ことわざ
知恵・知識
全 215 件
аргыг олбол бэрхийг давна
方法を見つければ困難を乗り越えられる
If you find a way, you can overcome a challenge
арслан аатай ч арганд ордог
ライオンは猛々しくても罠（計略）にかかる。
A lion is fierce but falls into a trap.
арсланг барихдаа аргаар адгуусыг барихдаа мэхээр
ライオンを捕らえる時は計略を、獣を捕らえる時は罠を使え。
Catch a lion with strategy
архи шингээх нь ходоодноос, эрдэм шингээх нь ухаанаас
酒の吸収は胃次第、知識の吸収は頭脳次第
How well vodka is absorbed depends on the stomach, How well knowledge is absorbed depends on intelligence
арц занданы үнэр сайхан, ахмад хүний сургаал сайхан
杜松の香りは良い、年長者の教えは良い
Juniper smells nice, Elder's teaching is nice
атаатныг дарахад арга хэрэгтэй, амьдралыг олоход ажил хэрэгтэй
敵を打ち負かすには知恵が必要であり、生活を築くには労働が必要である
To put down a rival you need wit, to make a living you need work
багад сурсан эрдэм мандах нар мэт, өтлөхөд сурсан эрдэм жаргах нар мэт
若い時に学んだ知識は昇る太陽のよう、老いて学んだ知識は沈む太陽のよう
The knowledge you gain when young is like the rising sun, The knowledge you gain when old is like the setting sun
багадаа номд сурч, идэртээ явж сур!
若い頃に学問を修め、壮年のうちに旅をして学べ！
In youth learn from books, in your prime learn by travelling
багшгүй мэргэнийг номчид бүү үз, үлгэргүй эдийг эдэнд бүү үз
師を持たない優れた者を学者は相手にするな、手本のない品物を人は買うな
Do not reckon as learned the sage without a teacher, do not reckon as goods the article without a pattern
багшийн эрдэм шавьд, зулын гэрэл тосонд
師の知識は弟子に、灯火の光は油に
Teacher's knowledge to the student, Light of lamp to the oil
Барын сүүл байснаас батганы толгой байсан нь дээр
虎の尻尾でいるより、蟻の頭でいる方がよい。
Better to be the head of an ant than the tail of a tiger.
биеэ мэдэхгүй хүн ухаангүй, бичиг мэдэхгүй хүн эрдэмгүй
自分を知らない人は知恵がなく、文字を知らない人は教養がない
One who does not know himself has no sense, one who does not know letters has no learning
биеэ тохижуулж байж, гэрээ тохижуул, гэрээ тохижуулж байж, улсаа тохижуул
身を修めてから、家を整え、家を整えてから、国を治めよ
Order yourself and then order your household; order your household and then order your state
билүүнд ойртоогүй хутганы ир, бэлчээрт ойртоогүй малын мах
砥石に触れていない刃、牧草地に出ていない家畜の肉
Knife edge that did not reach the whetstone, Meat that did not reach the pasture
болсноос ам хүр, буурлаас үг сонс
出来たものを食べよ、年長者の言葉を聞け
Eat food cooked, Listen to words from elders
болсон идээнээс бүү зайл, болшгүй хүний үгэнд бүү ор
出来た料理を断るな、悪人の言葉に従うな
Do not decline cooked food, Do not follow a bad person's word
бурууг хэлж зөвийг сонсох
間違いを言い、正しいことを聞く
To tell the wrong, to listen to the right
буурлаас үг сонс, болсноос ам хүр
年長者の言葉を聞け、出来たものを食べよ
Listen to the word of your elders, Eat what is cooked
бухын доодохыг харж үнэг турж үхнэ
狐は雄牛の下で待ちながら餓死する
Fox will starve to death while waiting under an ox
гадас шаахад лантуу сайн, хүүхэд хуурахад мантуу сайн
杭を打つには掛矢（かけや）が良く、子供をあやすにはマントウ（蒸しパン）が良い
To drive a stake, a mallet is best; to coax a child, a steamed bun is best
гараараа нэг хүнийг дийлэх, толгойгоороо мянган хүнийг дийлэх
手で一人に勝ち、頭で千人に勝つ
You beat one person with one hand, You beat a thousand people with your head
гунан нас хүрээгүй хониор уул тахидаггүй, гучин нас хүрээгүй хүнээр төр бариулдаггүй
三歳にならない羊で山を祀らず、三十歳にならない人に国を治めさせない
You do not offer a sacrifice to the mountain with a sheep that has not reached three, You do not have the government ruled by a person who has not reached thirty
гунжин үхэр мөөрөмтгий, гэнэн хүн өөлөмтгий
未産の牝牛は鳴きやすく、世間知らずの人は粗探しをしがちである
The heifer bellows readily, the green man finds fault readily
гүйлгэхэд гүү хурдан, дав дээр даага хурдан
走らせるには母馬が速く、駆け足では若馬が速い
Over a run the mare is faster, in a dash the colt is faster