すべてのことわざ

домбойж сууснаас (доройтож явснаас) доголж явсан дээр

どんよりと座っているよりは（落ちぶれて歩くよりは）、足を引きずってでも歩く方がましだ

Better to go limping than to sit slumped

доод хүнд мэдэлгүй, доголон моринд жороогүй

下の者に権限はない、足の悪い馬に側対歩はない

A low person does not have authority, A limp horse does not amble

доороо суурьтай, дотроо бодолтой

足元はしっかり、心の中は思慮深く

Be well-founded under, Be thoughtful inside

дотор таг, толгойд яг

心の蓋（ふた）は、頭のてっぺんにぴったり合う

Silent within, exact in the head

дотроо хар хор санаж гаднаа магтах нь хурц мэс зөөлөн өргөж хажуунаас шидэхтэй адил

内に黒い害意を抱きながら外では褒めるのは、鋭い刃を静かに持ち上げて横から投げるに等しい

To hold black malice within while praising without is like lifting a sharp blade softly and hurling it from the side

Дугуй дугуйгаа олоод нийлэх

丸い車輪は丸い車輪同士で出会い、一つになる。

Wheel finds wheel, and they come together.

дулаан явбал мянган лан

暖かくして行けば千両の値打ち

Travel warmly clad and it is worth a thousand taels

дундуураа дүүргэж, дутуугаа гүйцээх

半分を満たし、足りないものを補う

Fill up the half, Complete what is lacking

дур биеэ голохгүй, дунд чөмөг сүүжээ голохгүй

欲望は体を拒まない、大腿骨は腸骨を拒まない

Desire will not reject the body, The femur will not reject the ilium

Дур эзнээ голохгүй, дунд чөмөг сүүжээ голохгүй

好みはその持ち主を嫌わず、中の骨の脂もその骨を嫌わない。

Fondness never spurns its owner, and the marrow of the middle bone never spurns its own bone.

дураараа дургиж, дунд чөмгөөрөө жиргэх

自分勝手にして、自分の大腿骨を折る

Have your own way, Break your own thigh bone

дуранд зовлонгүй, дурданд ширүүнгүй

好きなことに苦労なし、絹に粗さなし

Desire does not have suffering, Crepe does not have coarseness

дургүй бол хүчгүй

好きでなければ力が出ない

When you do not like there is no strength

дургүй ламд дарж байж сахил хүртээх

嫌がるラマに無理やり戒律を授ける

If a lama does not want to take a vow he will be coerced

дурласнаа орхихгүй, дуулснаа мартахгүй

愛したものを捨てず、聞いたことを忘れない

He does not abandon what he loved, he does not forget what he heard

дуслыг хураавал далай, дуулсныг хураавал эрдэм

滴を集めれば海になる、学んだことを集めれば知識になる

Ocean comes from collecting drops, Knowledge comes from collecting what you learn

дуугарвал дуу нэг, дугтарвал хүч нэг

声を上げれば一つの声、力を合わせれば一つの力

They have one voice for shouting, They have one power for pulling

дуугүй найр, найр биш, дуугүй хуур, хуур биш

音のない祝宴は、祝宴ではなく、音のない馬頭琴は、馬頭琴ではない

A feast without song is no feast, a fiddle without sound is no fiddle

дуугүй хүний доодох нойтон

静かな人の下は濡れている

A quiet person is wet underneath

дуудах нэрийг эцэг эх өгдөг, дуурсах нэрийг өөрөө олдог

呼び名は親がつける、名声は自分で作る

Parents will give a name for you, You will decide to make it famous

дуулснаа хэлдэггүй эрдэмтнээс, дуулснаа хэлдэг тэнэг дээр

聞いたことを語らない学者よりも、聞いたことを語る愚者の方がましだ

Better the fool who tells what he heard than the scholar who does not

дуутай тэнгэр хургүй, цуутай хүүхэн хуримгүй

雷の空に雨はない、評判の娘に結婚はない

The thundering sky has no rain, The well-known young woman does not get a wedding

дэвсий нь үзэж морийг нь уях, дээлийг нь үзэж орыг нь засах

鞍敷きを見て馬をつなぎ、デールを見て寝床を整える

Look at the saddle-cloth before tethering the horse; look at the coat before making the bed

дэм дэмэндээ, дээс эрчиндээ

支え合いで互いを築く、縄を撚って強さを築く

Support builds each other, Twisting rope builds strength