思慮・備え

хашир хүн гэж, хаширсан хүнийг хэлнэ⭐⭐⭐

経験者とは用心深い人のこと

Experienced person is called a cautious person

≈ 石橋を叩いて渡る ≈ Once bitten, twice shy.

хойд хормойгоо авч, урд хормойгоо нөхөх⭐⭐⭐

後ろの裾を取って、前の裾を繕う

Take a piece from the back of your coat, Patch on the front of your coat

≈ 付け焼き刃

хоол болтол, шийр зугаа⭐⭐⭐

料理ができるまで、すね肉をかじる

Until the food is done, nibble the shank

хорт могойг өчүүхэн гэж бүү бас, хортон дайсныг буурай гэж бүү бас⭐⭐

小さく見える蛇の毒を侮るな、弱く見える敵を侮るな

Do not underrate the venom of a snake that looks small, Do not underrate the sworn enemy who looks weak

≈ 油断大敵 ≈ Carelessness is the enemy.

хорыг хороор, хожуулыг сүхээр⭐⭐⭐

毒には毒を、切り株には斧を

Poison by poison, Stump by axe

≈ 毒を以て毒を制す ≈ Good words cost nothing.

хорыг хороор, хортныг мэсээр⭐⭐⭐

毒には毒を、悪には刀を

Poison by poison, Evil by sword

≈ 毒を以て毒を制す

хэлж ирэхгүй, хийсэж ирнэ⭐⭐⭐

言わずに来ず、吹いてやって来る（突然の困難）

Does not say before coming, Comes by blowing

≈ 寝耳に水 ≈ A bolt from the blue.

хэлэхийн өмнө болгоомж, хийхийн өмнө хичээмж⭐⭐

言う前に用心、やる前に注意

Caution before saying, Carefulness before doing

≈ 石橋を叩いて渡る ≈ Look before you leap.

хэрээ галууг дуурайж, хөлөө хөлдөөх⭐⭐⭐

カラスがアヒルを真似て、足を凍らせる

A crow imitating a duck, Freezes its leg

≈ 鵜の真似をする烏

хэрээ мэдэж яв, бяраа мэдэж өргө⭐⭐⭐

行く時は器量を知り、持ち上げる時は力を知れ

When you go, remember who you are; When you lift up, remember your strength

≈ 初心忘るべからず ≈ Don't bite off more than you can chew.

хялгана ихэдвэл зуд болно, хялар ихэдвэл сохор болно⭐⭐

ハネガヤが増えれば大雪、斜視が増えれば盲目

If feather grass increases, there will be big snow fall; If cross-eyed increases, there will be blindness

хүн хэрээрээ, тэмээ тэнгээрээ⭐⭐⭐

人は自分の器量で、ラクダは自分の背負える分だけ

A person can only do what he can, A camel can only carry what it can

≈ 身の程を知れ ≈ Don't bite off more than you can chew.

хүнд ачаа хөсөгт хортой, хүнд суртал амьдралд хортой⭐⭐

重い荷は荷車に害、官僚主義は生活に害

Heavy load is harmful for the cart, Bureaucracy is harmful for life

хүндээ хөнгөнөөс, хүлгээ илжигнээс⭐⭐

貴重なものを粗末なものに換え、馬をロバに換える

Change your worthy things for unworthy things, Change your horse for a donkey

хүний үгээр үг бүү хий, хээрийн нохойгоор нохой бүү хий⭐⭐⭐

他人の言葉で言葉を作るな、野犬を飼い犬にするな

Do not make a word from another's word, Do not make a wild dog into a pet

хөлөө хүрэх газар явж, хэлээ хүрэх газар заргалдах⭐⭐⭐

足の届く所へ行き、舌の届く所で争う

Going to places that the feet can reach, Litigating in places that the tongue can reach

хөнжлийнхөө хэрээр хөлөө жийж, адууныхаа хэрээр исгэрэх⭐⭐⭐

布団の長さに合わせて足を伸ばし、馬の数に合わせて口笛を吹け

Stretch out your legs by the length of your cover, Whistle by the number of your horses

≈ 身の丈に合った暮らし ≈ Cut your coat according to your cloth.

цаг мөнгө, цаг алт⭐⭐⭐

時は金なり、時は黄金なり

Time is money, Time is gold

≈ 時は金なり ≈ Time is money.

цуцлаас гал, цухлаас хэрүүл⭐⭐

燃え残りから火が、怒りっぽい人から口論が

Fire from the embers, Argument from a person who is easily upset

≈ 兵は千日養うて一日用う

цэргийг мянган өдөр тэжээгээд, нэг өдөр хэрэглэдэг⭐⭐⭐

兵を千日養い、一日用いる

A soldier is fed a thousand days, Used one day

чонын амнаас гараад, барын аманд орох⭐⭐⭐

狼の口から出て、虎の口に入る

Goes out from the mouth of the wolf, Goes into the tiger's mouth

≈ Out of the frying pan into the fire.

