ことわざ
社会的態度・人間関係
全 264 件
дургүй ламд дарж байж сахил хүртээх
嫌がるラマに無理やり戒律を授ける
If a lama does not want to take a vow he will be coerced
дуугарвал дуу нэг, дугтарвал хүч нэг
声を上げれば一つの声、力を合わせれば一つの力
They have one voice for shouting, They have one power for pulling
дэвсий нь үзэж морийг нь уях, дээлийг нь үзэж орыг нь засах
鞍敷きを見て馬をつなぎ、デールを見て寝床を整える
Look at the saddle-cloth before tethering the horse; look at the coat before making the bed
дэм дэмэндээ, дээс эрчиндээ
支え合いで互いを築く、縄を撚って強さを築く
Support builds each other, Twisting rope builds strength
дээд хүн суудлаа олохгүй бол, доод хүн гүйдлээ олохгүй
上の者が落ち着かなければ、下の者も落ち着かない
If the authorities are not settled down, People in the society cannot settle down
дээд эрдэнэ эв, дунд эрдэнэ эрдэм, доод эрдэнэ баян
上の宝は和、中の宝は学、下の宝は富
The highest treasure is concord, the middle learning, the lowest wealth
дээлийн шинэ нь, нөхрийн хуучин нь
デールは新しいのがよい、友は古いのがよい
A new one is better for a deel, An old one is better for a friend
дээлийн шинэ нь, хүний хуучин нь
デールは新品が良く、人は古馴染みが良い
A deel is best when new, a person when long known
дээр нь сууж, дээжийг нь амсаж, дор нь сууж, домбыг нь түших
上に座って、初穂（上等な部分）を味わい、下に座って、酒壺を支える
Sitting above, he tastes the first portion; sitting below, he props up the kettle
ёс ёмбогор, төр төмбөгөр
慣習は慣習、国は国
Customs are customs, Governments are governments
ёс мэдэхгүй ёроол
礼儀を知らぬ者は底のようなもの
A person without manners is like the bottom
жаргах цагт нөхөр олон, зовох цагт дайсан олон
幸せな時は友が多く、苦しい時は敵が多い
In happy times there are many friends, In suffering times there are many enemies
жингэр нохой хуцаж л байдаг, жингийн цуваа явж л байдаг
犬は吠え続け、隊商は進み続ける
The dog goes on barking; the caravan goes on moving
жороо морь унасан хүнтэй, зам нийлэхгүй, зоос өвөртөлсөн хүнтэй, будаа идэхгүй
側歩の馬に乗った者とは、道連れにならず、銭を懐に入れた者とは、飯を共にしない
You will not share the road with a man on an ambler, you will not share rice with a man with coin in his breast
за гэвэл ёогүй
はいと言うのが人の礼儀
It is a person's custom to say yes
за гэвэл ёогүй нь эрийн ёс, зайл гэхэд босохгүй нь хэдрийн ёс
はいと言うのが男の礼儀、去れと言われても立たないのが頑固者の習い
It is a man's custom to say yes not no, It is a stubborn person's habit to not stand up when told to go away
зан зангаа мэдэлцвэл хэлэлцэхэд амар, зам замаа ололцвол явахад амар
性分を知り合えば話しやすく、道が通じ合えば行きやすい
When temperaments know each other, talk is easy; when roads meet, travel is easy
зан сайтай айлд хүн бүхэн цуглана, замаг сайтай нууранд шувуу бүхэн цуглана
気立ての良い家には皆が集まる、藻の良い湖には鳥が皆集まる
If the household is nice everyone wants to visit, If the lake has good weeds every bird is there
зангаа мэдэлцвэл хэлэлцэхэд амар, замаараа явбал моринд амар
性分を知り合えば話しやすく、自分の道を行けば馬が楽だ
When temperaments know each other, talk is easy; keep to your own road and the horse has it easy
зовох цагт нөхрийн чанар танигдана
苦しい時に友の本質がわかる
In the suffering times a friend's qualities will be known
зовох цагт нөхрийн чанар танигдана, ядрах цагт янагийн тар мэдэгдэнэ
苦しむ時に友の本性が分かり、衰える時に恋人の正体が知れる
In hardship a friend's quality is known, in exhaustion a lover's truth is revealed
зургаан ямаанд, жаран ухна
六頭の雌山羊に対して、六十頭の雄山羊
Six she-goats, sixty billy-goats
зуун лантай явсанаас, зуун нөхөртэй явсан нь дээр
百ランを持つより百人の友を持つ方がよい
It is better to have a hundred friends than to have one hundred lan
зуун төгрөгтэй явснаас зуун найзтай яв
百トゥグルグを持って行くより、百人の友を持って行け
Rather than go with a hundred tugrik, go with a hundred friends