すべてのことわざ

манцуйтай байхдаа манайх боловч, магнаг эдлэхээрээ хүнийх болдог

おくるみの時は我が子、高級服を着ると他人のもの

When in a baby blanket ours, When wearing a magnag becomes other's

маргаашийн өөхнөөс өнөөдрийн уушиг дээр

明日の脂肪より今日の肺

Lungs for today is better than fat for tomorrow

мартсан хүнд, маргааш санагдах

忘れていた者に、明日思い起こされる

What the forgetful man forgot comes to him tomorrow

мартсанаас мал мэнд үү?

忘れていたが、家畜は元気ですか?

From the things not remembered, Are the livestock well?

матигаргүй модгүй, магтаалгүй үхдэлгүй

木には必ず節があり、故人なら誰でも称えられる

There is no tree without a knot, no corpse without praise

махан хэл алдана, маажгий гутал хальтирна

肉の舌は失敗する、ぼろ靴は滑る

Fleshly tongue will lose, Rickety boots will slip

махны хаан нүд, ясны хаан шүд

肉の王は目、骨の王は歯

Eye is king of meat, Teeth are king of the bone

махны шарх эдгэдэг, үгийн шарх эдгэдэггүй

体の傷は癒えるが、言葉の傷は癒えない

The wound of the body gets healed, The wound from words does not heal

могой алахад мод нэмэргүй

蛇を殺すのに木は役に立たない

To kill a snake wood is not helpful

могой гурав тасравч гүрвэлийн чинээ

蛇を三つに切ってもトカゲほどの大きさ

Even if a snake is divided three times its size is the same as a desert lizard

могой мод орооно, муу үг бие орооно

蛇は木に巻きつく、悪い言葉は体に巻きつく

Snake curls around tree, Bad word curls around body

могой мөрөө танихгүй, хүн биеэ мэдэхгүй

蛇は自分の跡を知らない、人は自分を知らない

The snake does not recognize his track, The person does not know himself

могой нүхээр ороод, модны хөндийгөөр гарах

蛇が穴に入り、木のうろから抜け出る

Goes in by the snake's hole and comes out by the hollow of the tree

могойн эрээн гаднаа, хүний эрээн дотроо

蛇のまだらは外に、人のまだらは内に

Snake is variegated outside, Man is variegated inside

мод хоёр үзүүртэй, могой нэг үзүүртэй

木には二つの端があり、ヘビには一つの端がある

A stick has two ends, a snake has one

модны муу жодоо, махны муу зовлого

木の最悪はモミ、肉の最悪は痩せた動物

The worst wood is fir, The worst meat is from an emaciated animal

модоор цохиход мах өвдөнө, үгээр цохиход яс өвдөнө

木で叩けば肉が痛む、言葉で叩けば骨が痛む

When hit with wood the flesh will hurt, When hit with words the bone will hurt

монгол хүн амны бэлгээр

モンゴル人は良い前兆の言葉を話す

Mongolian person speaks with good omen

монгол хүн морио магтана, мужаан хүн хөрөөгөө магтана

モンゴル人は馬を褒め、大工は鋸を褒める

The Mongolian will praise his horse, The carpenter will praise his saw

монгол хүү малын хүчинд, монгол гэр үдээрийн хүчинд

モンゴルの少年は家畜の力に頼り、モンゴルのゲルは革紐の力に頼る

Mongolian boy depends on herds, Mongolian ger depends on leather strap

мордохын хазгай, явахын яйжгий

乗る時は斜めに、歩く時はふらふらと

Mounting askew, Walking wobbly

морины сайныг унан мэдэх, хүний сайныг ханилан мэдэх

馬の良し悪しは乗ってわかる、人の良し悪しは付き合ってわかる

Whether or not a horse is good will be known when it is ridden, Whether or not a person is good will be known through relationship

морьгүй хүн мохоо, хоньгүй хүн ховдог

馬のない人は鈍い、羊のない人は貪欲

A person without a horse is dull, A person without sheep is greedy

морьтны хишиг явганд, молорын хишиг түмэнд

馬乗りの恵みは歩く者に、トパーズの恵みは民衆に

Horse rider's favor is given to the one who is walking, Topaz's favor is given to the folk