шуудайд хийсэн үхрийн эвэр шиг⭐⭐⭐

袋に入れた牛の角のように（まとまらない）

Like the horns of cows that were put into a sack

≈ 糠に釘

шүүрэн шанагаар ус зөөх⭐⭐

穴あきお玉で水を運ぶ

Tries to carry water with a strainer

≈ 和を以て貴しとなす ≈ Unity is strength.

эд мэдэхгүй хүн, эдийн нэрийг гутаана⭐⭐⭐

物を知らぬ者は、物の名を汚す

The person who does not know goods, Disgraces the name of the good

эдээрээ оролдвол эвдэхийн тэмдэг, эхнэрээрээ оролдвол салахын тэмдэг⭐⭐⭐

物をいじれば壊れる兆し、妻をいじれば別れる兆し

If you fiddle with your things, it is a sign they will get broken; If you provoke your wife, it is a sign you will be divorced

эрдмийг гүн гэж бүү цөхөр, эндэгдлийг бага гэж бүү омтгойл⭐⭐

学問が深いからと諦めるな、失敗が少ないからと油断するな

Do not give up because learning is deep, Do not be careless because failing is little

эрдмийг эхнээс нь, эвийг эртнээс нь⭐⭐

学問は最初から、和は早くから

Try hard to learn from the beginning of learning, Try hard to keep unity from the start

≈ 学問に終わりなし

эрт босвол оройдоо тустай, идэртээ сурвал өтлөхөд тустай⭐⭐

早起きは夕方に役立ち、若い時の学びは老後に役立つ

If you get up early it is helpful for evening, If you learn while young it is helpful for old age

≈ 早起きは三文の徳

эсгий хийх газар нохой хэрэггүй⭐⭐⭐

フェルトを作る場所に犬は要らない

The place where felt is made does not need a dog

≈ 蛙の子は蛙

яарвал даарах, ядарвал өлсөх⭐⭐⭐

急げば凍え、疲れれば飢える

If you are in a hurry, you will be cold; If you are tired, you will be hungry

≈ 為せば成る

ямааны мах халуун дээрээ, явган хүн хурдандаа сайн⭐⭐⭐

山羊の肉は熱いうちが良く、歩く人は速いのが良い

Goat meat is better hot, For a walking person fast is good

≈ 親しき仲にも礼儀あり

яртай модны яран дундуур, ярдаг хүний шилэн дундуур⭐⭐⭐

節の多い木の節の間を、気難しい人の首筋を通せ

Between the knots of gnarled wood, Through the nape of a cantankerous person's neck

үд өнгөрвөл наргүй, үе өнгөрвөл нөхөргүй⭐⭐

昼が過ぎれば太陽はなく、時が過ぎれば伴侶はいない

If noon passes, there is no sun; If time passes, there is no husband

үйл нь ирсэн оготно, муурын толгойг маажина⭐⭐

災いが来たネズミは猫の頭を引っ掻く

Suffering will come to a rat who claws a cat's head

≈ 虎の尾を踏む ≈ To tread on a tiger's tail.

үхэх хүнд үгний хэрэггүй, унтах хүнд усны хэрэггүй⭐⭐⭐

死にゆく人に言葉は不要、眠る人に水は不要

To a dying person, words are not needed; To a sleeping person, water isn't needed

өвчин хэлж ирдэггүй, хийсч ирдэг⭐⭐⭐

病気は知らせずにやって来る、風に乗ってやって来る

Disease does not inform that it is coming, It comes blowing

≈ 災いは忘れた頃にやって来る

өвчнийг бага дээр нь, хоолыг шинэ дээр нь⭐⭐

病気は小さいうちに治療し、食べ物は新鮮なうちに食べよ

Treat disease when it is little, Eat food when it is fresh

≈ 転ばぬ先の杖 ≈ Prevention is better than cure.

өглөө хазаар, орой ташуур⭐⭐

朝は手綱、夕方は鞭

A bridle in the morning, A whip in the evening

өглөөний хоолыг өөртөө, өдрийн хоолыг нөхөртөө, оройн хоолыг дайсандаа⭐⭐⭐

朝食は自分のために、昼食は友のために、夕食は敵のために

Prepare breakfast for yourself, Prepare lunch for your friend, Prepare dinner for your enemy

≈ 敵に塩を送る

өнгөрсөн борооны хойноос, цув нөмрөх⭐⭐⭐

雨が過ぎてから外套を羽織る

After the rain has finished, Put on a coat

≈ 後の祭り