モンゴルのことわざ
苦労
「苦労」の文脈で絞り込んだ一覧です。
амьдийн зол үхэсний хохь
生きている者の幸運、死んだ者の損
Fortune for the living, loss for the dead
бүүрэгт бүлсэн, эмээлд элсэн. (эмээлд элэгдсэн, бүүрэгт бүдэрсэн)
鞍橋に擦れ、鞍に磨り減る
Chafed at the saddle-bow, worn against the saddle
гаднын гай, дотрын тотгор
外からの災い、内からの障り
External trouble, Internal hindrance
газарт хэлье газар хатуу, тэнгэрт хэлье тэнгэр хол
大地に訴えようにも地は硬く、天に訴えようにも天は遠い
I would tell the earth, but earth is hard; I would tell heaven, but heaven is far
гай гаслан, ганцаараа ирдэггүй
災いと不幸は、一人ではやって来ない
Misfortune and grief do not come alone
ганц тэмээтэй хүнд эрэл тасрахгүй, хоёр эхнэртэй хүнд хэрүүл тасрахгүй
ラクダを一頭だけ持つ者には探し物が絶えず、妻を二人持つ者には口論が絶えない
The man with one camel never stops searching, the man with two wives never stops quarrelling
даарахад гал аврал, ангахад ус аврал
寒い時には火が救い、喉が渇いた時には水が救い。
Fire is the savior when cold
Дайны хажуугаар дажин, боохойн хажуугаар хэрээ
戦争のそばには疫病が、死んだ家畜のそばには烏が集まってくる。
Alongside war comes plague, and alongside carrion comes the crow.
дал хүрч дархайдаг, ная хүрч навтайдаг
七十に達すると威張り、八十に達すると腰が曲がる
At seventy he swaggers, at eighty he stoops
дээшээ тэнгэр хол доошоо газар хатуу
上は天遠く、下は地硬し
Above, heaven is far; below, the earth is hard
жавар нэвтрэхгүй, хэрэм гэж байдаггүй, зовлон үзээгүй, жаргал гэж байдаггүй
寒さが入り込まない、要塞（とりで）はないし、苦難を経験したことがない、幸福はない
There is no fortress the frost cannot enter, no happiness that has not known hardship
зовлон их, бага гэж ялгагддаггүй, жаргал сайн, муу гэж танигддаггүй
苦難に大も小もなく、幸福に善も悪も見分けられない
Suffering is not divided into great and small, happiness is not known as good or bad
зоосоороо зовлон авна, зоригоороо залхалт үзнэ
自分の金で苦しみを買い、自分の意志で懲らしめを受ける
With your coin you buy suffering, with your boldness you earn chastisement
зуд болбол хуц уханд, зовлон болбол лам ноёнд
雪害なら雄羊と雄ヤギに、苦難ならラマと領主に
If there is a big snow fall for the ram and billy goat, If there is suffering for lamas and lords
мууд муу нэмэр, муухайд улцан нэмэр
悪いに悪いを足す、醜いに泣き顔を足す
Bad adds to bad, Weeping adds to ugly
Нэг бүдэрвэл долоо бүдэрнэ
一度つまずけば、七度つまずく。
If you stumble once, you will stumble seven times.
орчлонгийн амьтан хавтгайд халтирч, бөөрөнхийд бөмбөрдөг
世の中の生き物は平らなところでは滑り、丸いところでは転がり落ちる
The creatures of this world slip on the flat and roll on the round
сайн морь жидүүнд автагдах, сайн эр өвчинд дарагдах
良き馬が険しい道で苦しみ、気骨ある男が病に打ちのめされる
The good horse is caught by rough going, the good man is laid low by illness
торго өмссөн гэж бүү баярла, тугал унасан гэж бүү гомд
絹を着たからといって喜んではならず、子牛に乗ったからといって悲しんではならない
Do not rejoice because you wear silk, do not grieve because you ride a calf
тэмээн хом эвдрэвч, илжгэн хом эвдрээгүй
ラクダの荷物入れは壊れても、ロバの荷物入れは壊れない
Though the camel's pack-frame broke, the donkey's did not
Уйлах нэг өдөр байхад инээх мянган өдөр ирнэ
泣く日が一日あれば、笑う日が千日訪れる。
While there is one day of crying, a thousand days of laughing will come.
уруудахад буруудах, буруудахад уруудах
衰えるときに道を踏み外し、道を踏み外すときに衰える
Decline leads to going wrong, going wrong leads to decline
усанд унасан хүн борооноос айдаггүй
水に落ちた者は雨を恐れない
The man who has fallen in the water does not fear the rain
уулын давааг давж болдог, орчлонгийн давааг давж болдоггүй
山の峠は越えることができても、人生の峠は越えることができない
A mountain pass can be crossed, the pass of this world cannot