勤勉・成果

Цоорхой саванд ус

穴の開いた器に水を入れる。

Water in a leaky vessel.

чамлахаар, чанга атга

不満を言うより、しっかり握れ

Instead of being dissatisfied, Hold tighter

шувуу шиг эрт босч, адуу шиг орой унтах

鳥のように早起きし、馬のように遅く寝る

Gets up early like a bird, Goes to bed late like a horse

шөлөөр цадаж, төлөөр баяжина

スープで満腹になり、仔畜で豊かになる

Get full by soup, Get rich by new born animals

эвдэх хялбар, эвлүүлэх бэрх

壊すは易く、築くは難し

To break is easy, To build is hard

эвийг сэтгэлээр, эрдмийг хичээлээр

和は心で、学は努力で

Concord comes by heart, learning comes by diligence

эзэн хичээвэл, заяа хичээнэ

主人が励めば、運命も励む

If a person tries hard, Destiny will try hard

Эр хүн долоо дордож найм сэхдэг

男は七回落ちぶれて八回立ち直る。

A man falls seven times and rises eight times.

эр хүн долоо дордож, найм сэхнэ

男は七度倒れ、八度起きる

A man falls seven times and rises eight times

эр хүн туг ч барина, тугал ч хариулна

男は旗も持ち、仔牛も追う

A man will hold a flag, Also he will herd a calf

эр хүн эрвэлзэнэ, эмээлт морь дэрвэлзэнэ

男は素早く、鞍を付けた馬は速い

A man is swift, A saddled horse is fast-paced

эр эндэвч, эргэж дэгждэг

男は過ちを犯しても、再び立ち上がって繁栄する

Though a man errs, he rises and flourishes again

эрт босож орой унтаж, эрдмийг эртхэн, эрлийг түргэхэн

早寝早起きし、学ぶなら若いうちに、探し物は手早く（見つけよ）

Rise early and sleep late, take learning early and seek swiftly

эртэч хүү эцэгтээ тустай, эрт босох өдөртөө тустай

早起きの息子は父に役立ち、早起きはその日に役立つ

Early rising son helps his father, Getting up early helps that day

эрхийг олоход хичээнгүй, бэрхийг туулахад хүлцэнгүй

真理を得るためには勤勉であり、困難を乗り越えるためには忍耐強くなれ

Be diligent in gaining what is right, be patient in passing through hardship

эхэлбэл дуусгах хэрэгтэй, эрвэл олох хэрэгтэй

始めたら終わらせよ、探したら見つけよ

If you start something, it is necessary to finish it; If you look for something, it is necessary to find it

явж байвал явдал бүтнэ, хэлж байвал хэрэг бүтнэ

行けば事は成り、話せば仕事は成る

If you are going, your matter will be completed; If you are speaking, your work will be completed

явсан нохой яс зууна, хэвтсэн үнээ хээл алдана

行く犬は骨を咥え、寝ている牛は流産する

The dog that went gets the bone, The lying cow has a miscarriage

үг нь их, үйл нь бага

言葉は多く、行いは少ない

Many words, Little actions

үг олдвол, үхэр холдоно

言葉が増えれば牛は遠ざかる

If there are many words, the cow will go far away

үгээр хөөцөлдөхөөр, үхрээ хариул

言葉で騒ぐより牛を追え

Instead of being occupied with words, go herd your cows

үгээр цохихоор, сүхээр цохь

言葉で打つより斧で打て

Hit with an axe rather than words

үйлэнд уран, үгэнд цэцэн

仕事が巧みで、言うことも賢い

Talented in working, Clever with words

үхэхдээ үхэр буу тавих, гарахдаа гар буу тавих

死ぬ時は大砲を撃ち、出る時はピストルを撃つ

Shoot a cannon when you die, Shoot a pistol when you go out