すべてのことわざ

аавын хүү адилгүй, арван хуруу тэгшгүй; аавын хүү алагтай цоогтой, арын мод өндөртэй намтай

父の息子たちは皆違う、十本の指は揃っていない；父の息子たちはまちまち、森の木々は高いものも低いものもある

Father's sons are not the same, Fingers are uneven; Father's sons are here and there, Trees of the forest are short and tall

аавын хүү алдраараа гайхагдана, ээжийн хүү эрдмээрээ гайхагдана

父の息子はその名声で驚嘆され、母の息子はその知性で驚嘆される

Son of the father astonishes others by his glory, Son of the mother astonishes others by his intelligence

аавын хүү алдраараа гайхуулна, ээжийн хүү эрдмээрээ гайхуулна

父の息子はその名声で誇り、母の息子はその才能で誇る

The father's son boasts of his renown, the mother's son boasts of his skill

аавын хүү аль нь ч адилхан

人の子（父の子）は誰でも同じである。

Any father's son is the same.

аавын хүүгийн зан нь нэг, ачаатай тэмээний хөл нь нэг

父の息子たちの気質は一つであり、荷物を積んだラクダの足は一つである

The sons of one father are of one temper, the laden camel keeps one gait

аавын хүүгийн зориг, хурц адуун сүргийн туурай хурц

人の子の勇気は鋭く、鋭い馬群の蹄は鋭い。

A man's courage is sharp

аавын үг алт, ээжийн үг эрдэнэ

父の言葉は金、母の言葉は宝

The father's word is gold, the mother's word is treasure

аавын үгүйд ах аав, ээжийн үгүйд эгч ээж

父がいなければ長兄が父となり、母がいなければ長姉が母となる

When father is gone the eldest brother is father, When mother is gone the eldest sister is mother

ааг нь ихдэж, ажил нь багадах

怒りが増え、仕事が減る

Too much arrogance, Too little work

аага идсэн илжиг адуу даган гүйх

ぬかを食べたロバが馬の後を追って走る。

A donkey that ate bran runs after horses.

аагийн хүү аавын хүүг дийлдэг

傲慢な子が普通の子を負かす。

The proud son defeats the father's son.

аагтай эрийн аагийг дарах, шартай эрийн шарыг дарах

気概ある者の気概を抑え、負けん気の強い者の負けん気を抑える。

To overcome the vigor of a vigorous man

аалзны мөрөөр арав хонох, хорхойн мөрөөр хорь хонох

クモの跡を追って十日泊まり、虫の跡を追って二十日泊まる。

Staying ten days on a spider's trail

аальгүй хүн ажилгүй агсан морь хөлгүй

品（落ち着き）のない人は仕事（成果）がなく、暴れ馬は足がない。

A person without composure has no work

аальгүй хүн ажилгүй, омголон морь хөлгүй

落ち着きのない人に仕事はなく、荒馬に足（＝健全な足並み）はない

The restless man has no work, the unruly horse has no footing

аальгүй хүн үгэнд унах, агсам морь нүхэнд унах

自制心のない女は言葉に堕ちる、頑固な馬は穴に落ちる

A woman who lacks self control falls in a word, Stubborn horse falls into a hole

аальгүй хүүхэн инээмтгий, ажилгүй хүн унтамхай

落ち着きのない女は笑いやすく、仕事のない人は眠たがる

The idle woman laughs easily, the man without work sleeps much

аальгүй хүүхэн үгэнд унах, агсан морь нүхэнд унах

落ち着きのない女は言葉に引っかかり、荒馬は穴に落ち込む

The restless woman falls by her words, the wild horse falls into a hole

аальгүй хүүхэн, аяга шаазан дээгүүр, агсан морь, айл хунар дээгүүр

落ち着きのない女は、椀や皿の上を飛び回り、荒馬は、家々を飛び越えていく

The restless woman is over the bowls and china, the wild horse is over the neighbouring homes

аальгүйгээс хамаргүй нь дээр

浮気者より鼻がない方がまし

It is better not to have a nose than to be flirtatious

Аан гээд уун гэж бай

「ああ」と言って口を開け、飲み込む用意をしていよ。

Say "ah" and stand ready to drink it in.

ааш зангийн номхон нь дээр, адуу малын тарган нь дээр

性格は穏やかなのが一番、家畜は太っているのが一番

Humility is higher than all of the character traits, Fatness is better for livestock

ааш ихэдвэл хэрүүл эхлэх, нар хүрээлбэл салхи болох

気性が高ぶれば争いが起き、日に暈がかかれば風が吹く

When temper rises a quarrel begins; when the sun wears a halo the wind comes

ааш муутайдаа гологдоно, ажил муутайдаа хожигдоно

気性が悪いと嫌われ、仕事が悪いと負ける。

Rejected for bad temper