すべてのことわざ

хүн тэжээвэл толгой цусдана, мал тэжээвэл ам тосдоно

人を養えば頭から血が出る、家畜を養えば口に油がつく

If a man cares for another, his head will bleed; If a man tends livestock, his mouth will be oily

хүн тэнхээгээрээ, шувуу далавчаараа

人は力によって、鳥は翼によって

A person by his strength, A bird by its wings

хүн хоолоор, хүлэг өвсөөр

人は食で、駿馬は草で

A man is kept by food, a steed by grass

хүн хувцсаар, мал хүчээр

人は衣装で、家畜は力で

A man is judged by his dress, livestock by their strength

хүн хэдий ухаантай ч хэлэхээс нааш санадаггүй, цаас хэдий нимгэн ч чичихээс нааш цоордоггүй

人がいかに賢くても言われなければ分からない、紙がいかに薄くても突かなければ破れない

Even if a person is wise, he does not know until someone tells him; Even if paper is thin, it will not be torn until it is poked

хүн хэлбэл өөрт, хүнийгцэл идвэл араанд

人を批判すれば自分に返り、ヒ素を食べれば奥歯を傷める

If you critique others, it damages you; If you eat arsenic, it damages your molar tooth

хүн хэлэхээс наашгүй

人は言われるまで成功しない

The person until told is not successful

хүн хэлээрээ, мал хөлөөрөө

人は言葉で、家畜は足で

People, with language; Animals, with legs

хүн хэрээрээ, тэмээ тэнгээрээ

人は自分の器量で、ラクダは自分の背負える分だけ

A person can only do what he can, A camel can only carry what it can

хүн хүндээ дасдаг, мал малдаа ижилсдэг

人は人に慣れ、家畜は家畜に慣れる

A person gets used to another, An animal gets used to another

хүн хүндээ, хүлэг эрчиндээ

人は人の中で、駿馬はその脚勢の中で

A man among men, a steed in its stride

хүн хүний зан ондоо, нутаг нутгийн заншил ондоо

人それぞれ性格が違い、土地それぞれ習慣が違う

People have different characters, Places have different traditions

хүн хүнийхээ хүчинд, загас усныхаа хүчинд

人は人の力で生き、魚は水の力で生きる

The person survives with the help of others, The fish survives in its water

Хүн юу тарина түүнийгээ хураана

人は何を蒔いても、それを刈り取る。

Whatever a person plants, that they will harvest.

хүн ядрахаар төрлөө, тураг ядрахаар уулаа

人は疲れたら親戚の元へ、野生の羊は疲れたら山へ

A person goes to his relatives when tired, Wild sheep go to the mountain when tired

хүн үгэндээ, үхэр дөрөндөө

人は言葉に縛られ、牛は鼻輪に縛られる

A person by his word, A cow by its nose ring

хүн өвөг язгуураа мэдэхгүй бол ойн сармагчинтай адил

先祖の系譜を知らぬ人は、森の猿に等しい

A man who does not know his ancestry is like a monkey of the forest

хүн, ашгийг мэдэвч — зовлонг мэдэхгүй, загас, идшийг мэдэвч — гохыг үзэхгүй

人は利益を知るが苦しみを知らず、魚は餌を知るが釣り針を見ない

A man sees the profit but not the pain, a fish sees the bait but not the hook

хүнд ачаа хөсөгт хортой, хүнд суртал амьдралд хортой

重い荷は荷車に害、官僚主義は生活に害

Heavy load is harmful for the cart, Bureaucracy is harmful for life

хүнд тус болвол, өөрт тус ирнэ

人を助ければ、自分も助けられる

If you help someone, You will receive help

хүнд хэлүүлсэн, хүлэгт бариулсан хоёр адил

人に言われるのと、駿馬に捕らえられるのとは同じ

To be talked about by men and to be run down by a steed come to the same thing

хүндээ хөнгөнөөс, хүлгээ илжигнээс

貴重なものを粗末なものに換え、馬をロバに換える

Change your worthy things for unworthy things, Change your horse for a donkey

хүний бага адтай, хүлгийн бага хурдтай

人の若い者は賢く、馬の若い者は速い

The youngest one among people is smart, The youngest one among horses is fast

хүний бага нь хөдөлж, шувууны бага нь жиргэдэг

人の若い者は動き、鳥の雛は鳴く

People's young move, Bird's young cheep