モンゴルのことわざ
徳
「徳」の文脈で絞り込んだ一覧です。
тэгж үхсэнээс, тээглэж үхсэн нь дээр
こうして死ぬより、つまずいて死ぬ方がまし
It is better to die tripping than dying like this
түмний хөрөнгийг, түрүүнд хайрла, төрсөн биеийг, сүүлд нь хайрла
大勢の財産を、真っ先に大切にし、自分の生身の体は、そのあとに大事にせよ
Cherish the wealth of the many first, cherish your own body last
угийг нь хазсан хүн, үзүүрийг нь хаздаг
根っこをかじる者は、先端をもかじる
The man who gnaws the root will gnaw the tip as well
Уйгагүй хүн уул нүхэлнэ
飽きることのない人は山に穴を開ける。
A tireless person digs through a mountain.
улааныг үзэж урваж, шарыг үзэж шарвах
赤を見れば赤に寝返り、黄を見れば黄に靡く
You see red and side with it, You see yellow and waver
Улааныг үзэж урвах, шарыг үзэж шарвах
赤を見れば裏切り、黄を見れば顔をしかめる。
Seeing red, one betrays; seeing yellow, one winces.
унасан нь хэлтийснээ муу хэлэх
転んだ者が傾いた者の悪口を言う
The person who fell says bad things about the person who is leaning
урагшаа гишгэхдээ ургаа хад, ууж идэхдээ уургын морь
前に進む時は岩のよう、食べ飲みする時は速い馬のよう
Goes forward like a rock, Eats and drinks like a fast horse
урдаас ирээд, уул минийх гэх
南から来て、この山は俺のものだと言う
Comes from the south and says the mountain is mine
урдуураа, улаан хөлтнийг гишгүүлэхгүй
赤足の者を前に通さない
Does not let red-legged person step in front of him
ус гаталсан хойно онгоц хэрэггүй, өвчин эдгэрсэн хойно эмч хэрэггүй (гэх шиг)
水を渡った後に船は要らず、病気が治った後に医者は要らない（と言うようなもの）
Once the water is crossed the boat is not needed, once the illness is cured the doctor is not needed
усыг нь уувал, эхийг нь бүү март
水を飲んだら、その源を忘れるな
When you drink the water, do not forget its source
ууж идэхдээ уургын морь, урагшаа гишгэхдээ ургаа хад
食べ飲みする時は速い馬のよう、前に進む時は動かない岩のよう
In eating and drinking, like a fast horse catching other horses; In stepping forward, like an immovable rock
уулын чинээ алтнаас, утсан чинээ амь илүү
山ほどの金より糸ほどの命が尊い
Life as narrow as a thread is more than gold piled as big as a mountain
хиртэй гараар баримгүй цэвэр, хилэнтэй нүдээр харамгүй сайхан
汚れた手では触れない清らかさ、怒った目では見れない美しさ
Clean that cannot be looked at with dirty hands, Good that cannot be looked at with angry eyes
хичнээн жаргавч орондоо бүү дуул хичнээн зововч орондоо бүү уйл
どれほど幸せでも寝床で歌うな、どれほど苦しくても寝床で泣くな
However happy, do not sing in your bed; however wretched, do not weep in it
Хэлсэн үгэндээ эзэн болж, идсэн хоолондоо сав болох
言った言葉には主となり、食べた食事には器となれ。
Be the master of the words you have spoken, and be the vessel for the food you have eaten.
хээрийн улс, хээгүй нь дээр
野にいる人々は、気楽な方がよい
People out in the country, Are better off being easy-going
хээрийн хүнд хээгүй нь дээр, хэтний галд утаагүй нь дээр
野の人は気楽な方がよく、火打ち石の火は煙がない方がよい
Person in the countryside is better easy going, A khet's fire is better not smoky
хүлгийн сайныг гэвэл шүдийг нь үз, хүний сайныг гэвэл сэтгэлийг нь мэд
良い馬は歯を見よ、良い人は心を知れ
If it is a good horse, check his teeth; If it is a good person, know his heart
хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганасаа
人となるのは幼い頃から、名馬となるのは仔馬の頃から
A person's future character starts at a young age, A horse's potential starts at a young age
хүний муу хүн дайрах, хүрзний муу чулуу дайрах
悪い人は人を攻撃し、悪いシャベルは石に当たる
The bad person attacks a man, The bad shovel attacks a stone
хүний эрхээр жаргахаар, өөрийн эрхээр зов
他人の権威の下で幸せになるより、自分の権威で苦しむ方がよい
Suffering on my own is better than being in a state of bliss under someone else's authority
хүний эрхээр хүрд эргүүлэхээр, өөрийн эрхээр бул эргүүл
他人の権威でマニ車を回すより、自分の意志で石臼を回せ
Turning the prayer wheel by someone else's authority rather than turning the mill stone by your own will