ことわざ
世相・限界
全 54 件
аз хүү байвал ёоз хүүгээр цохино⭐⭐⭐
運の良い者は最悪の手でも勝つ
If a person is lucky, he will even win with yoz
≈ 運否天賦 ≈ Fortune favors the bold.
алтаар солихгүй цаг эрдэнэ, ахиад олдохгүй нас эрдэнэ⭐⭐
時は宝、金では買えない；命は宝、二度と得られない
Time is precious, you cannot exchange it for gold; Age is precious, you cannot find it again
≈ 光陰矢の如し ≈ Time flies.
амьд явбал алтан аяганаас (ус) ууна⭐⭐⭐
生きていれば黄金の杯から水を飲める日が来る
Stay alive and one day you will drink (water) from a golden cup
≈ 命あっての物種 ≈ Where there's life, there's hope.
амьд явбал алтан аяганаас ус ууна⭐⭐⭐
生きていれば黄金の杯から水を飲める
If you are alive, you will drink water from golden cup
≈ 命あっての物種 ≈ Where there's life, there's hope.
амьдын зол, үхсэний гарз (хохь)⭐⭐⭐
生きている者の幸運、死んだ者の不運
The luck of the living, The misfortune of the dead
≈ 生きているうちが花
баатар хүн нэг суманд, баян хүн нэг зуданд⭐⭐
英雄は一発の弾で、金持ちは一度の吹雪で
A hero is killed by one bullet, A rich person is ruined by one severe winter storm
≈ 一寸先は闇
бадарчин явсан газар балагтай, батгана суусан газар өттэй⭐⭐⭐
托鉢僧のいる所には悪事あり、蠅のいる所には蛆あり
When there is a mendicant monk, there are misdeeds; When there is a fly, there are worms
≈ 火のない所に煙は立たぬ ≈ There's no smoke without fire.
баян хүн нэг шуурганд (зуданд), баатар хүн нэг суманд⭐⭐⭐
金持ちは一度の嵐で、英雄は一発の弾で
A rich person by one (severe) storm, A hero by one bullet
≈ 明日は我が身
боолын боол, босгоны шороо⭐⭐⭐
奴隷の中の奴隷、敷居の塵
Slave of slaves, Dust of threshold
≈ 下には下がある
гаднаа аргалгүй, гандаа усгүй⭐⭐
外に牛糞なく、器に水なし
There is no cow dung outside, There is no water in the container
≈ 無い袖は振れぬ
гаднах нь гэртээ ороогүй, гэртэх нь гэдсэндээ ороогүй⭐
外の物は家に入らず、家の物は腹に入らず
Things outside do not come inside, Things inside do not come into the stomach
газар хатуу, тэнгэр хол⭐⭐⭐
地は固く、天は遠い
Ground is hard, Sky is far
газар үндсээр баян, тэнгэр одоор баян, далай усаар баян⭐⭐⭐
大地は根で豊か、空は星で豊か、海は水で豊か
The earth is rich with roots, Sky is rich with stars, Ocean is rich with water
гэдэс хоосон, мөр нүцгэн⭐⭐⭐
腹は空っぽ、肩は裸
The stomach is empty, The shoulder is bare
≈ Poor as a church mouse.
гэдэс цатгалан, мөр бүтэн⭐⭐⭐
腹は満腹、肩は完全
The stomach full, The whole shoulder
≈ 衣食足りて礼節を知る
гэртээ гэгээгүй, гэдсэндээ чацархайгүй⭐⭐
ゲルに灯りがない、胃に腸脂肪がない
No light in the ger, No intestinal fat in the stomach
гүү унаагүй баян, гүзээ идээгүй ноён⭐⭐
牝馬に乗ったことのない金持ち、胃袋を食べたことのない主人
Rich person never rides a mare, Master never eats stomach
доошоо газар хатуу, дээшээ тэнгэр хол⭐⭐⭐
下を見れば地は固く、上を見れば空は遠い
Downward the ground is hard, Upward the sky is far
≈ 前途多難 ≈ Between a rock and a hard place.
жаргалын дараа зовлон, зовлонгийн дараа жаргал⭐⭐
幸せの後に苦しみ、苦しみの後に幸せ
After happiness there is suffering, After suffering there is happiness
≈ 苦あれば楽あり ≈ After rain comes sunshine.
