すべてのことわざ

ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал

仕事をするなら終わるまで、塩を入れるなら溶けるまで

If you do work, do it to the end; if you add salt, add it until it dissolves

ажил хийж хүн болдог, ар давж хүлэг болдог

仕事をして人になる、山を越えて名馬になる

Becomes a human after working, Becomes a horse after going over and behind a mountain

ажил хийж эр болдог, арьс элдэж дээл болдог

仕事をして男となり、革をなめしてデール（服）となる

By doing work one becomes a man, by tanning hide one gets a deel

ажил хийх хүсэлгүй бол хүч байхгүй, хоолонд давсгүй бол амт байхгүй

仕事をする欲がなければ力もなく、料理に塩がなければ味もない

Without the will to work there is no strength, without salt in the food there is no taste

ажил хийхгүй бол амьдрал сайжрахгүй, албан хаахгүй бол ажил сурахгүй

仕事をしなければ生活はよくならず、役目を務めなければ仕事は覚えられない

Without doing work life does not improve, without serving in a post the work is not learned

ажил хөдөлмөр нь аз жаргалын зүүн гар, арвич гамч нь зол жаргалын баруун гар

労働は幸福の左手であり、節約は幸運の右手である。

Labor is the left hand of happiness

ажил үртэй бол, ашиг ихтэй

仕事に成果があれば、利益も大きい

If the work bears fruit, the profit is great

ажилгүй ам хөдлөхгүй, анхиаггүй ажил бүтэхгүй

仕事がなければ口は動かず、要領がなければ仕事は成し遂げられない

Without work the mouth does not move, without knack the work does not get done

ажилгүй хүнд өдөр урт, аргалгүй айлд өвөл урт

働かない人には一日が長く、燃料（牛糞）のない家には冬が長い。

The day is long for the idle

ажилгүй хүнийг зарагч олон, аальгүй хүнийг жигшигч олон, залхуу хүнийг зандрагч олон, заваан хүнийг гологч олон

仕事のない人は使われることが多く、品のない人は嫌われることが多い。怠け者は叱られることが多く、不潔な人は敬遠されることが多い

The workless are often ordered about, the crude often despised, the lazy often scolded, the filthy often shunned

ажилгүй эхнэртэй хамт ханилшгүй, атаат дайсантай хамт явшгүй

働かない妻とは共に連れ添えず、不倶戴天の敵とは共に歩めない

You cannot live with an idle wife, you cannot travel with a sworn enemy

ажилгүйн ам хөдлөхгүй

働かない者の口は動かない。

The mouth of the idle does not move.

ажилд дадлага хэрэгтэй, ачаанд татлага хэрэгтэй

仕事には経験が必要、荷物には縄が必要

Experience is needed for work, Rope is needed for a load

ажилд дадлага, ачаанд татлага

仕事には慣れが、荷物には締め付けが必要だ

Work needs practice, a load needs lashing

ажиллавал бүтдэг, ажиглавал үздэг

働けば成し遂げ、観察すれば見えるようになる。

If you work

ажиллаж байж баяждаг, алжуурч байж үгүйрдэг

働くことで富み、怠けることで尽きる（貧しくなる）。

Rich by working

ажилтай айлын үнээнээс алтан цээжтэй тугал гарна

働き者の家の牛からは、金の胸の仔牛が生まれる。

From the cow of an industrious home

ажилч хүн ажиллахыг бодно, алжуу хүн идэхийг бодно

働き者は働くことを考え、怠け者は食べることを考える。

The hardworking think of working

ажилч хүн амаа тостдог, хойрго хүн халбагаа долоодог

働き者は口を油で潤し、怠け者は匙を舐める

The hard worker greases his mouth, the sluggard licks his spoon

ажилч хүнд алсын үйлс ойрхон, алжуу хүнд аягатай будаа хол

働き者には遠い仕事も近く、怠け者には目の前の碗の飯も遠い。

For the worker

ажлаа амжиж дуусгавал, амьдрахын зол тэр ээ!

仕事を間に合わせてやり終えれば、それこそが人生の幸福である！

To finish your work in good time — that is the good fortune of living

ажлаа голохоор аашаа гол

仕事を嫌う（批判する）より、自分の気性を直せ。

Criticize your temper rather than the work.

ажлаар гэдэс цаддаг, амаар цаг бардаг

仕事で腹が満たされ、おしゃべりで時間を潰す

Work fills the belly, talk fills the time

ажлыг аргаар, агсамыг зүйгээр

仕事は方法で、乱暴は道理で

Work by method, unruliness by proper means