家族・血縁

эх нь хээр алаг бол, хүү нь шийр алаг⭐⭐⭐

母馬がまだらなら、仔馬もまだら

If the mare is dappled, Then the foal is dappled

≈ 母は強し

эх хүн үрээ харж байхдаа, гол нь тасардаггүй⭐⭐

母は子を見ている間、死ぬ気にならない

A mother looking after her own child never wants to die

эхийг нь эцээж, тугалыг нь тураахгүй⭐⭐⭐

母牛を疲れさせなければ、仔牛は痩せない

Do not wear out the cow, The calves will not be thin

≈ 親の心子知らず

эхийн санаа үрд, үрийн санаа ууланд⭐⭐⭐

母の思いは子に、子の思いは山に

A mother's thoughts are on her child, A child's thoughts are on the mountain

≈ 類は友を呼ぶ ≈ Birds of a feather flock together.

эхтэй хүн элэг бүтэн, үртэй хүн сэтгэл дүүрэн⭐⭐⭐

母のある人は肝が満ち、子のある人は心が満つ

The person with a mother is full, The person with a child has a satisfied heart

≈ 有終の美

эцэг хүү хоёр адилгүй, эрэг ус хоёр тэгшгүй⭐⭐

父と息子は同じではなく、岸と水は平らではない

Father and son are not the same, Water and shore are not even

эцэггүй хүүгийн толгой том, эхгүй охины бөгс том⭐⭐⭐

父なき息子の頭は大きく、母なき娘の尻は大きい

Without a father's guidance, a son chooses his own way and becomes a hooligan; Without a mother, a daughter's bottom is big

үр өсөж эр, үрээ өсөж хүлэг⭐⭐

子は成長して男に、若馬は成長して駿馬になる

A child grows into a man, A young stallion grows into a mature horse

үргүй хүн, үндэсгүй модтой адил⭐⭐

子のない人は根のない木のよう

Person without a child is like a tree without roots

үргүй хүний сормуус нойтон, үртэй хүний өвөр нойтон⭐⭐

子のない人はまつげが濡れ、子のある人は胸元が濡れる

A person without a child has wet eyelashes, A person with a child has a wet front

үртэй хүн шуугиж, үндэстэй мод найгана⭐⭐

子のある人は賑やかで、根のある木は揺れる

A person who has children has noise, A tree which has roots waves

үртэй хүн үрээрээ жиш, үргүй хүн биеэрээ жиш⭐⭐

子のある人は子を比べ、子のない人は自分を比べる

People with children compare theirs with other children, People without children compare themselves with others

үртэй хүний аяга хагархай, үрээтэй хүний уурга хугархай⭐⭐

子のある人の茶碗は欠け、若馬を持つ人の投げ縄は折れる

People with children have chipped cups, People with a young stallion have a broken lasso pole

үхтэл үр, үгүйртэл мал⭐⭐⭐

死ぬまで子、無くなるまで家畜

Until you die, your children; Until you are left with nothing, your livestock

өвгөдөө өргөж хүндэл, нялхсаа асарч хүндэл⭐⭐

年長者を敬い大切にし、乳幼児を養い大切にせよ

Respect elders with care, Raise infants with care

≈ 敬老愛幼

өвгөн хүнд өргөмж хэрэгтэй, залуу хүнд сургамж хэрэгтэй⭐⭐⭐

老人には敬意が必要、若者には教えが必要

An old man needs to be cared for, A young man needs to be taught

≈ 敬老愛幼

өнөр хүн эвгүй бол, өнчин хүний идэш болох⭐

団結のない大家族は孤児の餌食になる

A big family with no unity will be food for an orphan

≈ 烏合の衆

өсөх малын зүс нэг, өөдлөх айлын үг нэг⭐⭐⭐

増える家畜は見た目が一つ、栄える家は言葉が一つ

Herds that are growing have one appearance, Families that are prosperous have one word

≈ 家和して万事成る ≈ A house divided cannot stand.

өөдлөх айл үүднээсээ, өндөр мод үндэснээсээ⭐⭐⭐

栄える家は入口から分かり、高い木は根から分かる

A prospering family is seen from the door, A tall tree is seen from the roots

≈ 根深ければ葉枯れず

өөдлөх айлын үг нь нэг, өсөх малын зүс нь нэг⭐⭐

栄える家は言葉が一つ、増える家畜は見た目が一つ

Prospering family is one in its words, Increasing livestock are one in their appearance

≈ 家和して万事成る ≈ A house divided cannot stand.