жаргалын удаан нь дээр, зовлонгийн түргэн нь дээр⭐⭐⭐
幸せは長く、苦しみは短い方がよい
Happy times are better long, Suffering times are better short
залуу хүнд нас сайхан, хөгшин хүнд хувцас сайхан⭐⭐
若者には年齢が美しい、老人には衣服が美しい
For a young person age is nice, For an old person clothes are nice
зандан мод залгаагүй, залуу хөгшин ялгаагүй⭐⭐
白檀の木に継ぎ目なし、若きも老いも違いなし
The sandalwood tree has no joints, The young and old have no differences
зовлонгийн түргэн нь, жаргалын удаан нь дээр⭐⭐⭐
苦しみは早く、幸せは長い方がよい
Speed is better for suffering, Slowness is better for happiness
зовлонд бүү гунь, жаргалд бүү ташуур⭐⭐⭐
苦しみに憂うな、幸せを当たり前と思うな
Do not be troubled by suffering, Do not take happiness for granted
≈ 禍福は糾える縄の如し
зуд болбол хуц уханд, зовлон болбол лам ноёнд⭐⭐
雪害なら雄羊と雄ヤギに、苦難ならラマと領主に
If there is a big snow fall for the ram and billy goat, If there is suffering for lamas and lords
зуун задгай, жаран хагархай⭐⭐⭐
百は開いて、六十は壊れて
A hundred uncovered, Sixty broken
магад үхэхээ мэдэвч, маргааш үхэхээ мэдэхгүй⭐⭐
いつか死ぬとは知っていても、明日死ぬかは知らない
You might know you will die, You don't know if you will die tomorrow
≈ 人の命は朝露
оронгүй оргодол, замгүй завхуул⭐⭐
家なき逃亡者、道なきさまよい人
Escapee without home, Stray with no direction
≈ 根無し草
сайн явах санааных, сайхан төрөх заяаных⭐⭐⭐
From your will, you go successfully; From your fate, you are born beautiful
≈ 良く歩くのは意志から、美しく生まれるのは運命から
санаа заяа хоёр, нэг замаар явахгүй⭐⭐
Ideas and destiny will not go the same way
≈ 考えと運命は同じ道を行かない
санаа мэдэхгүй, заяа мэднэ⭐⭐
The mind does not know, Destiny knows
≈ 心は知らず、運命は知る
уулыг цас дарна, эрийг нас дарна⭐⭐⭐
山は雪に覆われ、男は年に覆われる
A mountain is covered by snow, A man is covered with age
≈ 歳月人を待たず ≈ Time and tide wait for no man.
учирсны эцэст хагацах, төрсний эцэст үхэх⭐⭐⭐
出会えば別れ、生まれれば死ぬ
Be separated after meeting, Be dead after being born
≈ 会者定離／生者必滅
хаан ч гэсэн хааны булчирхай хаядаггүй, гуйлгачин ч гэсэн гуяны булчирхай эрдэггүй⭐⭐
王でも前足の腺は捨てず、乞食でも腿の腺は探さない
Even a king does not throw away a gland in a front leg, Even a beggar does not look for a gland in the thigh
хааны алба халаатай, эзэний алба ээлжтэй⭐⭐
王の役人には交代があり、主人の役人には順番がある
There are shifts for the king's official, There are turns for the master's official
хайрхан уулыг цас дардаг, хайран биеийг нас дардаг⭐⭐
高い山は雪に覆われ、人の体は年に覆われる
The high mountain is covered with snow, The human body is covered with age
≈ 歳月人を待たず ≈ Time and tide wait for no man.
хан уулыг цас дардаг, хайран биеийг нас дардаг⭐⭐
雪は山を覆い、年は体を覆う
Snow weighs down the mountain, Age weighs down the body
≈ 年には勝てぬ
хорвоод хүн нүцгэн ирж, хорвоогоос мөн нүцгэн буцдаг⭐⭐⭐
人は裸でこの世に来て、裸でこの世を去る
A person comes naked into the world, He returns naked from the world
≈ 裸で生まれ裸で死ぬ ≈ Truth will out.
хувьтай хүн, хур борооноор⭐⭐⭐
運のある人は雨と共に来る
A lucky person comes with the rain
хээр хонож, хэц дэрлэх⭐⭐⭐
草原で眠り、山の尾根を枕にする
Sleeps on the steppe, Uses a mountain ridge as a pillow