人間性・心理

сарны гэрлийг уул халхална, саруул ухааныг уур халхална

月の光は山が遮り、澄んだ知恵は怒りが遮る

A mountain hides the moon's light; anger hides a clear mind

сахил хүртээд, шал дордов

FLAG

Took the vow as a monk but got worse

согоггүй газарт, соёогоо гаргачих

何もない場所で、牙を剥き出しにする

Where there is no fault, he bares his fangs

сохор нохой дүйвээнээр, соотон гичий чимээнээр

FLAG

A blind dog during a commotion, A female wolf with pricked ears during any noise

сохор нохой улиач, согтуу хүн дуулаач

酒は本性を表す

A blind dog likes to howl, A drunk person likes to sing

сохор хүн харах дуртай, дүлий хүн сонсох дуртай

ないものねだり

A blind person likes to see, A deaf person likes to listen

сурсан занг сураар боож болдоггүй

一度身についた気質は、革紐で縛って直すことはできない

A habit once learned cannot be bound with a leather thong

сурсан занг, сураар боож болохгүй

三つ子の魂百まで

Ingrained habits cannot be tied with a leather strap

Суусан газраасаа шороо атгана

座った場所からでも土を一握りつかむ。

One grabs a handful of dirt even from the place where they sat.

сэжгээр өвдөж, сүжгээр эдгэх

疑心暗鬼; 病は気から

Gets sick from suspicion, Healed by belief

Сэжгээр өвдөх сүжгээр эдгэх

疑いによって病み、信心によって治る。

One falls ill from suspicion, and heals through faith.

сэжгээс чөтгөр, сүжгээс бурхан

FLAG

Doubt is from a devil, Superstition is from a god

тахир модоор юм хийхэд бэрх, яхир хүнээр юм хийлгэхэд бэрх

曲がった木で物を作るのは難しく、頑固な人間を働かせるのは難しい

It is hard to make anything from crooked wood, hard to get work from a crooked man

туйлгүй хүн буцах нь амархан, тугалган жад шантрах нь амархан

意志のない人は簡単に戻り、錫の槍は簡単に折れる

An indecisive person easily returns, A tin spear breaks easily

тэмээ хужирт дуртай, тэнэг хэрэгт дуртай

ラクダは塩分を好み、愚か者はおせっかいを好む

The camel likes ground salt, The fool likes to be nosy

тэнгэрийн муухай олныг зовооно, тэнэгийн мунхаг өөрийгөө зовооно

悪天候は皆を苦しめ、愚か者の愚かさは自分を苦しめる

A bad sky will make people suffer, A fool's stupidity will make himself suffer

төрийн төлөө, оготно боож үхэх

国のために、ネズミが首を絞めて死ぬ

For the sake of the government, A mouse strangles itself to death

Унасан бөхөд шалтаг мундахгүй

負けた力士に言い訳が尽きることはない。

For a fallen wrestler, excuses are never lacking.

урмыг нь хугалахаар, ууцыг нь хугал

意欲を折るより、背骨を折れ

Break the back bone rather than enthusiasm

уул морийг зовооно, уур биеийг зовооно

山は馬を苦しめ、怒りは体を苦しめる

A mountain makes a horse suffer, Anger makes the body suffer

уулын мод урттай богинотой, улс амьтан сайнтай муутай

山の木には高いも低いもあり、人には良いも悪いもいる

Mountain trees are tall and short, People are good and bad

уур биеийг зовооно, уул морийг зовооно

怒りは体を苦しめ、山は馬を苦しめる

Anger strains the body, A mountain strains the horse

уурын мунхаг, өөдлөхийн дайсан

愚かな怒りは繁栄の敵

Stupid anger is the enemy to prosperity

хазгар хүргэн хадамсаг, хаздаг нохой хотсог

足を引く婿は義理の親に親しみ、噛む犬は家に近い

The one who limps is affectionate to in-laws, The dog who bites is close to home