すべてのことわざ

үнэн үг хэлсэн хүнд хүн өстэй, үхэр унасан хүнд нохой өстэй

真実を言う人は恨まれ、牛に乗った人は犬に恨まれる

A person has hatred for the person who tells true words, A dog has hatred for the person who rides an ox

үнэн үг чихэнд хатуу, үхрийн шил шүдэнд хатуу

真実の言葉は耳に痛く、牛の首筋は歯に硬い

A true word is hard in the ear, Nape of cow's neck is hard for teeth

үнэн үг үнэд хүрнэ, худал үг хор хүргэнэ

真実の言葉は価値をもたらし、嘘の言葉は害をもたらす

True words bring value, False words cause damage

үнэн үг, үхрээс хүчтэй

真実の言葉は、牛よりも強い

A true word is stronger than an ox

үнэн үгэнд зэмгүй, үхсэн хүнд гэмгүй

本当の言葉に罪はなく、死んだ者に咎（とが）はない

There is no reproach in a true word, no fault in a dead man

үнэн үйл үр тариа шиг цэцэглэнэ, худал мэх хувхай хожуул шиг өмхөрнө

真実の行いは穀物のように花開き、嘘の策略は朽ちた切り株のように腐り果てる

True deeds flower like grain, false tricks rot like a withered stump

үнэнч явахад зөв, түвшин явахад төв

誠実に歩めば正しく、穏やかに歩めば中庸を得る

Walk faithfully and you walk rightly, walk evenly and you walk centred

үнэр мэдэхгүй хүнд, зандан хайран

香りを知らない人に白檀はもったいない

Sandalwood is wasted on the person who does not appreciate aroma

үр удамгүй хүн үндэсгүй модтой адил, үртэй хүн өвдөгтэй шувуу адил

子のない人は根のない木に等しく、子のある人は膝を持つ鳥に等しい

A man without offspring is like a rootless tree; a man with children is like a bird that can stand

үр өсөж эр, үрээ өсөж хүлэг

子は成長して男に、若馬は成長して駿馬になる

A child grows into a man, A young stallion grows into a mature horse

үргүй хүн, үндэсгүй модтой адил

子のない人は根のない木のよう

Person without a child is like a tree without roots

үргүй хүний сормуус нойтон, үртэй хүний өвөр нойтон

子のない人はまつげが濡れ、子のある人は胸元が濡れる

A person without a child has wet eyelashes, A person with a child has a wet front

үрт хүн үрээрээ зүйрлэ, биет хүн биеэрээ зүйрлэ

子を持つ者は子を思いやり、健康な者は病人を思いやれ

I have children and I need to think about other children, I have a healthy body and I need to think about old or sick people

үртэй хүн шуугиж, үндэстэй мод найгана

子のある人は賑やかで、根のある木は揺れる

A person who has children has noise, A tree which has roots waves

үртэй хүн үрээрээ жиш, үргүй хүн биеэрээ жиш

子のある人は子を比べ、子のない人は自分を比べる

People with children compare theirs with other children, People without children compare themselves with others

үртэй хүний аяга хагархай, үрээтэй хүний уурга хугархай

子のある人の茶碗は欠け、若馬を持つ人の投げ縄は折れる

People with children have chipped cups, People with a young stallion have a broken lasso pole

үртэй хүний аяга хагархай, өртэй хүний уурга хугархай

子のある人はお椀が割れ、借金のある人は投げ縄の棒が折れる

The man with children has cracked bowls, the man with debts has a broken lasso pole

үртэй хүний гол хоёр тасардаг

子を持つ者は心の緒が二度断たれる

The man with children has his heartstring severed twice over

үрээ танихгүй өнөр, үрээгээ танихгүй баян

子だくさんの家は子を見分けず、金持ちは馬を見分けない

Big family does not recognize their children, Rich people do not recognize their horses

үс сайхан бол, зүс сайхан

髪が美しければ容姿も美しい

If hair is nice, appearance is nice

үхлээ эрсэн хуулгана муурын сахалаар оролдоно

死を求める鼠が猫のひげにちょっかいを出す

A mouse that seeks its death toys with the cat's whiskers

үхнэ үхнэ гэж үхрийн мах барах, явна явна гэж ямааны мах барах

死ぬ死ぬと言いながら牛肉を平らげ、行く行くと言いながら山羊肉を平らげる

Finishing beef, after saying will die, will die; Finishing goat meat, after saying will go, will go

Үхрийн сүүлэн дээр хутга

牛の尻尾の上に刃物。

A knife upon the ox's tail.

үхсэн буурын толгойноос, амьд ат айна

生きている雄ラクダも死んだ雄ラクダの頭を恐れる

A five-year old male camel will fear the head of a dead male camel