すべてのことわざ

үг хатуу ч явдалд тустай, эм гашуун ч биед тустай

言葉は厳しくても行いに役立ち、薬は苦くても体に良い

Words though hard are helpful for actions, Medicine though sour is helpful for the body

үг хэдий гашуун ч амьдралд тустай, эм хэдий гашуун ч биенд тустай

言葉はいかに苦くとも人生に益あり、薬はいかに苦くとも体に益あり

However bitter the word, it helps the life; however bitter the medicine, it helps the body

үг өмхийрдөггүй, мах өмхийрдөг

言葉は腐らないが、肉は腐る

Words do not rot, meat does

үгийг нь авч мөсийг нь тань

言葉を聞いてその人の性格を知れ

Listen to words and then know character

үгийг нэг хэлнэ, үнэгийг нэг өвчинө

言葉は一度言い、狐は一度皮を剥ぐ

A word is spoken once, a fox is skinned once

үгийн ил нь сайхан, үнэгний улаан нь сайхан

言葉は明確なのが良く、狐は赤いのが美しい

A word is good when clear, A fox is nice when red

үгийн цөөн нь дээр, үхрийн олон нь дээр

言葉は少ない方が良く、牛は多い方が良い

Words are better when few, Cows better when many

үглээ хүний үг, үг биш; үхрийн жороо, жороо биш

小言を言う人の言葉は言葉でなく、牛の駆け足は駆け足でない

A nagging person's word is not a word, A cow's ambling is not ambling

үглээ хүний, үг үнэгүй, үсрээ морь, алс явахгүй

おしゃべりな者の、言葉に価値はなく、跳ね馬は、遠くまで行かない

The chatterer's word is worthless, the bucking horse does not go far

үгэн дотор үг байдаг үхэр дотор тугал байдаг

言葉の中に言葉があり、牛の中に子牛がいる

Within a word there is a word; within a cow there is a calf

үгэнд ижилдвээс цэцэн, илдэнд ижилдвээс баатар болно

言葉で友を作れば賢く、剣で友を作れば英雄になる

Making friends with good words makes you smart, Making friends with a sword makes you a hero

үгэндээ эзэн болохгүй бол, үгнийхээ боол нь болдог

自分の言葉の主人になれなければ、言葉の奴隷になってしまう

If you cannot be master of your word, you become its slave

үгээ олж хэл, үхрээ олж мөөр

言葉を選んで話し、牛を見つけて鳴け

Find your word and say, Find your cow and moo

үгээр хүнийг алж ч болно, амилуулж ч болно

言葉は人を殺すこともでき、生かすこともできる

With a word you may kill a man, and with a word revive him

үгээр хөөцөлдөхөөр, үхрээ хариул

言葉で騒ぐより牛を追え

Instead of being occupied with words, go herd your cows

үгээр цохихоор, сүхээр цохь

言葉で打つより斧で打て

Hit with an axe rather than words

үгээр үхүүлж, үгээр сэхээнэ

言葉で殺し、言葉で生き返らせる

Kill by word, Resuscitate by word

үгүй бэрх, үхэр хашин

「ない」ことは苦しく、牛は鈍い

To have nothing is hard, the ox is sluggish

үгүйртэл өв харам, үхтэл үр харам

貧しくなるまで財産を惜しみ、死ぬまで子孫を惜しむ

Until impoverished, stingy with inheritance; Until dead, possessive of descendents

үгүйрэхгүй баян, эрдмээс, үхэхгүй цол, ажлаас

尽きることのない金持ちは才能、消えることのない称号は仕事から

Inexhaustible wealth comes from learning, an undying title from work

үд өнгөрвөл наргүй, үе өнгөрвөл нөхөргүй

昼が過ぎれば太陽はなく、時が過ぎれば伴侶はいない

If noon passes, there is no sun; If time passes, there is no husband

үе үе нэг цадна үхэр гаргахаар нэг цадна

時折ようやく満ち足り、牛を出すときにようやく満ち足りる

Once in a while one eats one's fill; when a cow is brought out one eats one's fill

үерийн усанд унасан хүн, өвсөн намаг тэмтэрдэг

激流に流された者は、草むらや湿地をも手探りで掴もうとする

The man swept into the flood gropes for grass and marsh

үзсэн нь далай, үзээгүй нь балай

見た者は海のよう、見なかった者は愚か

The one who saw is like an ocean, The one who did not see is a fool