すべてのことわざ

хүндээ хөнгөнөөс, хүлгээ илжигнээс

貴重なものを粗末なものに換え、馬をロバに換える

Change your worthy things for unworthy things, Change your horse for a donkey

хүний бага адтай, хүлгийн бага хурдтай

人の若い者は賢く、馬の若い者は速い

The youngest one among people is smart, The youngest one among horses is fast

хүний бага нь хөдөлж, шувууны бага нь жиргэдэг

人の若い者は動き、鳥の雛は鳴く

People's young move, Bird's young cheep

хүний бурхан өөрийн буг хоёр адил

他人の仏と自分の魔とは同じ

Another man's god and one's own demon are one and the same

хүний газар нэрээ, өөрийн газар ясаа

他郷では名を、故郷では骨を

In a foreign land, your name; In your own land, your bone

хүний гараар могой бариулах, хүзүүний махаар шөл уулгах

他人の手で蛇を捕まえ、首の肉でスープを作る

With someone else's hand catch snake, With neck meat make soup

хүний замаар хурдалж явснаас өөрийн замаар гэлдэрч яв

他人の道を速く行くより、自分の道をゆっくり行け

Rather than gallop on another's road, amble on your own

хүний муу хүн дайрах, хүрзний муу чулуу дайрах

悪い人は人を攻撃し、悪いシャベルは石に当たる

The bad person attacks a man, The bad shovel attacks a stone

Хүний нохой идэхээр өөрийн нохой ид

他人の犬を食べるより、自分の犬を食べよ。

Rather than eat someone else's dog, eat your own dog.

хүний нохойд өгөхөөр, өөрийн нохойд өг

他人の犬に与えるより、自分の犬に与えよ

Give to one's own dog instead of giving to someone else's dog

хүний олон хүнээ барьдаггүй, нохойны олон нохойгоо барьдаг

人は大勢でも傷つけ合わず、犬は大勢だと傷つけ合う

Many people do not hurt each other, Many dogs hurt each other

хүний олон хүнээ барьж иддэггүй

人の多さは、自分たちの者を食い殺しはしない

A people's numbers do not devour their own

хүний сайн орд, хөлгийн сайн аргам (армаг)

優れた人には安住の地、優れた馬には繋ぎ場がある

A good man has his settled place, a good steed its tethering line

хүний сайныг ханилан байж мэднэ, хүлгийн сайныг унан байж мэднэ

結婚して初めて人の良さが分かり、乗って初めて馬の良さが分かる

Through the marriage we can see if a person is good, By riding a horse we can learn if it is a strong horse

хүний уг нагац, модны уг үндэс

人の根源は母方の親族、木の根源はその根

A person's origin is in mother's brothers and sisters, A tree's origin is in its roots

хүний хуучин нь дээр, дээлийн шинэ нь дээр

人は古い方が良く、デールは新しい方が良い

Old person is better, New deel is better

хүний хэл, хутганы ирнээс хурц

他人の舌は、ナイフの刃よりも鋭い

A man's tongue is sharper than a knife's edge

хүний хэрэг бүтвэл, өөрийн хэрэг бүтнэ

他人の仕事が成れば、自分の仕事も成る

If another person's work is done, Your work will be done

хүний хэрээр, хүрээний тангаар

人に応じて、寺の掟に応じて

According to the man, according to the monastery's rule

хүний хүү хүрэн бөөртэй, өөрийн хүүхэд өөхөн бөөртэй

他人の子は茶色い腎臓、自分の子は脂の多い腎臓

Another person's son has a brown kidney, One's own child has a fat kidney

хүний хүү хүссэндээ, хүлэг морь харайсандаа

人の子は望むところへ、良馬は跳ねたいところへ

A person's son does what he wants, A good horse jumps where it wants

хүний хүүхэн (улаан цэцэг) алтан гургалдай, өөрийн хүүхэн (бутны хамхуул) алаг шаазгай

他人の娘（赤い花）は黄金のナイチンゲール、自分の娘（茂みのタンブルウィード）はまだらカササギ

Another's daughter is a golden nightingale, one's own daughter a piebald magpie

хүний эрхээр жаргахаар, өөрийн эрхээр зов

他人の権威の下で幸せになるより、自分の権威で苦しむ方がよい

Suffering on my own is better than being in a state of bliss under someone else's authority

хүний эрхээр хүрд эргүүлэхээр, өөрийн эрхээр бул эргүүл

他人の権威でマニ車を回すより、自分の意志で石臼を回せ

Turning the prayer wheel by someone else's authority rather than turning the mill stone by your own will