すべてのことわざ

алаагүй байхад үнэг сайхан, аваагүй байхад авгай сайхан

殺す前は狐は美しい、娶る前は妻は美しい

When not killed, a fox is nice; When not married, wife is nice

алаг махны тасархай, алтан ясны хэлтэрхий

斑の肉の切れ端、金の骨のかけら

A piece of spotted flesh, A piece of golden bone

алагдах хүний үгийг ав, алах үхрийн цусыг ав

殺される人の言葉を受け取り、殺される牛の血を受け取れ。

Take the words of the man to be killed

алба мэдэхгүй ноён улсын чөдөр, ааш муутай хүн нутгийн чөтгөр

務めを知らぬ領主は国の妨げ、性格の悪い者は地域の悪霊

Lord who does not know his duty, will become a hindrance in the country; Person who has a bad personality, will become a hindrance in the community

алба хаагаагүй эрийг ямар эр гэх вэ, гал асаагаагүй эмийг ямар эм гэх вэ

兵役に就かぬ男を何の男と言うか、火を起こさぬ女を何の妻と言うか

If he does not go to the army, who will think he is a real man? If she never starts a fire, who will think she is a good wife?

алба үзүүр дээрээ хүнд, ачаа сүүлч дээрээ хүнд

公務は終わりに近づくほど重く、荷物は最後に近づくほど重い

Duty is heaviest near its end, a load is heaviest near the finish

албан бичгийг тамгаар нь, агт морийг шүдээр нь аавын хүүг үгээр нь таньдаг

公文書は印章で、名馬は歯で、人の子は言葉で知る。

An official letter by its seal

алдаагүй ажил хийхгүй, адуугүй мал харахгүй

誤りのない仕事はなく、馬のいない家畜の群れはない

There is no work done without error, no herd tended without horses

алдана алдана гэхэд алд дэлмээр алдах

間違うと言いながら一尋もの間違いをする

When people make a mistake, they stretch their mistake by a fathom

алдрыг нь сураглахаар аашийг нь сурагла

名声を尋ねるより、気性を尋ねよ

Rather than ask after his fame, ask after his temper

алдсан хүн арван тамтай, авсан хүн нэг тамтай

失くした者は地獄十、取った者は地獄一つ

A person who lost something has ten hells, A person who takes something has one hell

алдуурсан загас, алд хүрдэг

逃げた魚は両手を広げた大きさ

The fish that got away measures a fathom

алдыг аваад дэлэм дээр, атгыг аваад чимх дээр

一尋取ってなお一咫、一掴み取ってなお一つまみ

Taking a fathom, then more by the span; taking a handful, then more by the pinch

алжуу залхуу амьдралд харш, архи тамхи биенд харш

怠惰は暮らしに害あり、酒と煙草は体に害あり

Sloth harms the life, drink and tobacco harm the body

алжуу нохойд асгасан хоол

怠け犬に注いでやった餌

Food poured out for a lazy dog

алжуу хүн нар гарахаас айна, ажилч хүн нар шингэхээс айна

怠け者は日の出を恐れ、働き者は日の入りを恐れる

The lazy man fears the sunrise, the diligent man fears the sunset

алжуу хүнд цаг урт, ажилч хүнд сар охор

怠け者には一時が長く、働き者には一月が短い

For the idle an hour is long, for the diligent a month is short

алжуурсны үрд гуниг зовлон, ажилласны үрд баяр жаргал

怠けた末には憂いと苦しみ、働いた末には喜びと幸せ

Idleness bears grief and hardship, labour bears joy and happiness

алиа болох гээд аальгүй болох

ひょうきん者になろうとして、品のない者になる。

Trying to be funny and becoming uncouth.

алиа нь солио болжээ

冗談が狂気になった

Joke turns to craziness

Аливаа зүйл сайн, муу хоёр талтай

物事には良い面と悪い面の両方がある。

Everything has both a good side and a bad side.

аливаа хүний хүүхэд, аав ээжийн асралаар өсөөд, айл гэр болж явдаг

どんな人の子どもも、父母の慈しみによって育ち、家庭を持って生きていく

Every person's child grows up by the care of father and mother, and goes on to make a home

Аливаа юм хэмжээнээсээ хэтрэхээр утгаа алддаг

何事も度を超えれば、その本来の意味を失ってしまう。

Anything that exceeds its proper measure loses its meaning.

ална ч гэсэн мэдэхгүй, аварна ч гэсэн мэдэхгүй

殺されても分からず、救われても分からない

Does not know when he is being killed, does not know when he is being saved