すべてのことわざ

Эр эмийн хооронд илжиг бүү жороол

夫婦の間にロバを進めるな。

Do not drive a donkey between husband and wife.

эр эндэвч, эргэж дэгждэг

男は過ちを犯しても、再び立ち上がって繁栄する

Though a man errs, he rises and flourishes again

эр үхрийн эврээр цохиход, эм үхрийн араа шархирдаг

雄牛の角で殴られると、雌牛の奥歯まで痛む

When the bull is struck with the horn, the cow's back teeth ache

эр өсөж, эсгий сунана

男は成長し、フェルトは伸びる

A man grows up, Felt stretches

эргүү хүн чадлаа мэддэггүй, эцэнхий мал хэрээ мэддэггүй

愚か者は自分の力をわきまえず、痩せ衰えた家畜は自分の限界をわきまえない

The fool does not know his own strength, the wasted beast does not know its limit

эргүүлж мөлжихөд хүзүү сайхан, эргээд уулзахад эгч сайхан

首はまた齧るのが良く、姉はまた会うのが良い

The neck is nice to nibble again, The older sister is nice to meet again

эрдмийг гүн гэж бүү цөхөр, эндэгдлийг бага гэж бүү омтгойл

学問が深いからと諦めるな、失敗が少ないからと油断するな

Do not give up because learning is deep, Do not be careless because failing is little

эрдмийг хичээлээр сурдаг, эрлийг сургаар олдог

学問は勉強から、発見は探究から

Knowledge comes from learning, Discovery comes from inquiring

эрдмийг эс сурвал хэрэглэх цагт гэмших, эрүүл биеэ эс асарвал өвчин олсон цагт гэмших

学ばなければ用いる時に悔い、体をいたわらなければ病を得た時に悔いる

Fail to learn and you regret it when it is needed; fail to tend your health and you regret it when illness comes

эрдмийг эхнээс нь, эвийг эртнээс нь

学問は最初から、和は早くから

Try hard to learn from the beginning of learning, Try hard to keep unity from the start

эрдэм билиг эрхэм баян, үр хүүхэд удаах баян адуу мал адаг баян

学問と知恵は最高の富、子供は次なる富、家畜は最低の富。

Wisdom is the supreme wealth

эрдэмд оройгүй, үрд ганцгүй, олзонд багагүй

学問に終わりはなく、子は一人でも十分、拾い物に小さいものはない

There is no end of learning, One child can be enough, No find is too little

Эрдэмт хүн даруу, их мөрөн дөлгөөн

学識ある人は謙虚であり、大河は静かに流れる。

A learned person is humble; a great river flows calmly.

эрдэмт хүн улсын чимэг, эвтэй хүн олны тэргүүн

学のある人は国の飾り、和やかな人は皆の長

A knowledgeable man is a national jewel, A kind man is the foremost of others

эрдэмтэй хүн далай, эрдэмгүй хүн балай

学ある人は海、学なき人は愚か

The knowledgeable person is an ocean, The unknowledgeable person is stupid

эрдэмтэй хүн даруу, их мөрөн дөлгөөн

学ある人は謙虚、大河は穏やか

The knowledgeable person is humble, The large river is calm

эрдэмтэй хүн омоггүй, их далай чимээгүй

知恵のある人は傲慢ではなく、大海は音を立てない

The learned man is not arrogant, the great sea makes no noise

эрдэнэ тана элэгдэх тутам өнгө ордог, эр хүн зовох дутам ухаа ордог

宝石やサンゴは擦り減るほど光沢を増し、男は苦しむほど分別がつく

Gemstone and coral gain colour the more they are worn, a man gains sense the more he suffers

эрдэнэ ховор боловч олж болдог, эрдэм гүн боловч сурч болдог

宝は稀でも見つかり、学問は深くても学べる

Although treasure is scarce, it can be found; Although knowledge is deep, it can be attained

эрийг бүү бас, далайг бүү янд

男を侮るな、海を測るな

Do not underrate a man, Do not measure the ocean

эрийг нас дарж, уулыг цас дарна

男は歳に押され、山は雪に覆われる

The man gets old, The mountain gets snow

эрийн муу ч эмийн дээр

男は劣っていても女より上とされる

Even a poor man ranks above a woman

эрийн сайн гэрийнхээ гадаа, эхнэрийн сайн гэрийнхээ дотор

優れた男は家の外で（外での社会活動で）評価され、優れた妻は家の中で評価される

A man's worth is outside his home, a wife's worth is inside it

эрийн түшиг, гэрийн чимэг

男の支え、家の飾り

A man's support, A home's decoration