用心

болзоо ихэдвэл шалиг, бороо ихэдвэл шалбааг

逢引が多すぎれば不道徳、雨が多すぎればぬかるみ

If you date too much, immorality; If it rains too much, mud

болоогүй идээг идэх гэж бүү яар, боломгүй ажлыг хийх гэж бүү оролд

煮えていない飯を食べようと急ぐな、不可能な仕事をしようとするな

If the meal is not cooked, do not eat it; If the work is impossible, do not try it

боохойн түрүүнд хэрээ, борооны түрүүнд шороо

狼の前には烏、雨の前には砂嵐

Before wolf there are crows, Before rain there is dust storm

бурууг бага дээр нь, сургамжийг бага дээрээ

過ちは小さいうちに正し、教えは若いうちから身につけよ

Correct a fault while it is small, take instruction while you are young

бушуу туулай борвиндоо баастай

急ぐ兎は尻に糞がつく

Rabbit in a hurry has droppings on his bottom

бөх хүн бүдүүн өвсөнд (бүдрэх), бөө хүн хар хэлэнд (бүдрэх)

力士は草の茎につまずき、シャーマンは黒い舌につまずく

Wrestler (stumbles) on a stalk of hay, Shaman (stumbles) with a black tongue

бөөсөнд хутга, бүлхэнд жад

シラミに刃物、腱に槍

A knife for lice, A spear for tendon

Бөөсөнд хутга, бөлдөгт жад

虱にはナイフを、蚤には槍を用いる。

A knife for a louse, a spear for a flea.

гай газар доороос, гахай модон дотроос

災いは地の下から、猪は森の中から

Trouble from under the ground, Pigs from the forest

гай хэлж ирдэггүй, хийсч ирдэг

災いは告げずに来る、風に乗って来る

Trouble does not come with notice, Comes blowing

галзуу нохойн нүд улаан, гантай тэнгэрийн нар улаан

狂犬の目は赤く、干ばつの空の日も赤い

A mad dog's eyes are red; the sun in a drought sky is red

галууг дууриаж хэрээ хөлөө хөлдөөх

烏が雁の真似をして足を凍らせる

Black crow imitated the goose, froze his legs

гамная гэвэл, эхнээс нь, гаталъя гэвэл, багаас нь

物事を大切にしたいなら、初めから行い、川を渡りたいなら、浅瀬から渡れ

If you would conserve, begin at the beginning; if you would cross, begin at the shallows

Гамшиг хэлж ирэхгүй, хийсэж ирдэг

災いは前もって告げることなく、突然飛んで来るものだ。

Disaster does not send word ahead; it comes flying in.

гарах наран улайвал ган болохын тэмдэг, гаран орон гасалбал гай ирэхийн тэмдэг

昇る日が赤らめば干ばつの兆し、出入りのたびに嘆けば災いの兆し

If the rising sun reddens, it signals drought; if a household groans, it signals trouble coming

гашуун аарцнаас хашрах, гашилсан идээнээс цөхрөх

苦いアロール（乳製品）に懲りる、腐った食べ物に嫌気が差す

Made wary by bitter curd, made to despair by soured food

Гэм хийсэн гэдэс биш, гэнэт олдсон хоол биш

胃袋は罪を犯したものではなく、食べ物も急に手に入ったものではない。

The stomach has committed no wrong, and the food was not something suddenly gained.

гэнэт баяжих гэмтэй, гэдрэг унах өвчинтэй

急に金持ちになれば罪がある、急に仰向けに倒れれば痛みがある

Suddenly rich will have sin, Suddenly fall on your back will have pain

гэнэт идвэл гэдсэнд цөвтэй, гэнэт баяжвал насанд цөвтэй

急いで食べれば胃を壊す、急いで金持ちになれば人生を壊す

If a person eats too quickly stomach will have sickness, If a person gets rich too quickly life will have sickness

гэрийн хулгана үгүй бол, гаднаас хулгана ирэхгүй

家のネズミがいなければ、外からネズミがやって来ることもない

If there is no mouse in the house, no mouse comes from outside

даварсаар даварсаар, да ламын ширээнд

行き過ぎて行き過ぎて、ダ・ラマの席まで

By going too far by going too far, Until the table of Da Lama

даварсаар даварсаар, дагвын орон дээр

行き過ぎて行き過ぎて、ダグワのベッドの上まで

By going too far by going too far, On Dagva's bed

дайсны дэргэд амрагаа бүү магт, амрагийн дэргэд дайснаа бүү нуу

敵の前で恋人を自慢するな、恋人の前で敵を隠すな

When you are close to your enemy do not boast about your lover, When you are close to your lover do not hide your enemy

далайсан газар далд орж, далласан газар ил гарж бай

脅かされたら隠れよ、手招きされたら出てこい

When you are threatened cover yourself, When you are waved come out