ことわざ
思慮・備え
全 244 件
зун зудтай тэмцэж, зулзган ногоо хураах
夏は大雪と戦い、若草を刈り取る
In summer contending with the dzud, gathering the young grass
зуны өдрийн уртад амж, өвлийн өдрийн богинод мана, зуны шөнийн богинод амар, өвлийн шөнийн уртад болгоо
夏の日の長いうちに仕事を間に合わせ、冬の日の短いうちに夜なべをしよ。夏の夜の短いうちに休み、冬の夜の長いうちに熟考せよ
In the long summer day get the work done, in the short winter day keep watch; in the short summer night rest, in the long winter night reflect
зээлүүлсэн гээсэн хоёр адил
貸したのも失ったのも同じ
It is the same to lend money and lose money
зөвшсөн дайсан, зүхлээсээ дор
歩み寄った敵は、呪いの言葉よりもたちが悪い
An enemy who has come round to you is worse than his curse
идэхэд бүү яар, авахад бүү саар
食べるのを急ぐな、受け取るのを遅れるな
Do not rush to eat, Do not be slow receiving
инээсэн бүхэн нөхөр биш, уурласан бүхэн дайсан биш
笑う者すべてが友ではない、怒る者すべてが敵ではない
Everyone who smiles is not a friend, Everyone who is angry is not an enemy
ирээгүй хойноо мэдэхгүй
来ていないことは知らない
Do not know what has not come yet
лам олдохгүй бол буцахдаа залъя гэгчээр
ラマが見つからなければ、帰って別の人を招く
If lama is not found, Return home and invite another
манжин байхад махаар яахав
蕪があるのに肉に何の用があろう
When there are turnips, what need of meat?
маргаашийн өөхнөөс өнөөдрийн уушиг дээр
明日の脂肪より今日の肺
Lungs for today is better than fat for tomorrow
мартсан хүнд, маргааш санагдах
忘れていた者に、明日思い起こされる
What the forgetful man forgot comes to him tomorrow
мартсанаас мал мэнд үү?
忘れていたが、家畜は元気ですか?
From the things not remembered, Are the livestock well?
махан хэл алдана, маажгий гутал хальтирна
肉の舌は失敗する、ぼろ靴は滑る
Fleshly tongue will lose, Rickety boots will slip
мордохын хазгай, явахын яйжгий
乗る時は斜めに、歩く時はふらふらと
Mounting askew, Walking wobbly
муу байвал хална, муруй байвал засна
悪ければ取り替え、曲がっていれば直す
If it is bad, replace it; if it is crooked, straighten it
Муу хүн чөлөөнөөр, чоно борооноор
悪人は隙をついて、狼は雨に乗じて襲う。
A bad person strikes when there is an opening; a wolf attacks in the rain.
муу хүнд үг бүү дуулга, мухар үхэрт худаг бүү үзүүл
悪人に言葉を教えるな、角のない牛に井戸を見せるな
Do not tell a word to a bad person, Do not show a well to a cow without horns
муу хүнийг зар, зарсан хойноо өр
悪人に頼めば、助けてもらった後は借りができる
From a bad person ask for help, After help debt
мөрийтэй тоглоомоор баяжих, мөнхийн ус олох хоёр адил
賭博で金持ちになるのと永遠の水を見つけるのは同じ
Getting rich by gambling, Finding eternal water are the same
намаржин наргивал, өвөлжин өрвийнө
秋中宴会をすれば、冬中困窮する
If feasting all autumn, Will not do well all winter
намартаа таргалаагүй мал, өвөлдөө эцэнхий; насандаа сураагүй хүн, өтөлдөө харанхуй
秋に太らなかった家畜は冬に痩せる；若い時に学ばなかった者は老いて無知になる
The animal that did not get fat in autumn will be lean in winter; The person who did not learn in his time will be ignorant in old age
намрын цагт шилд бууж, өвлийн цагт өтөгт бууж, хаврын цагт хаалт барьж, зуны цагт зүлгэнд буу
秋は山の尾根に、冬は堆肥の上に、春は風よけに、夏は草地に移動せよ
In fall move to the mountain crest, In winter move to the dung, In spring take cover, In summer move to the meadow
нар улайвал, ган болохын шинж; нохой гасалбал, гай ирэхийн шинж
太陽が赤くなれば干ばつの兆し；犬が吠えれば災いの兆し
If the sun goes red, It is the sign of a coming drought; If the dog yelps, It is the sign of coming trouble
нар улайж мандвал тэнгэр зохирох, манан татаж эхэлбэл үер болох
日が赤く昇れば天気は定まり、霧が立ちこめ始めれば洪水になる
A red sunrise means settled weather; gathering mist means a flood