すべてのことわざ

хөгшин хүн суун жаргаж, залуу хүн яван жаргана

老人は座って楽しみ、若者は歩いて楽しむ

The old person enjoys sitting, The young person enjoys walking

хөгшин хүн, хүүхэд нохойн доог болох

老人は子供と犬にからかわれる

The old person is teased by the child and the dog

хөгшин хүн, хүүхэд хоёр адил

老人と子供は同じ

Old person and child are the same

хөдөлбөл хөлс, зогсвол зоос

動けば給料、止まれば小銭

If you work, salary; If you stop, coin

хөлтэй нь хөлхөж, хөлгүй нь мөлхөх

足のある者は歩き、足のない者は這う

The ones with legs go, The ones without legs crawl

хөлөө хүрэх газар явж, хэлээ хүрэх газар заргалдах

足の届く所へ行き、舌の届く所で争う

Going to places that the feet can reach, Litigating in places that the tongue can reach

хөлөөрөө явж, хөлсөө авах

足で行って、給料を得る

Go and do, Get wages

хөнжлийнхөө хэрээр хөлөө жийж, адууныхаа хэрээр исгэрэх

布団の長さに合わせて足を伸ばし、馬の数に合わせて口笛を吹け

Stretch out your legs by the length of your cover, Whistle by the number of your horses

Хөнжлийнхөө хэрээр хөлөө жийх

自分の布団の長さに合わせて足を伸ばす。

Stretch out your legs according to the size of your own blanket.

хөтөл давахыг нь хараагүй бол хүлэг гэж бүү магт, хөдөс оёхыг нь хараагүй бол уран гэж бүү магт

峠を越えるのを見なければ良馬と誇るな、縫うのを見なければ巧みとは言うな

If you did not see the horse passing over a mountain, do not boast it is a good horse; If you did not see the woman sewing, do not claim she is skillful

хөхүүрийн ам наашаа, хүйтний ам цаашаа

皮袋の口が近づき、寒さの口が遠ざかる

The mouth of the skin sack is coming, The mouth of cold weather is going away

хөөвөр сахлаг монгол морь, хөдсөн дээлт монгол эр амь нэг

ふさふさしたたてがみのモンゴル馬と羊皮のデールを着たモンゴル人は一心同体

A Mongolian horse with a shaggy mane, A Mongolian man with a sheep skin deel have one life

цаас хэдий нимгэн ч чичихээс наашгүй, хүн хэдий ухаантай ч хэлэхээс наашгүй

紙は薄くても突かねば破れず、人は賢くても言われねば分からず

Although paper is thin, until poked it is not pierced; Although a person is wise, until told he is not successful

цаасанд нэргүй, цасанд мөргүй

紙に名がなく、雪に足跡がない

No name on paper, No foot print on snow

цаг мөнгө, цаг алт

時は金なり、時は黄金なり

Time is money, Time is gold

Цаг хугацаа харвасан сум шиг

時間は放たれた矢のようだ。

Time is like a shot arrow.

цаг цагаараа байдаггүй, цахилдаг хөхөөрөө байдаггүй

時は同じままではなく、アヤメは青いままではない

Time does not stay the same, The iris does not stay blue

Цаг цагаараа, цахилдаг хөхөөрөө байдаггүй

時は時のままに過ぎ、アイリスの花もいつまでも青いままではない。

Time passes in its own time; the iris flower does not stay blue forever.

цаг цагт нэг цаддаг, цагаан сараар нэг цаддаг

時々満腹になり、ツァガーンサルで満腹になる

Get filled from time to time, Get filled once during Tsagaan Sar

цаг цагтаа сайхан, цахилдаг хөхдөө сайхан

物事は好時期、アヤメは青い時が美しい

Each time is fine in its own time, the iris is fine when it is blue

цагаан идээний савыг хоосон буцаадаггүй

乳製品の容器は空で返してはならない

The dairy container should not be returned empty

цагийн юм цагтаа, цааз хууль улсдаа

時にはすべてのものに時があり、国には法がある

There is a time for everything, There is a law for the country

цадахад хаясан бүлх, өлсөхөд санагддаг

満腹時に捨てたスジ肉も、空腹時には思い出される

The lump of meat thrown away when full is remembered when hungry

цадахад цагаан хурганы сүүл хатуу, өлсөхөд ороо буганы эвэр зөөлөн

満腹の時は白い子羊の尾が硬く、空腹の時は足の悪い鹿の角が柔らかい

When full, a white lamb's tail is hard; When hungry, a lame deer's horns are soft