drain
наашаа ч үгүй цаашаа ч үгүй
抜き差しならない、身動きがとれない
stuck fast; unable to move either way
наашаа ч үгүй, цаашаа ч үгүй гацах
にっちもさっちもいかない、抜き差しならない
be at a complete deadlock; be stuck with no way out
навс унах
ガタ落ち
drop sharply; plummet
найдвар тасрах
望みが絶たれる
hope fades; lose hope
ниргэсэн хойно хашгирах
後手後手に回る、後悔先に立たず
too little too late; shut the barn door after the horse has bolted
нохойн замаар орох
方向性を間違える、道を踏み外す
go astray; lose one's way
нэр баасдах
名を汚す（なをけがす）、名前を貶（おとし）める
to tarnish one's name; to disgrace
нэр хүнд шалны алчуур болох
評判がた落ち（ひょうばんがたおち）
one's reputation takes a tumble
нэрээ сэвтүүлэх
面目（めんぼく）をつぶす、名を汚（けが）す
to lose face; to tarnish one's name
нэрээ татах
出馬を撤回（しゅつばをてっかい）、辞退（じたい）
to withdraw one's candidacy; to renounce; to decline
ор сураггүй болох
行方不明（ゆくえふめい）になる
to disappear; to go missing
орой руу орох
合点（がてん）する、腑（ふ）に落ちる
to understand; to catch one's meaning
салхинд туугдсан хамхуул мэт
あてどもない、根なし草
aimless; like tumbleweeds
санасан зоргоор …-хгүй
思うように～しない
fail to go as one wishes
сураг тасрах
行方不明（ゆくえふめい）になる、消息（しょうそく）を絶つ
go missing; cut off all contact
сэтгэлийн жолоо алдах
心を奪われる、節操（せっそう）がなくなる
to lose one's head over something; lose all restraint
сүржин нэртэй даржин
見かけ倒しの、名前負けした
all talk; name bigger than ability
сүүл мушгих
後れを取る、どん尻になる
fall behind; be left in the lurch
тартагтаа тулах
困窮（こんきゅう）する
to be driven into a corner; fall into dire straits
тахимаа өгөх
負けを認める、降参（こうさん）
to admit defeat; surrender
тэвчээр алдах
我慢（がまん）しかねる、しびれを切らす
lose patience; run out of patience
төө зайгүй
親密（しんみつ）
close-knit; intimate
урхинд орох
罠（わな）にはまる、謀略（ぼうりゃく）に乗る
fall into a trap; be caught in a plot
ус балгасан юм шиг
黙りこくる（だまりこくる）、押し黙る（おしだまる）
fall silent; become mute
хайран …-ыг яйран болгох
せっかくの～を台無（だいな）しにする
ruin something promising; spoil an opportunity
хараал идэх
呪（のろ）われる
be cursed; fall under a spell
харилцаанд сэв суух
関係に亀裂が生じる
grow a rift in a relationship; have a falling out
хоосон хоцрох
むなしい結果になる、不毛（ふもう）に終わる
come to nothing; amount to nothing; end in failure
хэнд ч дийлэгдэхгүй
誰にも負けない
second to none
хүзүү сээрээрээ холбогдох
緊密（きんみつ）な関係になる、結託（けったく）する
become closely connected, form a coalition
хүйн холбоо
緊密（きんみつ）なつながり、紐帯（ちゅうたい）
close bond, tight tie
хүний мууд дурлах
スキャンダルを好む、他人の失敗を喜ぶ
enjoy scandal, delight in others' misfortunes
хөл алдах
足を踏み外す
to lose one's footing
хөл татрах
人気（ひとけ）が少なくなる
lose appeal; draw fewer people
хөлд нь үрэгдэх
ついていけない
fall behind; can't keep up
царай алдах
1. 憔悴（しょうすい）する、げんなりする; 2. 頼み込む
lose face; become downhearted; beg earnestly
цөсийг нь хөөргөх
はらわたが煮えくり返る、激高（げきこう）する
get furious; lose one's temper
чацга царайлах
《俗》 メンツが丸つぶれ、顔に泥を塗られる
lose face; be disgraced
шалан дээр унах
地に落ちる、最低になる
lose status; fall to the ground
шалдаа буух
落ちぶれる、失墜（しっつい）する
fall into disrepute; lose standing
шараа болох
恥をかく
lose face; be humiliated
шил дарах
後続（こうぞく）、踵を継ぐ（きびすをつぐ）
follow closely; tread in someone's footsteps
элгээрээ хэвтэх
衰退（すいたい）する、青息吐息（あおいきといき）になる
decline; languish; become feeble
эрийн оронцог
男のできそこない
a failure of a man
эх захаа алдах
秩序（ちつじょ）を失う
to lose order
ямаан омогтой
からいばりする、負け犬の遠吠え
to bluster despite weakness; a loser's bluster
үсгүй арчуулах
惨敗（ざんぱい）する
suffer total defeat
үхрийн сүүлэн дээр хутга
蟻の一穴（ありのいっけつ）、磯際で船を破る（いそぎわでふねをやぶる）
miss the crucial detail; be careless at the finish
үхрийн сүүлэн дээр хутга
蟻の一穴（ありのいっけつ）、磯際で船を破る（いそぎわでふねをやぶる）
miss the crucial detail; be careless at the finish
өвөр зуураа
内輪（うちわ）で、身内同士（みうちどうし）
in private; behind closed doors; among friends
өргөс авсан мэт
ぱっと良くなる、憑き物（つきもの）が落ちたように
brighten up suddenly; as if a spell lifted
競争 Өрсөлдөөн 16
гурвалжин дөрвөлжин зодоон
三つ巴（みつどもえ）の争い、竜闘虎争（りゅうとうこそう）
three-way power struggle; clash of giants
дэр авах
一矢報いる
strike back; get one's own back
мөчөөгөө өгөх дургүй
負けず嫌い
hate to lose; fiercely competitive
мөчөөгөө өгөх дургүй
負けず嫌い
hate to lose; fiercely competitive
нэгийгээ үзэж нэхий дээлээ уралцах
張り合う、対抗（たいこう）する
to rival; to compete against
ор мөргүй
あとかたもなく
without a trace; leaving no trace
сураг ажиггүй
音沙汰（おとさた）ない、影も形もない
no word; without a trace
тоон дотор үсэг цохиж явах
ちぐはぐ、場違（ばちが）い
out of place; mismatched
түмний шившиг
恥さらし、皆の笑いもの
a public disgrace; a laughingstock
урдуураа улаан хөлтнийг гаргахгүй
追随（ついずい）を許さない、他を寄せ付けない
cut no one short; be unmatched
уухайн тас
二つ返事で、快（こころよ）く
readily; with good grace
цэц булаацалдах
とんち比べ
wit contest
эн зэрэгцэх
肩を並べる、匹敵（ひってき）する
to be equals; to be a match for
үнхэлцэг хагарах шахах
心臓が飛び出しそうになる、どきっとする
heart races; be startled
өгөөтэй аваатай
とんとんの、五分五分（ごぶごぶ）
even; an even match; fifty-fifty
өрсөлдөгчөө намнах
ライバルを蹴落（けお）とす
outcompete; undercut a rival