モンゴルのことわざ
共同体
「共同体」の文脈で絞り込んだ一覧です。
бага хүнд сургаал байтугай, их хүнд ч ёс байдаг
子供への教えは言うまでもなく、大人にも礼儀というものがある
Let alone teaching for the young, there is propriety even for the great
баян хүн бачтай, ядуу хүн хочтой
金持ちは狡猾、貧乏人にはあだ名がつく
A rich person is cunning, A poor person has a nickname
болсон идээнээс бүү буц
できあがった食べ物から引き返すな
Do not turn away from food already prepared
булаг булгийн ус ондоо, газар газрын ёс ондоо
泉ごとに水が違い、土地ごとに習慣が違う
Different springs have different water, Different places have different traditions
бурхангүй газрын (газар) бумба галзуурна (галзуурах), бухгүй газрын (газар) шар галзуурна (галзуурах)
神のいない所では悪魔が威張り、雄牛のいない所では去勢牛が威張る
Bumba strengthens where there are no gods, Ox strengthens where there is no bull
бөөгүй газар дүвчин галзуурна, бухгүй газар шар галзуурна
シャーマンのいない所では偽者が威張り、雄牛のいない所では去勢牛が威張る
Place with no shaman, a false one will be strengthened; Place with no bull, an ox will be strengthened
газар газрын заншил, гүзээ гүзээний булан
土地ごとの習慣、胃袋ごとの角
Customs of different places, Corners of different stomachs
далай амар бол загас амар, нуур амар бол нугас амар
海が穏やかなら魚も穏やか、湖が穏やかなら鴨も穏やか
If the ocean is calm fish are calm, If the lake is calm duck is calm
доод хүнд мэдэлгүй, доголон моринд жороогүй
下の者に権限はない、足の悪い馬に側対歩はない
A low person does not have authority, A limp horse does not amble
дэвсий нь үзэж морийг нь уях, дээлийг нь үзэж орыг нь засах
鞍敷きを見て馬をつなぎ、デールを見て寝床を整える
Look at the saddle-cloth before tethering the horse; look at the coat before making the bed
дээд хүн суудлаа олохгүй бол, доод хүн гүйдлээ олохгүй
上の者が落ち着かなければ、下の者も落ち着かない
If the authorities are not settled down, People in the society cannot settle down
дээд эрдэнэ эв, дунд эрдэнэ эрдэм, доод эрдэнэ баян
上の宝は和、中の宝は学、下の宝は富
The highest treasure is concord, the middle learning, the lowest wealth
дээр нь сууж, дээжийг нь амсаж, дор нь сууж, домбыг нь түших
上に座って、初穂（上等な部分）を味わい、下に座って、酒壺を支える
Sitting above, he tastes the first portion; sitting below, he props up the kettle
ёс ёмбогор, төр төмбөгөр
慣習は慣習、国は国
Customs are customs, Governments are governments
ёс мэдэхгүй ёроол
礼儀を知らぬ者は底のようなもの
A person without manners is like the bottom
жингэр нохой хуцаж л байдаг, жингийн цуваа явж л байдаг
犬は吠え続け、隊商は進み続ける
The dog goes on barking; the caravan goes on moving
за гэвэл ёогүй
はいと言うのが人の礼儀
It is a person's custom to say yes
зан сайтай айлд хүн бүхэн цуглана, замаг сайтай нууранд шувуу бүхэн цуглана
気立ての良い家には皆が集まる、藻の良い湖には鳥が皆集まる
If the household is nice everyone wants to visit, If the lake has good weeds every bird is there
зангаа мэдэлцвэл хэлэлцэхэд амар, замаараа явбал моринд амар
性分を知り合えば話しやすく、自分の道を行けば馬が楽だ
When temperaments know each other, talk is easy; keep to your own road and the horse has it easy
зургаан ямаанд, жаран ухна
六頭の雌山羊に対して、六十頭の雄山羊
Six she-goats, sixty billy-goats
зүс үзэж нэр бүү асуу
顔を見て名を聞くな
Seeing face does not ask the name
иргэн баян бол улс баян
民が豊かなら国も豊か
If the citizens are rich the country is rich
луу мэт эзэнд, барс мэт сайд бий
竜のような君主には、虎のような臣下がいる
A dragon-like lord has tiger-like ministers
муу хүний өвөг болохоор, сайн хүний хөтөч бол
悪しき者の先祖となるより、善き者の導き手となれ
Rather than be the forefather of a bad man, be the guide of a good one