正しさ

боол хүнд буруу тасрахгүй, буруу хажууд сүүдэр тасрахгүй

奴隷の過ちに終わりはなく、影に終わりはない

There is no end to the slave's mistakes, There is no end to the shadow on the wrong side

булгийн усны, эх нь тунгалаг бол, адаг нь ч мөн тунгалаг

泉の水の、源流が澄んでいれば、下流もまた澄んでいる

If the spring's source is clear, its lower course is clear too

буруутны хүү, буруу гэхгүй

悪人の子供だからといって、すべてが悪いとは言わない

The son of a guilty man is not called guilty

гэм хэнд байна, зэмийг түүнд өг

罪は誰にあるか、その者に叱責を与えよ

Who has sin, Give reproach

гээндээ ч бий, гоондоо ч бий

私にも過ちがあった、あなたにも過ちがあった

I had a mistake, You had a mistake

ерөөлийн үзүүлт тос, хараалын үзүүлт цус

祝福の先には脂、呪いの先には血

At the tip of a blessing lies butter; at the tip of a curse lies blood

зовлон болоход лам таргалж, зуд болоход боохой зоолдог

災いが起これば僧は太り、ゾドが来れば狼は肥える

When trouble comes the lama fattens; when the zud strikes the wolf feeds well

зуд нэг жилийнх, журам мянган жилийнх

雪害は一年、秩序は千年

Big snow fall for one year, Order lasts for a thousand years

зөвд зөндөө эзэнтэй, бурууд буцах эзэнгүй

正しいことには持ち主が大勢いるが、誤りには引き取り手がない

The right has owners in plenty; the wrong has no one to take it back

зөвийн дээр ноёнгүй, буруугийн доор боолгүй

正しさの上の君主はなく、過ちの下の奴隷はいない

There is no lord above the right, no slave beneath the wrong

ноёд хэрэлдэхээр ногоо ургадаггүй

殿様が争えば草も生えぬ

When lords quarrel, the grass does not grow

нохой шархаа долоож эдгээдэг, ноён ял идэж ханадаггүй

犬は傷を舐めて治すが、権力者は罪（賄賂）を貪って飽きることがない

A dog licks its wound and heals it, a lord devours fines and is never satisfied

нохойн цуглаан ясан дээр, ноёдын цуглаан яаман дээр

犬の集まりは骨のあり処、貴族の集まりは官庁の役所

Dogs gather where the bones are, lords gather where the ministry is

нүгэл хийсэн — нүхэндээ багтахгүй, нүдний ус наранд хатахгүй

罪を犯した者は穴にも収まりきらず、流した涙は太陽の下でも乾かない

The sinner does not fit in his own hole, tears do not dry in the sun

нүүр их боловч, цааз халхлах нь бэрх

面目は厚くとも、掟を隠し通すのは難しい

However great his face, it is hard to hide from the law

нүүрсийг цагаан өнгө гарахгүй, нүгэлтнийг өмөөрч баян болохгүй

炭を白い色にすることはできず、罪人をかばって豊かになることはできない

Coal cannot be made white, nor can shielding a wrongdoer make you rich

огторгуйгаас буусан мөндөр гэрт ширүүн, өнчин ганц хүнд ноён ширүүн

大空から降るひょうはゲルに激しく、身寄りのない一人ぼっちの者には君主が厳しい

Hail falling from the sky is harsh upon the ger, the lord is harsh upon the friendless

тэгш мэдэхгүй хүн ноён сууж тэн мэдэхгүй хүн хувь тараах

公平を知らぬ者が殿の座に就き、均衡を知らぬ者が分け前を配る

The man who knows no fairness sits as lord; the man who knows no balance shares out the portions

төрж ядаж, төлгөнд эх болох гэх

産むのに苦労しながら、一歳の子羊の母になろうとする

Struggling giving birth, The ewe tries to mother a yearling lamb

уулын чинээ харыг, туулайн чинээ цагаан дийлнэ

ウサギほどの白が山ほどの黒に勝つ

The white as little as a rabbit will defeat the black as big as a mountain

хааны албанаас илүү хасны алба

汗への務めより、玉璽への務めが重い

Above the khan's service stands the service of the jade seal

хар хүний өмнөөс, шар хүн

黒い人のために黄色い人が出る

A yellow person on behalf of a black person.

хойноос ирээд хот минийх, хотонд ирээд хонь минийх

北から来て囲いは俺のものと言い、囲いに来て羊は俺のものと言う

Comes from the north and says the fold is mine, Comes to the fold and says the sheep are mine

хуурамч хүн хуулиас аймтгай

偽りの者は法を恐れる

The false man is the one afraid of the law